Sau khi hoàn thành giai đoạn 1 chỉ trong khoảng 16 tháng và chính thức vận hành thương mại (COD) vào cuối năm 2025, Nhà máy điện gió Savan 1 của T&T Group đang bước vào giai đoạn tạo dòng tiền. Chỉ 7 tháng sau COD, dự án ghi nhận khoảng 36,5 triệu USD doanh thu – tương đương gần 1.000 tỷ đồng – mở đầu cho chu kỳ khai thác thương mại của một trong những dự án điện gió xuyên biên giới quy mô lớn tại khu vực.
Kỳ tích tiến độ và hạ tầng đồng bộ
Nhà máy điện gió Savan 1 nằm tại tỉnh Savannakhet (Lào), do T&T Group đầu tư với tổng vốn khoảng 768 triệu USD và quy mô thiết kế 495 MW. Giai đoạn 1 có công suất 300 MW, gồm 48 tua-bin gió, cung cấp tới 0,9 tỷ kWh điện về Việt Nam mỗi năm. Ngay từ đầu, T&T Group không chỉ đầu tư nhà máy điện mà đồng thời xây dựng tuyến đường dây truyền tải 220 kV riêng từ Savannakhet đến điểm đấu nối tại Lao Bảo (Quảng Trị).
Với các dự án điện gió quy mô lớn, chỉ cần một mắt xích như hệ thống truyền tải chậm tiến độ sẽ làm lùi thời điểm phát điện thương mại. T&T Group lựa chọn cách tiếp cận khác: ngay sau khi nhận hợp đồng tô nhượng từ Chính phủ Lào đầu năm 2025, chủ đầu tư triển khai đồng thời nhiều hạng mục – từ thi công nhà máy, tuyến truyền tải 220 kV đến các công trình hạ tầng phục vụ vận chuyển thiết bị. Nhờ đó, dự án tránh được tình trạng nhà máy hoàn thành nhưng chưa thể phát điện.
Thách thức trên công trường "3 không"
Bước vào giai đoạn triển khai, đội ngũ kỹ sư phải sống nhiều tháng giữa cao nguyên Savannakhet trong điều kiện "3 không": không nước sạch, không sóng điện thoại và không nơi ở tạm. Có người không thể thích nghi, lặng lẽ rời công trường. Những người ở lại chỉ có một mục tiêu: bằng mọi giá đưa dự án về đích đúng hẹn.
Hơn 27 km đường tiếp cận đã được mở mới để đưa các đoàn xe siêu trường, siêu trọng vào công trường. Hơn 45 km đường nội bộ được hoàn thiện. Cầu Tangatay dài hơn 80 m được chính cán bộ, kỹ sư người Việt xây dựng thay thế cho con đập tràn thường xuyên bị chia cắt mỗi mùa mưa. Những hạng mục này không tạo ra điện, nhưng quyết định để dòng điện có thể xuất hiện đúng kế hoạch.
Kết quả, từ một công trường gần như trắng hạ tầng, Savan 1 chỉ mất 12 tháng để hoàn thành tuyến đường dây 220 kV dài gần 70 km kết nối từ nhà máy đến điểm đấu nối phía Việt Nam. 4 tháng sau, toàn bộ giai đoạn 1 với quy mô 300 MW cũng về đích, chính thức vận hành thương mại. Đây là tiến độ ấn tượng đối với một dự án năng lượng tái tạo xuyên biên giới có độ phức tạp cao.
Doanh thu 36,5 triệu USD và tác động lan tỏa
Khoảng 7 tháng sau COD, Savan 1 ghi nhận 36,5 triệu USD doanh thu. Nhà máy thậm chí có thể mang lại khoảng 62,5 triệu USD/năm trong giai đoạn 1 và tăng lên gần 97,3 triệu USD khi hoàn tất giai đoạn 2. Khi đạt tổng công suất 495 MW, hệ thống lưới điện quốc gia sẽ đón thêm tới 1,4 triệu kWh điện mỗi năm.
