SCG Tái Khởi Động 'Siêu Dự Án' Hóa Dầu LSP Tại Việt Nam Giữa Bối Cảnh Thị Trường Ảm Đạm
Để hình dung về quy mô khổng lồ của Tổ hợp Hóa dầu Long Sơn (LSP), dự án đầu tư lớn nhất của Tập đoàn SCG bên ngoài lãnh thổ Thái Lan, có thể so sánh với những con số ấn tượng. Lượng bê tông sử dụng để xây dựng tổ hợp này đủ để dựng lên 2 tòa tháp Landmark 81 tại Thành phố Hồ Chí Minh, trong khi lượng kết cấu thép tiêu thụ tương đương với 7 tháp Eiffel nổi tiếng của Pháp. Tuy nhiên, "người khổng lồ" công nghiệp này lại bắt đầu vận hành thương mại trong một bối cảnh thị trường không mấy thuận lợi, đầy thách thức.
Bức Tranh Màu Xám Của Thị Trường Hóa Dầu Toàn Cầu
Ông Kulachet Dharachandra, Tổng Giám đốc của LSP, thẳng thắn chia sẻ về tình hình hiện tại: "Ngành hóa dầu mang tính toàn cầu và có tính chu kỳ rất cao. Để hiểu sức khỏe của ngành, chúng ta phải nhìn vào ba yếu tố then chốt: Cung, Cầu và Chi phí." Ông thừa nhận bức tranh xám màu của thị trường, với cầu yếu do kinh tế toàn cầu suy giảm, trong khi cung lại dư thừa bởi làn sóng mở rộng công suất ồ ạt, đặc biệt từ Trung Quốc nhằm mục tiêu tự cung tự cấp.
Hệ quả tất yếu là biên lợi nhuận, được tính bằng chênh lệch giá giữa hạt nhựa thành phẩm và nguyên liệu Naphtha, đã rơi tự do. "Trong những năm thuận lợi, biên lợi nhuận có thể đạt mức 600-700 USD mỗi tấn. Nhưng hiện tại, con số này đã rớt xuống dưới ngưỡng 300 USD/tấn – mức thấp kỷ lục chưa từng thấy," ông Kulachet cho biết. Chính áp lực khốc liệt này, cùng các yếu tố khách quan khác, đã buộc LSP phải tạm dừng sản xuất khoảng 10 tháng để tối ưu hóa hoạt động và bảo toàn vốn, trước khi chính thức tái khởi động vào tháng 8 năm 2024.
Đội Ngũ Người Việt Vận Hành Thành Công
Dù phải đối mặt với khoản lỗ do chi phí khấu hao cao, lãi vay khổng lồ và biên lợi nhuận mỏng manh, việc LSP quay trở lại hoạt động vẫn được xem là một tín hiệu đầy tích cực. Hiện tại, nhà máy đang duy trì công suất sản xuất ở mức 85-90%, thể hiện sự ổn định ban đầu. Điều đáng tự hào nhất đối với ban lãnh đạo SCG không phải là hệ thống máy móc hiện đại, mà chính là con người – đội ngũ nhân sự tài năng.
Trong tổng số gần 1.000 nhân viên vận hành "siêu dự án" này, chỉ có khoảng 50 chuyên gia người Thái, phần còn lại hoàn toàn là các kỹ sư và nhân viên người Việt Nam. "Đây là công nghệ hóa dầu tiên tiến lần đầu tiên có mặt tại Việt Nam. Các kỹ sư Việt Nam đã tiếp nhận và làm chủ công nghệ rất nhanh chóng và thông minh. Đặc biệt, quá trình tái khởi động nhà máy vừa qua được thực hiện hoàn toàn bởi đội ngũ người Việt (100% V-team) một cách an toàn và suôn sẻ," Tổng Giám đốc LSP nhấn mạnh với niềm tự hào.
