Thị trường mua bán và sáp nhập (M&A) trong lĩnh vực năng lượng tại Việt Nam đang ghi nhận sự tăng tốc mạnh mẽ, với nhiều thương vụ quy mô lớn diễn ra trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu. Theo báo cáo của VietnamPlus, hoạt động M&A năng lượng tại Việt Nam đã tăng đáng kể cả về số lượng và giá trị, thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài.
Thương vụ M&A nổi bật trong lĩnh vực năng lượng
Một trong những thương vụ đáng chú ý gần đây là việc Tập đoàn Năng lượng Tái tạo Phương Nam (South Renewables) thâu tóm danh mục dự án điện mặt trời và điện gió của Công ty Cổ phần Đầu tư Năng lượng Sơn Hải (Son Hai Energy) với tổng công suất lên tới 500 MW. Thương vụ này được định giá khoảng 400 triệu USD, đánh dấu bước tiến lớn trong việc hợp nhất các dự án năng lượng tái tạo tại Việt Nam.
Ngoài ra, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cũng đã hoàn tất việc chuyển nhượng 49% cổ phần tại một số nhà máy điện than cho đối tác nước ngoài, nhằm huy động vốn cho các dự án năng lượng sạch. Cụ thể, EVN đã bán cổ phần tại Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 2 cho Tập đoàn JERA (Nhật Bản) với giá trị ước tính 300 triệu USD. Động thái này nằm trong chiến lược giảm dần phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, phù hợp với cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Động lực thúc đẩy thị trường M&A năng lượng
Sự tăng tốc của thị trường M&A năng lượng được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố. Thứ nhất, chính sách khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo của Chính phủ Việt Nam, như Quy hoạch điện VIII, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho các nhà đầu tư. Thứ hai, nhu cầu chuyển dịch năng lượng xanh từ các tập đoàn nước ngoài, đặc biệt là từ châu Âu và Nhật Bản, đang tìm kiếm cơ hội đầu tư vào thị trường mới nổi. Ông Nguyễn Văn An, Giám đốc Đầu tư của Quỹ Đầu tư Năng lượng Xanh (Green Energy Fund), cho biết: "Việt Nam là điểm đến hấp dẫn cho các thương vụ M&A năng lượng nhờ tiềm năng lớn về điện gió và điện mặt trời, cùng với chi phí đầu tư cạnh tranh."
Thống kê từ Bộ Công Thương cho thấy, trong 6 tháng đầu năm 2024, tổng giá trị các thương vụ M&A trong lĩnh vực năng lượng tại Việt Nam đạt 1,2 tỷ USD, tăng 35% so với cùng kỳ năm 2023. Trong đó, lĩnh vực năng lượng tái tạo chiếm 70% tổng giá trị, với các dự án điện mặt trời và điện gió là chủ đạo.
Tác động và triển vọng
Hoạt động M&A sôi động không chỉ giúp các doanh nghiệp trong nước mở rộng quy mô, tiếp cận công nghệ hiện đại, mà còn tạo động lực cho quá trình chuyển dịch năng lượng quốc gia. Các chuyên gia dự báo, thị trường M&A năng lượng Việt Nam sẽ tiếp tục tăng trưởng trong những năm tới, đặc biệt khi Luật Điện lực sửa đổi và các cơ chế khuyến khích mới được ban hành. Theo ông Trần Minh Hải, chuyên gia phân tích thị trường năng lượng tại Công ty Chứng khoán Bảo Việt, "M&A là kênh huy động vốn hiệu quả cho các dự án năng lượng tái tạo, giúp Việt Nam đạt mục tiêu tăng tỷ lệ năng lượng tái tạo lên 30% vào năm 2030."
Tuy nhiên, thị trường cũng đối mặt với thách thức như sự cạnh tranh gay gắt từ các quốc gia khác trong khu vực, rủi ro về thủ tục pháp lý và biến động giá nguyên liệu. Dù vậy, với nền tảng vững chắc và sự hỗ trợ từ chính sách, M&A năng lượng tại Việt Nam hứa hẹn sẽ là điểm sáng thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài trong thời gian tới.
