Ngày 26/6/1986, tại mỏ Bạch Hổ, Liên doanh Việt - Nga Vietsovpetro (thành viên Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam - Petrovietnam) chính thức khai thác dòng dầu thương mại đầu tiên. Sự kiện này đánh dấu sự ra đời của ngành công nghiệp khai thác dầu khí ngoài khơi Việt Nam, đưa Việt Nam gia nhập nhóm các quốc gia có khả năng khai thác, xuất khẩu dầu thô. Mỗi tấn dầu khai thác góp phần quan trọng tạo nguồn ngoại tệ, bổ sung ngân sách nhà nước và hỗ trợ tiến trình đổi mới, phát triển kinh tế.
Kỳ tích khai thác dầu trong điều kiện khó khăn
Tham gia các giếng khoan đầu tiên ở Bạch Hổ, ông Trần Hồi, nguyên Phó tổng giám đốc Địa chất Vietsovpetro, cho biết chỉ hơn 1 năm sau khi giếng BH-5 thử vỉa cho dòng dầu công nghiệp, giàn cố định MSP-1 đưa giếng khai thác đầu tiên vào ngày 26.6.1986. Trong điều kiện kỹ thuật, cơ sở hạ tầng và kinh nghiệm ngoài khơi của ta khi đó gần như bằng không, đây là một kỳ tích.
PGS-TS Đinh Trọng Thịnh nhớ lại: "Thời điểm đó, tôi công tác tại Ngân hàng Kiến thiết và nhận thấy một điều rất quan trọng. Dòng dầu đầu tiên từ Bạch Hổ đã mở ra một nguồn ngoại tệ tự chủ cho đất nước. Khi Việt Nam gần như chưa có nhiều ngành kinh tế có thể tạo ra dòng USD ổn định và quy mô lớn, nguồn thu từ dầu thô đã giúp chúng ta có điều kiện nhập khẩu máy móc, thiết bị, vật tư phục vụ sản xuất, duy trì khả năng thanh toán quốc tế, giữ uy tín tín dụng quốc gia và tạo nguồn lực cho những công trình hạ tầng chiến lược, trong đó có đường dây 500 kV Bắc - Nam."
Bước ngoặt từ tầng đá móng
Nếu dòng dầu đầu tiên năm 1986 đánh dấu sự khai sinh của ngành công nghiệp khai thác dầu khí ngoài khơi Việt Nam, thì việc phát hiện và khai thác thành công dầu trong tầng đá móng granit nứt nẻ tại mỏ Bạch Hổ tạo nên bước ngoặt mang tầm vóc quốc tế. Ngày 6.9.1988, dòng dầu thương mại đầu tiên từ tầng đá móng được khai thác thành công tại Bạch Hổ. Thành tựu này làm thay đổi căn bản nhận thức khoa học đương thời về tìm kiếm, thăm dò dầu khí, đưa Bạch Hổ gắn liền với khái niệm "kỳ quan dầu khí trong đá móng" - một trường hợp địa chất đặc biệt của thế giới. Phát hiện này mở rộng cánh cửa triển vọng dầu khí trên toàn thềm lục địa Việt Nam, mở ra giai đoạn phát triển hoàng kim cho ngành. Riêng tại mỏ Bạch Hổ, khoảng 80% sản lượng khai thác đến từ tầng đá móng đặc biệt này.
Đóng góp to lớn cho nền kinh tế
Đến ngày 4.6, Vietsovpetro đã khai thác lũy kế khoảng 255 triệu tấn dầu từ Lô 09-1, trong đó mỏ Bạch Hổ giữ vai trò chủ lực. Từ năm 1995 đến nay, hơn 60 tỉ m³ khí đồng hành được đưa vào bờ phục vụ phát triển kinh tế, tổng đóng góp cho ngân sách nhà nước gần 60 tỉ USD.
Tuy nhiên, giá trị lớn nhất của Bạch Hổ không chỉ nằm ở những con số tỉ USD hay sản lượng dầu triệu tấn. Từ "trường học lớn" này, Việt Nam đã đào tạo được một đội ngũ chuyên gia, kỹ sư tài năng, từng bước làm chủ các công nghệ cốt lõi từ khoan, xây lắp công trình biển, lắp đặt giàn khai thác cho đến xử lý các sự cố kỹ thuật phức tạp ngoài khơi.
Tầm nhìn chiến lược và tương lai
Nói về tầm vóc của mỏ dầu huyền thoại này, Chủ tịch HĐTV Petrovietnam Lê Ngọc Sơn nhấn mạnh: "Bạch Hổ không chỉ là một mỏ dầu, đây là nơi hình thành năng lực công nghiệp dầu khí ngoài khơi của Việt Nam." Từ bệ phóng Bạch Hổ, Petrovietnam chuyển mình từ một ngành công nghiệp non trẻ thành tập đoàn công nghiệp - năng lượng quốc gia sở hữu hệ sinh thái hoàn chỉnh, giữ vai trò trụ cột bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Bạch Hổ không tạo nên toàn bộ hành trình đó, nhưng là nền móng quan trọng để Petrovietnam tích lũy nguồn lực, công nghệ, nhân lực và năng lực quản trị cho những bước phát triển tiếp theo.
"Giữ lửa di sản Bạch Hổ không phải là nhắc lại thành tích cũ. Đó là giữ tinh thần dám nhận việc khó, làm chủ công nghệ và chịu trách nhiệm đến cùng; từ nền tảng ấy, Petrovietnam phải tiếp tục kiến tạo những năng lực mới cho tương lai năng lượng quốc gia", ông Sơn nói.
40 năm đã trôi qua, Bạch Hổ mãi là biểu tượng của bản lĩnh, trí tuệ và năng lực sáng tạo của người dầu khí Việt Nam.