Mục Tiêu Nâng Tỷ Trọng Cung Ứng Nội Địa Lên 50%
Thị trường Việt Nam hiện có nhu cầu tiêu thụ khoảng 3 triệu tấn hạt nhựa PE và PP mỗi năm, trong khi năng lực sản xuất của LSP đạt khoảng 1,4 triệu tấn, cho thấy dư địa phát triển vẫn còn rất lớn. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt từ hàng nhập khẩu giá rẻ tràn ngập thị trường. Để giải quyết bài toán khó này, LSP đã đặt ra mục tiêu chiến lược: nâng tỷ trọng cung ứng cho thị trường nội địa từ 30% hiện nay lên 50% trong vòng 1 đến 2 năm tới.
Lợi thế cạnh tranh của LSP không chỉ nằm ở chất lượng sản phẩm, mà còn ở dịch vụ hỗ trợ vượt trội. Ông Kulachet phân tích: "So với hàng nhập khẩu, khách hàng khi mua sản phẩm của LSP không phải chờ đợi cả tháng trời, không lo ngại rủi ro về tỷ giá hối đoái hay vấn đề tồn kho. Chúng tôi có thể giao hàng ngay lập tức với số lượng nhỏ, linh hoạt theo nhu cầu." Ông đặc biệt nhấn mạnh vào sự khác biệt trong Dịch vụ Kỹ thuật: "Chúng tôi có đội ngũ kỹ sư chuyên nghiệp đến tận nhà máy của khách hàng, tư vấn trực tiếp cách điều chỉnh máy móc để hạt nhựa cho ra sản phẩm cuối cùng tốt nhất. Điều này các đơn vị nhập khẩu chỉ làm việc qua giấy tờ không thể nào đáp ứng được."
Hiện tại, LSP đang cung cấp nguyên liệu cho hàng loạt ngành công nghiệp quan trọng của Việt Nam, bao gồm:
- Ngành bao bì, như túi xuất khẩu đi thị trường Mỹ.
- Ngành đồ gia dụng, với khách hàng tiêu biểu như Công ty Duy Tân.
- Ngành lưới nông nghiệp.
- Đang nghiên cứu phát triển các dòng hạt nhựa chuyên biệt cho ống nước của Nhựa Bình Minh, một thành viên khác trong hệ sinh thái của SCG.
Hướng Tới Doanh Thu 1,5 Tỷ USD Và Kiến Nghị Chính Sách
Dù đang ở đáy chu kỳ kinh doanh khó khăn, SCG vẫn kiên định với tầm nhìn dài hạn tại Việt Nam – nơi được coi là "ngôi nhà thứ hai" với tổng vốn đầu tư lũy kế đã vượt quá 7 tỷ USD. Tổng Giám đốc LSP đã phác thảo lộ trình phát triển rõ ràng cho tổ hợp hóa dầu này:
- Năm 2025, công ty sẽ tập trung tối ưu hóa vận hành sau giai đoạn tái khởi động.
- Năm 2026, mục tiêu là vận hành xuyên suốt cả năm mà không bị gián đoạn.
Về mặt tài chính, nếu vận hành hết công suất tối đa, LSP dự kiến sẽ đóng góp khoảng 1,5 tỷ USD vào doanh thu tổng thể của tập đoàn. Con số này tương phản mạnh mẽ với mức đóng góp khiêm tốn chỉ 400 triệu USD trong 5 tháng vận hành ngắn ngủi của năm ngoái.
Bên cạnh những nỗ lực tự thân vươn lên, đại diện LSP cũng đưa ra kiến nghị quan trọng với Chính phủ Việt Nam về chính sách thuế nhập khẩu. Trong khi nhiều quốc gia trong khu vực áp dụng mức thuế từ 5% đến 10% để bảo vệ ngành sản xuất trong nước, Việt Nam mới chỉ áp dụng mức thuế thấp từ 2% đến 3% đối với hạt nhựa PE và PP. Điều này có thể khiến thị trường nội địa dễ trở thành "vùng trũng" tiêu thụ hàng dư thừa từ khắp nơi trên thế giới, gây khó khăn cho các doanh nghiệp sản xuất trong nước như LSP.
