Quảng Ngãi, với trung tâm là Khu kinh tế Dung Quất, đang tập trung nhiều dự án công nghiệp quy mô lớn nhất khu vực miền Trung. Tuy nhiên, tiến độ triển khai của các dự án này đang gặp nhiều khó khăn, chủ yếu do vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và xác định giá đất.
Dự án gang thép Hòa Phát Dung Quất 2 chậm vì mặt bằng
Dự án Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất 2 có tổng vốn đầu tư đăng ký 88.400 tỷ đồng, giá trị thực hiện đến nay đạt khoảng 69.900 tỷ đồng, tương đương 79% tổng mức đầu tư. Dự án đã vận hành thử nghiệm phân kỳ I với công suất 2,8 triệu tấn/năm nhưng chưa thể vận hành đồng bộ toàn bộ dây chuyền theo kế hoạch. Nguyên nhân chính là vẫn còn khoảng 25,5 ha đất trong phạm vi dự án chưa hoàn tất bồi thường. Một số hộ dân dù đã được chi trả bồi thường theo phương án được phê duyệt nhưng chưa bàn giao mặt bằng.
Dự án ray đường sắt và thép đặc biệt Hòa Phát tiến độ thấp
Dự án sản xuất ray đường sắt và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất, có tổng vốn đầu tư 10 nghìn tỷ đồng, khởi công giữa tháng 12/2025, đến tháng 4/2026 giá trị thực hiện mới đạt khoảng 877 tỷ đồng, chưa tới 9% tổng mức đầu tư.
Dự án lọc dầu Dung Quất gặp khó về đấu thầu
Dự án Nâng cấp, mở rộng Nhà máy lọc dầu Dung Quất, tổng vốn đầu tư hơn 31.200 tỷ đồng, do Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) làm chủ đầu tư. BSR đã khởi công hạng mục san lấp mặt bằng vào tháng 2/2026, triển khai đóng, mở thầu gói thầu EPC và đang chấm thầu. Trước đó, dự án đã trải qua bốn lần mời thầu nhưng không có nhà thầu nộp hồ sơ. BSR dự kiến ký hợp đồng EPC trong quý II/2026.
Nhà máy bột giấy VNT19 vướng giải phóng mặt bằng
Dự án Nhà máy bột giấy VNT19 của Vietracimex, tổng vốn đầu tư khoảng 10 nghìn tỷ đồng, cũng gặp vướng mắc. Chủ đầu tư đã được cho thuê khoảng 103 ha trên tổng số 117 ha theo quy hoạch, nhưng một bộ phận người dân chưa đồng thuận với việc thi công tuyến ống xả thải ra vịnh Việt Thanh, và một phần diện tích đất trong dự án chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng.
Hạ tầng khu công nghiệp VSIP II Quảng Ngãi chậm
Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp VSIP II Quảng Ngãi, quy mô gần 500 ha, tổng vốn đầu tư hơn 3.700 tỷ đồng, do VSIP làm chủ đầu tư. Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng mới hoàn tất khoảng 100 ha, tương đương hơn 20% tổng diện tích. Dự án chưa được giao đất, cho thuê đất. Nhu cầu tái định cư khoảng 530 lô cho 390 hộ dân, trong khi các khu tái định cư hiện hữu chưa đáp ứng kịp.
Nguyên nhân từ giá đất và chi phí
Sở Xây dựng Quảng Ngãi đánh giá khó khăn lớn nhất là công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Việc chậm xác định giá đất cụ thể, thiếu quỹ tái định cư hoặc hạ tầng tái định cư chưa hoàn chỉnh là nguyên nhân trực tiếp. Từ đầu năm 2026, vướng mắc trong xác định giá đất cụ thể do không tiếp tục sử dụng chứng thư đã thực hiện các năm trước làm chậm tiến độ. Biến động giá xăng dầu tăng cao từ cuối tháng 2/2026 cũng tác động đến chi phí và tiến độ thi công.
Giải pháp và kiến nghị
Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm của tỉnh kiến nghị UBND tỉnh tập trung xử lý vướng mắc về giá đất, đẩy nhanh xây dựng khu tái định cư, tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương. UBND tỉnh đã phân công trách nhiệm cho từng đơn vị theo dõi tiến độ dự án, yêu cầu báo cáo định kỳ hàng tháng. Đối với dự án dang dở, tỉnh yêu cầu rà soát mốc tiến độ, thực hiện song song các hạng mục trong khi chờ mặt bằng, chia nhỏ phạm vi triển khai theo phân khu, giai đoạn.
Tuy nhiên, việc xử lý vướng mắc không chỉ phụ thuộc vào địa phương mà còn liên quan đến quy định đất đai, định giá và thủ tục trên cả nước. Tiến độ các dự án công nghiệp lớn tại Quảng Ngãi tiếp tục chịu tác động từ khả năng tháo gỡ các điểm nghẽn hệ thống.
