24 Bang Mỹ Kiện Thuế Quan Toàn Cầu Của Tổng Thống Trump
Ngày 5/3 (giờ Mỹ), một nhóm gồm 24 bang của Hoa Kỳ đã chính thức nộp đơn kiện chính quyền Tổng thống Donald Trump, nhắm vào mức thuế quan toàn cầu 10% mới được áp đặt. Đây được xem là thách thức pháp lý đầu tiên đối với chính sách thuế mới, với các bang cáo buộc ông Trump không thể lách luật để né tránh phán quyết gần đây của Tòa Tối cao Mỹ.
Nội Dung Vụ Kiện Và Các Cáo Buộc
Theo đơn kiện được nộp tại Tòa án Thương mại Quốc tế ở New York, các bang do Đảng Dân chủ lãnh đạo, bao gồm New York, California và Oregon, cho rằng mức thuế mới là bất hợp pháp. Họ nhấn mạnh rằng Tổng thống Trump đã công bố các mức thuế này ngay sau phán quyết của Tòa án Tối cao vào ngày 20/2, vốn đã vô hiệu hóa phần lớn các biện pháp thuế quan trước đó.
Các nguyên đơn lập luận rằng Đạo luật Thương mại năm 1974, mà ông Trump viện dẫn theo Điều 122, chỉ cho phép áp thuế trong 150 ngày để xử lý các tình huống khẩn cấp liên quan đến tiền tệ ngắn hạn, chứ không phải để giải quyết các vấn đề thâm hụt thương mại thường xuyên. Tổng chưởng lý bang Oregon Dan Rayfield tuyên bố trong một cuộc họp báo rằng đây là nỗ lực "lách luật" nhằm tránh làm việc với Quốc hội.
Phản Ứng Từ Chính Quyền Và Bối Cảnh Pháp Lý
Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai khẳng định chính quyền sẽ kiên quyết bảo vệ hành động của Tổng thống trước tòa. Ông cho biết Tổng thống đang sử dụng thẩm quyền được Quốc hội trao để giải quyết các vấn đề cơ bản trong thanh toán quốc tế và xử lý thâm hụt cán cân thương mại nghiêm trọng của Mỹ.
Trước đó, sắc lệnh hành pháp ngày 20/2 của ông Trump áp mức thuế 10% đối với hàng nhập khẩu, nhưng Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tiết lộ rằng mức thuế này có thể tăng lên 15% vào cuối tuần này. Các bang tham gia vụ kiện gồm 22 bang có tổng chưởng lý thuộc Đảng Dân chủ, cùng 2 bang Pennsylvania và Kentucky, yêu cầu tòa án ra lệnh chặn các mức thuế mới và hoàn trả các khoản thuế đã nộp.
Tác Động Và Các Vụ Kiện Liên Quan
Trong khi đó, tòa án cũng đang xử lý khoảng 2.000 vụ kiện từ các doanh nghiệp, yêu cầu hoàn trả hơn 130 tỷ USD tiền thuế đã nộp theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) trước phán quyết của Tòa án Tối cao hồi tháng 2. Hôm 4/3 (giờ Mỹ), tòa đã ra lệnh cho cơ quan Hải quan Mỹ bắt đầu xử lý việc hoàn thuế.
Trong nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump đã biến thuế quan thành "trụ cột trung tâm" trong chính sách đối ngoại, khẳng định ông có thẩm quyền rộng rãi để áp thuế mà không cần sự tham gia của Quốc hội. Tuy nhiên, phán quyết ngày 20/2 của Tòa Tối cao đã giáng một đòn mạnh vào ông, bác bỏ phần lớn các mức thuế theo IEEPA và cho rằng đạo luật này không trao cho Tổng thống quyền hạn như ông từng tuyên bố.
Ông Trump sau đó đã chỉ trích các thẩm phán và công bố các mức thuế mới theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, một điều khoản chưa từng được sử dụng để áp thuế ở Mỹ trước đây. Quyền hạn theo Điều 122 cho phép Tổng thống áp thuế tối đa 15% trong vòng 150 ngày, nhưng sau thời hạn này, Quốc hội phải phê chuẩn nếu muốn gia hạn.
