Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về đơn giản hóa thủ tục hành chính về mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói nông sản. Một trong những điểm nổi bật là đề xuất rút ngắn thời gian cấp mã số vùng trồng sầu riêng xuống còn 3 ngày làm việc, thay vì quy trình kéo dài như hiện nay.
Đơn giản hóa thủ tục, chuyển sang hậu kiểm
Dự thảo đặt mục tiêu quản lý bằng dữ liệu, trách nhiệm kê khai của tổ chức, cá nhân và cơ chế hậu kiểm. Thay vì quy trình "xin - kiểm - cấp" với nhiều khâu xác minh trước khi cấp mã, cơ chế mới hướng tới đơn giản hóa tối đa thủ tục nhưng tăng cường quản lý sau khi mã đã được cấp.
Hồ sơ đề nghị cấp mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói được rút gọn chỉ còn đơn đề nghị theo mẫu. Người dân, hợp tác xã hay doanh nghiệp nộp hồ sơ trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia. Trong thời hạn tối đa 3 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan được UBND cấp tỉnh giao nhiệm vụ phải thông báo cấp mã số hoặc trả lời bằng văn bản nếu từ chối, nêu rõ lý do.
Thời gian xử lý nhanh hơn cho các trường hợp thay đổi
Đối với trường hợp chỉ thay đổi người đại diện, địa giới hành chính hoặc bổ sung thị trường xuất khẩu, thời gian xử lý chỉ còn hai ngày làm việc. So với quy trình hiện hành, thay đổi này không chỉ rút ngắn thời gian mà còn giảm đáng kể chi phí tuân thủ của người dân và doanh nghiệp. Dự thảo cũng xác định rõ nguyên tắc không phát sinh thêm thủ tục hành chính mới, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch và phù hợp với thực tế sản xuất.
Nền tảng dữ liệu thống nhất và yêu cầu xuất khẩu
Trước đây, việc cấp mã số chủ yếu dựa vào các đợt kiểm tra trước khi cấp mã. Theo dự thảo mới, cơ quan quản lý có thể theo dõi tình trạng hoạt động của vùng trồng, cơ sở đóng gói và truy xuất toàn bộ thông tin trên một nền tảng dữ liệu thống nhất. Dự thảo vẫn giữ nguyên yêu cầu đối với những vùng trồng phục vụ xuất khẩu: ngoài việc tuân thủ quy định của Việt Nam, các vùng trồng và cơ sở đóng gói còn phải đáp ứng yêu cầu của từng thị trường nhập khẩu. Khi đăng ký xuất khẩu, tổ chức, cá nhân phải thông báo bằng văn bản về thị trường dự kiến để cơ quan chuyên môn thực hiện hậu kiểm việc đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật của nước nhập khẩu. Thời gian xử lý nội dung này không quá 10 ngày làm việc.
Khó khăn về dữ liệu đất đai
Tuy nhiên, theo các địa phương, thực tế có một số khó khăn: mã số vùng trồng được cấp theo vị trí thửa đất và xác định trên cơ sở mã định danh đất đai. Những hộ đã có dữ liệu trên cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia có thể sử dụng ngay để đăng ký cấp mã, trong khi các trường hợp chưa có dữ liệu phải được UBND cấp xã xác nhận và bổ sung thông tin trước khi thực hiện thủ tục. Cả nước vẫn còn gần 30 triệu thửa đất chưa được chuẩn hóa dữ liệu, phần lớn là đất nông nghiệp. Nếu buộc phải hoàn thiện dữ liệu đất đai (dự kiến trong tháng 10.2026) trước khi cấp mã số vùng trồng, tiến độ giải quyết hồ sơ có nguy cơ bị kéo dài, đi ngược mục tiêu tháo gỡ khó khăn cho sản xuất và xuất khẩu.
