Trước thực trạng khan hiếm máy bay trên thị trường hàng không thế giới và trong nước, Bộ Xây dựng vừa trình Chính phủ dự thảo Nghị định về vận tải hàng không với nhiều thay đổi mang tính đột phá, tập trung vào các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho đội bay của các hãng hàng không.
Nguyên nhân thiếu hụt máy bay
Theo Bộ Xây dựng, thị trường hàng không toàn cầu và thị trường thuê, mua máy bay đang chịu tác động nặng nề từ các yếu tố như đứt gãy chuỗi cung ứng vật tư, linh kiện; việc triệu hồi, kiểm tra động cơ trên diện rộng; cùng với tình trạng chậm tiến độ bàn giao máy bay từ các nhà sản xuất. Những yếu tố này dẫn đến sự thiếu hụt nguồn cung máy bay, ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch phát triển đội bay của các hãng hàng không. Để duy trì hoạt động khai thác và đáp ứng nhu cầu vận tải, các hãng buộc phải áp dụng các giải pháp linh hoạt như tìm kiếm mua hoặc thuê lại máy bay, trong đó hình thức thuê máy bay có tổ bay (thuê ướt) được xem là phương án hiệu quả trong ngắn hạn.
Đề xuất nới lỏng quy định thuê ướt
Để giải quyết tình hình, tại dự thảo Nghị định về vận tải hàng không, Bộ Xây dựng đề xuất nâng số lượng máy bay thuê ướt tối đa được phép lên 10 chiếc, đồng thời kéo dài thời hạn thuê từ 6 tháng lên tối đa 12 tháng. Việc tăng thời gian thuê giúp các hãng bay chủ động hơn trong việc xây dựng kế hoạch khai thác ổn định, không phải lặp lại nhiều lần thủ tục hành chính, nhưng vẫn đảm bảo tính chất tạm thời để doanh nghiệp không bị phụ thuộc dài hạn vào hình thức đắt đỏ này.
Về vấn đề kiểm soát an toàn, máy bay thuê ướt sẽ được vận hành theo Giấy chứng nhận người khai thác (AOC) do quốc gia của nhà khai thác cấp. Cục Hàng không Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với các nhà chức trách nước ngoài để giám sát, đảm bảo tuân thủ tuyệt đối quy định an toàn.
Tăng tuổi máy bay nhập khẩu
Bên cạnh việc nới lỏng quy định thuê, dự thảo còn đề xuất tăng thêm 5 năm đối với độ tuổi của máy bay đã qua sử dụng được phép nhập khẩu vào Việt Nam. Theo Bộ Xây dựng, điều chỉnh này phù hợp với thực tiễn thị trường thuê, mua tàu bay, giúp các hãng có thêm lựa chọn về phương án tàu bay để đáp ứng nhu cầu bổ sung lực lượng vận tải, duy trì ổn định hoạt động khai thác đội tàu bay, tăng cơ hội tiếp cận thị trường cho các hãng hàng không mới, góp phần vào việc đảm bảo mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và ngành hàng không Việt Nam.
Đơn giản hóa điều kiện vốn chủ sở hữu
Cùng với việc gỡ khó cho đội bay, dự thảo cũng mạnh dạn thay đổi điều kiện về vốn chủ sở hữu. Cụ thể, thay vì áp dụng nhiều mức vốn phức tạp theo số lượng máy bay như hiện tại, cơ quan quản lý đề xuất chỉ áp dụng một mức vốn tối thiểu chung. Doanh nghiệp kinh doanh vận tải hàng không thương mại thường lệ chỉ cần đáp ứng 300 tỷ đồng; không thường lệ là 100 tỷ đồng; và hàng không chuyên dùng là 10 tỷ đồng. Mức 300 tỷ đồng được tính toán là đủ để một hãng hàng không mới có thể duy trì khai thác 3 máy bay trong vòng 6-12 tháng mà không có doanh thu. Quy định này cũng tương đồng với thông lệ quốc tế tại nhiều quốc gia như Trung Quốc, Thái Lan, hay Malaysia.
