Ngày 26/7/2026, tại Nhà máy Điện phân Nhôm Đắk Nông thuộc KCN Nhân Cơ (xã Nhân Cơ, Lâm Đồng), tỉnh Lâm Đồng phối hợp với Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân tổ chức lễ công bố sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên do Việt Nam sản xuất. Sản phẩm đạt độ tinh khiết 99,71%, khẳng định chất lượng vượt trội và đánh dấu bước tiến quan trọng của ngành công nghiệp nhôm trong nước.
Ý nghĩa của sự kiện
Sự kiện này có ý nghĩa đặc biệt đối với ngành luyện kim Việt Nam, khi lần đầu tiên nước ta sản xuất thành công nhôm thỏi bằng công nghệ cao (công nghệ điện phân nhôm với cường độ dòng điện 500kA). Đây là mắt xích cuối cùng trong chuỗi giá trị từ khai thác bô xít, sản xuất alumin, góp phần hiện thực hóa chủ trương của Đảng về luyện nhôm. Tham dự lễ có Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cùng đoàn công tác Trung ương; trung tướng Lê Xuân Thế, Tư lệnh Quân khu 7; ông Y Thanh Hà Niê Kđăm, Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng; ông Hồ Văn Mười, Chủ tịch UBND tỉnh; Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài; cùng lãnh đạo các tỉnh Đắk Lắk, Khánh Hòa, TP.HCM, Đồng Nai và đông đảo doanh nghiệp, nhà đầu tư.
Quá trình đầu tư và sản xuất
Ông Trần Hồng Quân, Giám đốc Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân, cho biết dự án đã gặp nhiều khó khăn về thời tiết, dịch bệnh trong quá trình xây dựng. Nhờ sự chỉ đạo của Chính phủ, sự quan tâm của Trung ương, sự đồng hành của tỉnh Lâm Đồng và nỗ lực của chủ đầu tư, nhà thầu, đến nay công ty đã hoàn thành lắp đặt thiết bị và đưa phân kỳ 1 của nhà máy với công suất 150.000 tấn/năm vào vận hành. Nhà máy có tổng công suất thiết kế 450.000 tấn/năm. Theo kế hoạch, trong quý 4/2026, phân kỳ 2 với công suất 300.000 tấn/năm sẽ đi vào hoạt động; quý 1/2027, hoàn thành đầu tư phân kỳ 3 đạt công suất thiết kế 450.000 tấn/năm. Sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên là kết quả của 11 năm nghiên cứu, đầu tư bài bản và nỗ lực không ngừng của đội ngũ chuyên gia, kỹ sư và người lao động.
Tác động kinh tế và chiến lược
Phát biểu tại lễ công bố, Đại tướng Phan Văn Giang biểu dương tập thể công ty và khẳng định: việc sản xuất thành công nhôm thỏi đã chứng minh năng lực làm chủ công nghệ, trình độ quản trị và quyết tâm của doanh nghiệp Việt Nam. Đây là bước chuyển từ xuất khẩu nguyên liệu, bán thành phẩm sang sản xuất vật liệu cơ bản cho các ngành công nghiệp trọng điểm như điện lực, cơ khí, chế tạo ô tô, hàng không, quốc phòng. Đại tướng nhấn mạnh: “Sự kiện hôm nay là một mốc son vinh quang, nhưng cũng là điểm khởi đầu để dự án vận hành an toàn, hiệu quả và lan tỏa.”
Việc chủ động nguồn cung nhôm kim loại trong nước sẽ giúp giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, hạn chế rủi ro cung ứng, cải thiện cán cân thương mại và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Dự kiến, khi đạt công suất thiết kế, nhà máy sẽ giúp giảm nhập khẩu nhôm bình quân khoảng 1,5 tỉ USD/năm. Ngoài ra, dự án tạo việc làm trực tiếp và gián tiếp cho khoảng 3.500 lao động địa phương, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Lâm Đồng và cả vùng Tây Nguyên.
Định hướng phát triển
Đại tướng Phan Văn Giang đề nghị Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ KH-CN, Bộ NN-MT rà soát hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách phát triển ngành công nghiệp nhôm đồng bộ, hiện đại. Ông yêu cầu UBND tỉnh Lâm Đồng phát huy tiềm năng, đẩy mạnh cải cách hành chính, tạo môi trường đầu tư minh bạch để thu hút các dự án chế biến sâu sau nhôm, xây dựng liên kết hoàn chỉnh trên địa bàn. Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân cần tập trung nguồn lực, quản trị các khâu đầu tư đúng tiến độ, thực hiện nghiêm bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng, xây dựng nhà máy xanh, thông minh đạt chuẩn quốc tế. Ông tin tưởng KCN Nhân Cơ sẽ trở thành trung tâm công nghiệp nhôm và vật liệu mới hàng đầu của Việt Nam, tạo động lực cho toàn vùng.
Đáp lại, ông Y Thanh Hà Niê Kđăm, Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng, cho biết tỉnh nghiêm túc tiếp thu các ý kiến chỉ đạo và mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm của Chính phủ để phát triển ngành luyện nhôm. Dự án Nhà máy điện phân nhôm Đắk Nông khởi công năm 2015, là dự án thí điểm đầu tiên của Việt Nam, góp phần khép kín chuỗi công nghiệp bô xít - alumin - nhôm, thể hiện khát vọng làm chủ công nghệ và xây dựng Lâm Đồng thành trung tâm công nghiệp nhôm của cả nước.
