Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng giải trình về mục tiêu tăng trưởng hai con số trước Quốc hội
Trong phiên thảo luận kinh tế xã hội ngày 21/4, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã dành nhiều thời gian để phân tích các đề xuất và góp ý của đại biểu Quốc hội nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững cho đất nước. Ông nhấn mạnh rằng việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng và thúc đẩy các động lực mới là yếu tố then chốt.
Chất lượng tăng trưởng còn hạn chế và thách thức từ bối cảnh quốc tế
Phó Thủ tướng đồng tình với ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội rằng chất lượng tăng trưởng của Việt Nam dù đã cải thiện từng bước nhưng vẫn tồn tại một số hạn chế. Cụ thể, tăng trưởng vẫn dưới mức tiềm năng, tốc độ tăng năng suất lao động thấp hơn mục tiêu, hệ số sử dụng vốn cao, và năng lực công nghệ còn yếu. Ông cũng thừa nhận rằng mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững là một nhiệm vụ rất khó trong bối cảnh quốc tế đầy biến động khó lường.
Ông ví von mục tiêu này như “đôi cánh của một con chim”, gắn bó chặt chẽ và tương hỗ lẫn nhau. “Chúng ta chỉ có thể đạt được tăng trưởng cao trong một thời gian dài khi có nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định và ngược lại”, Phó Thủ tướng nói. Ông nhấn mạnh rằng Chính phủ tiếp tục xác định ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết để đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, liên tục và ổn định.
Đổi mới mô hình tăng trưởng là yêu cầu bắt buộc
Trước những thách thức, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết: “Để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng cao và bền vững, không có con đường nào khác ngoài việc đổi mới mô hình tăng trưởng”. Việc đổi mới này phải được thực hiện mạnh mẽ với sự thay đổi căn bản về cấu trúc của nền kinh tế. Ông nhận định đây là một thách thức lớn, nhưng là yêu cầu bắt buộc để vượt qua bẫy trung bình.
Mô hình tăng trưởng mới phải vận hành trên nền tảng thể chế phát triển hiện đại, cạnh tranh và văn hóa đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội. Chính phủ đã trình Quốc hội 11 nhóm nhiệm vụ giải pháp chủ yếu cho giai đoạn 2026-2030, với 92 nhiệm vụ cụ thể, cùng những nhiệm vụ cần triển khai ngay trong năm 2026.
Ba trụ cột chính cho tăng trưởng hai con số năm 2026
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chỉ ra ba nhiệm vụ trọng tâm cần triển khai ngay để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số:
- Lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực phát triển chính, tập trung vào kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.
- Có các giải pháp khai thác tối đa dư địa và tiềm năng của đất nước, đặc biệt trong những năm đầu khi đầu tư cho khoa học công nghệ chưa phát huy ngay tác dụng.
- Phát huy vai trò của các thành phần kinh tế, bao gồm kinh tế Nhà nước, tư nhân và FDI, trên cơ sở cạnh tranh bình đẳng và liên kết chuỗi giá trị.
Ông cho biết Bộ Chính trị đã ban hành nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân và kinh tế Nhà nước, và trong thời gian tới sẽ tiếp tục ban hành đề án thu hút vốn FDI. “Điều này đồng nghĩa về mặt cơ sở chính trị các giải pháp chúng ta đã có đầy đủ. Câu chuyện hiện nay chỉ là tổ chức thực hiện thế nào cho hiệu quả”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Ổn định kinh tế vĩ mô và chính sách tài khóa, tiền tệ
Về việc ổn định kinh tế vĩ mô, Phó Thủ tướng phân tích rằng một nền kinh tế chỉ có thể ổn định khi chính sách tài khóa và tiền tệ phối hợp nhịp nhàng. Ông cho biết chính sách tiền tệ thời gian qua đã vận hành quyết liệt, đóng góp đáng kể cho tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, dư địa với chính sách tiền tệ đã thu hẹp, do đó cần chuyển hướng vào khai thác tối đa chính sách tài khóa.
Phó Thủ tướng lưu ý rằng chính sách tài khóa cần thời gian để phát huy hiệu quả, trong khi chính sách tiền tệ vẫn phải đảm bảo thanh khoản và nguồn lực ngắn hạn. Chính phủ đã trình Quốc hội kế hoạch tài chính quốc gia để nâng tỷ lệ bội chi bình quân từ 3% GDP lên 5% trong giai đoạn 2026-2030, và tăng chi ngân sách từ 1,9 lên 2,4 lần, với 40% dành cho đầu tư phát triển.
Ngoài ra, Chính phủ đang trình Quốc hội để thực hiện và ban hành mới các chính sách ưu đãi về thuế, phí nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế đối mặt với biến động bất lợi từ bên ngoài.
Mục tiêu phát triển thị trường chứng khoán
Phó Thủ tướng cũng tiết lộ rằng Chính phủ đặt mục tiêu xây dựng thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn của nền kinh tế. Cụ thể, đến năm 2028, vốn hóa thị trường chứng khoán phải đạt 120% GDP, tương đồng với các nước trong khu vực và thế giới.
Những nỗ lực này nhằm đảm bảo Việt Nam có thể đạt được tăng trưởng hai con số, hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2045.