Những con số này không chỉ phản ánh hiệu quả vận hành thực tế mà còn đánh dấu thời điểm dự án chuyển từ đầu tư sang tạo dòng tiền – giai đoạn quyết định đối với các dự án hạ tầng có chu kỳ vốn kéo dài. Ngay từ giai đoạn chuẩn bị, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) đã tham gia thu xếp tài chính, tạo nền tảng triển khai đồng bộ. Khi nhà máy tạo doanh thu, dòng tiền vận hành hình thành, đảm bảo khả năng hoàn vốn và củng cố niềm tin của các tổ chức tín dụng.
Bên cạnh ý nghĩa kinh tế, Savan 1 là một trong những dự án tiêu biểu trong lĩnh vực năng lượng tái tạo xuyên biên giới, góp phần cụ thể hóa mục tiêu gia tăng nhập khẩu điện theo Hiệp định giữa hai Chính phủ Việt Nam – Lào. Việc đưa dòng điện từ Savannakhet về Việt Nam đánh dấu bước tiến trong hợp tác năng lượng và cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của khu vực kinh tế tư nhân trong các dự án hạ tầng quy mô lớn, có yếu tố liên quốc gia.
Chiến lược đầu tư hạ tầng dài hạn của T&T Group
Doanh thu 36,5 triệu USD không chỉ là câu chuyện của riêng Savan 1. Đây là tín hiệu đầu tiên cho thấy danh mục đầu tư hạ tầng mà doanh nhân Đỗ Quang Hiển và T&T Group kiên trì gây dựng nhiều năm qua đang bước vào chu kỳ khai thác. Danh mục này được hình thành theo cấu trúc tương hỗ, không phải các dự án rời rạc.
Trong lĩnh vực năng lượng, Savan 1 là mắt xích trong chiến lược phát triển danh mục điện gió, điện mặt trời, điện khí LNG và nguồn năng lượng mới của T&T Group. Đây là nền tảng để tập đoàn tiếp tục mở rộng danh mục năng lượng theo mục tiêu nâng quy mô lên 25-30 GW vào năm 2035. Về giao thông, các dự án như cao tốc Bảo Lộc – Liên Khương hay đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô sẽ trở thành tài sản hạ tầng tạo dòng tiền trong tương lai. Cảng hàng không Quảng Trị đang bước vào giai đoạn tăng tốc để sẵn sàng vận hành cuối năm nay.
Trong lĩnh vực logistics, T&T Group hợp tác cùng đối tác Singapore phát triển Việt Nam SuperPort – siêu cảng đầu tiên thuộc Mạng lưới logistics thông minh ASEAN. Trong dài hạn, hạ tầng này được kỳ vọng đáp ứng yêu cầu của các ngành sản xuất công nghệ cao như bán dẫn và điện tử, vốn đòi hỏi chuỗi cung ứng có tính kết nối, tốc độ và độ tin cậy cao.
Cùng với đó, loạt dự án đô thị do T&T Group phát triển tại nhiều địa phương cũng lần lượt bước vào giai đoạn kinh doanh. Khi kết hợp với các dự án giao thông, hàng không, logistics và năng lượng, các hợp phần này tạo nên một cấu trúc bổ trợ, gia tăng hiệu quả cho toàn bộ hệ sinh thái.
Cách tiếp cận đó phản ánh tư duy đầu tư khác biệt của doanh nhân Đỗ Quang Hiển. Thay vì theo đuổi hiệu quả ngắn hạn, ông lựa chọn các dự án trọng điểm có khả năng nâng cao năng lực hạ tầng của nền kinh tế. Doanh nhân tuổi Dần chấp nhận chu kỳ đầu tư dài và yêu cầu huy động nguồn lực tài chính lớn để tạo dựng các tài sản có vòng đời khai thác hàng chục năm. Khi ngày càng nhiều công trình đi vào vận hành, chính dòng tiền từ các tài sản hiện hữu sẽ tiếp tục nuôi dưỡng những dự án mới, hình thành vòng tuần hoàn phát triển: vốn chuyển hóa thành hạ tầng, hạ tầng tạo ra giá trị, giá trị trở thành nguồn lực cho chu kỳ đầu tư mới.
