Nhà máy Đóng tàu Hạ Long đang huy động khoảng 2.400 nhân lực để tập trung thi công 19 hợp đồng đóng mới tàu, chủ yếu là các dòng tàu giá trị cao phục vụ xuất khẩu cho các chủ tàu nước ngoài. Theo ông Nguyễn Văn Mạnh - Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Đóng tàu Hạ Long, doanh nghiệp đang triển khai đóng mới 1 tàu hàng rời trọng tải 45.000 DWT; 14 tàu dịch vụ điện gió CSOV và 1 tàu hút bùn dung tích 1.000m³ cho Tập đoàn Damen (Hà Lan); cùng 3 tàu khách cho Tập đoàn Scenic Luxury Cruises & Tours (Australia), gồm 2 du thuyền biển dài 120m và 1 tàu khách sông dài 85m.
Công nghệ xanh trên tàu điện gió CSOV
Tàu dịch vụ điện gió CSOV – dòng tàu hỗ trợ vận hành các dự án điện gió ngoài khơi – được trang bị hàng loạt công nghệ tiên tiến, đáp ứng các tiêu chí “xanh”. Tàu có khả năng sử dụng nhiên liệu linh hoạt (ethanol kết hợp diesel hàm lượng lưu huỳnh thấp), tích hợp hệ thống pin hỗ trợ vận hành nhằm giảm phát thải, cùng công nghệ xử lý khí thải đa tầng. Ngoài ra, tàu còn được thiết kế với sân bay trực thăng, hệ thống cầu thang dàn chuyên dụng để đưa kỹ sư, công nhân tiếp cận các trụ điện gió ngoài khơi, cùng khoảng 90 cabin khép kín, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cho hơn 100 người gồm thủy thủ đoàn và lực lượng bảo trì.
Du thuyền thế hệ mới thân thiện môi trường
Các du thuyền dài 120m thuộc thế hệ mới được đóng theo tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt, có khả năng phục vụ hơn 100 hành khách và khoảng 100 thành viên thủy thủ đoàn. Điểm nổi bật là công nghệ vận hành thân thiện môi trường, sử dụng nhiên liệu lưu huỳnh thấp và hệ thống điều hòa làm mát bằng nước thay cho gas – xu hướng “xanh” đang ngày càng được ưu tiên trong ngành hàng hải.
Giá trị hợp đồng hơn 5.500 tỷ đồng
Theo ông Mạnh, tổng giá trị các hợp đồng đạt hơn 5.500 tỷ đồng (chưa bao gồm vật tư do chủ tàu cung cấp), giúp doanh thu của Đóng tàu Hạ Long duy trì mức bình quân trên 1.000 tỷ đồng mỗi năm trong thời gian gần đây, với tốc độ tăng trưởng khoảng 10%/năm. Đồng thời, các hợp đồng quy mô lớn này cũng góp phần đảm bảo việc làm ổn định đến năm 2030 cho khoảng 1.000 lao động trực tiếp của nhà máy và khoảng 1.400 lao động thầu phụ.
Lịch sử và thách thức của nhà máy
Nhà máy được cấp đất xây dựng cơ sở sản xuất và khu nhà ở công nhân từ năm 1969 với diện tích hơn 40 ha tại khu vực Giếng Đáy, thị trấn Bãi Cháy, tỉnh Quảng Ninh (nay thuộc phường Việt Hưng, tỉnh Quảng Ninh). Hiện nhà máy đang đối mặt với việc UBND tỉnh Quảng Ninh có kế hoạch điều chỉnh quy hoạch vùng đất, vùng nước mà Công ty Đóng tàu Hạ Long đang sản xuất, kinh doanh.
Công ty TNHH MTV Đóng tàu Hạ Long là một trong những doanh nghiệp đóng tàu lớn từng thuộc hệ sinh thái của Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam (Vinashin). Sau cú sốc đổ vỡ của Vinashin giai đoạn 2010–2012, doanh nghiệp này được chuyển về Tổng công ty Công nghiệp Tàu thủy (SBIC) quản lý và tiếp tục duy trì hoạt động trong lĩnh vực đóng mới, sửa chữa tàu biển. Khác với nhiều đơn vị phải dừng hoạt động hoặc xử lý tài sản, Đóng tàu Hạ Long vẫn duy trì được sản xuất và được xem là một trong những “điểm sáng” còn lại của SBIC.
Bài học từ biến cố Vinashin
Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam (Vinashin) từng được xem là “quả đấm thép” của ngành công nghiệp đóng tàu Việt Nam trong giai đoạn 2005–2010. Thời kỳ cao điểm, tập đoàn này quản lý hàng trăm đơn vị thành viên, được giao nhiều ưu đãi lớn về vốn vay, đất đai và định hướng phát triển công nghiệp nặng. Tuy nhiên, Vinashin sau đó rơi vào một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng do mở rộng quá nóng và đầu tư dàn trải. Thay vì tập trung vào đóng tàu – lĩnh vực cốt lõi, tập đoàn này đầu tư sang nhiều ngành ngoài ngành như bất động sản, vận tải biển, tài chính, du lịch, nhiệt điện… với quy mô lớn nhưng hiệu quả thấp. Giai đoạn trước năm 2010, Vinashin vay nợ rất mạnh từ ngân hàng trong nước và quốc tế để mở rộng hệ thống nhà máy đóng tàu trên cả nước. Khi thị trường vận tải biển toàn cầu suy giảm sau khủng hoảng tài chính 2008, nhu cầu đóng tàu lao dốc, nhiều hợp đồng bị đình hoãn hoặc hủy bỏ. Dòng tiền của Vinashin nhanh chóng mất cân đối. Đến năm 2010, tập đoàn này chính thức mất khả năng thanh toán một số khoản nợ lớn, tổng dư nợ được công bố thời điểm đó lên tới khoảng 86.000 tỷ đồng. Đây được xem là một trong những cú sốc lớn nhất của khu vực doanh nghiệp Nhà nước Việt Nam. Sau biến cố, Chính phủ tiến hành tái cơ cấu toàn diện. Vinashin bị thu hẹp quy mô, đổi tên thành Tổng công ty Công nghiệp Tàu thủy (SBIC) vào năm 2013. Một số mảng được chuyển giao sang Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines) – nay là Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC), còn nhiều dự án, nhà máy yếu kém phải dừng hoạt động, bán tài sản hoặc xử lý nợ kéo dài.
