Kỹ sư Việt vượt thử thách động đất, nâng 5.300 tấn thép xây sân bay Long Thành
Giữa vùng đất đỏ bazan nắng bụi, hình ảnh "cánh sen thép" của sân bay Long Thành đang dần hiện rõ sau hơn 1.800 ngày thi công. Ba chuyến bay kỹ thuật hạ cánh an toàn ngày 19-12 vừa qua đã đánh dấu bước tiến quan trọng của một trong những cảng hàng không tầm cỡ châu Á. Tuy nhiên, hành trình chạm tới "đóa sen" này không hề dễ dàng, với những thử thách khắc nghiệt từ thiên nhiên và kỹ thuật.
Cuộc đấu trí kỹ thuật với sai số milimet
Đằng sau vẻ hào nhoáng của dự án hàng chục ngàn tỉ đồng là những cuộc "đấu trí" kỹ thuật, nơi ranh giới thành công và thất bại đôi khi chỉ cách nhau vài milimet. Ông Hoàng Thái Sơn, Chỉ huy trưởng nhà thầu Ricons, chia sẻ xúc động về quá trình thi công hệ mái nhà ga. Đây là hạng mục phức tạp nhất, với kết cấu thép chính nặng hơn 5.300 tấn, diện tích gần 20.000m², hình dáng cong lượn nhiều lớp.
Lần đầu tiên tại Việt Nam, một hệ mái thép khổng lồ được lắp ráp hoàn chỉnh dưới mặt đất rồi nâng đồng loạt lên vị trí thiết kế. Các kỹ sư chia mái thành module lớn, sử dụng 56 kích thủy lực chuyên dụng được điều khiển đồng bộ qua mô hình 3D và phần mềm BIM. Quá trình nâng kéo dài hơn hai tuần, đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối.
Dư chấn động đất: Phép thử bất ngờ
Thử thách lớn nhất xảy ra khi toàn bộ khối thép nặng 5.300 tấn đang treo lơ lửng ở độ cao 25m. Dư chấn từ một trận động đất tại Malaysia lan tới công trường, tạo ra tình huống ngoài dự kiến. Ông Sơn cho biết: "Ngay khi nhận thông tin, chúng tôi lập tức kiểm tra hệ thống. Kết quả sau những giây phút căng thẳng, mọi cấu kiện đều ổn định."
Sự đứng vững không phải là may mắn. Nhóm kỹ sư trẻ Việt Nam đã lập trình lại hệ thống điều khiển, cho phép 56 kích thủy lực tự động bù trừ áp suất theo thời gian thực. Chỉ cần một điểm mái lệch 0,5mm, hệ thống sẽ điều chỉnh ngay để cân bằng tải trọng. Đây được xem là bước tiến kỹ thuật đột phá, chứng minh kỹ sư Việt hoàn toàn làm chủ công nghệ phức tạp.
May đo cho mái kính "cánh sen"
Song hành với kết cấu mái thép là hạng mục mái kính lấy sáng khu trung tâm (Skylight Center), hệ mái kính skylight lớn nhất Việt Nam với diện tích hơn 11.000m². Thiết kế mô phỏng cánh sen gồm 5.402 panel hình tam giác với 756 biên dạng khác nhau, đặt ra yêu cầu độ chính xác gần như tuyệt đối.
Để kiểm soát rủi ro, nhà thầu áp dụng giải pháp module hóa: các panel được tổ hợp sẵn thành module lớn khoảng 23m², nặng 2,5 tấn, được cẩu lắp lên mái theo trình tự mô phỏng. Thiết bị nâng hạ chân không chuyên dụng cho phép nghiêng từ 0-90 độ, xoay 360 độ và vi chỉnh đến từng milimet, giúp đưa từng tấm kính vào vị trí chính xác.
Giải pháp công nghệ vượt trội
Với bài toán "sai số tích lũy", các kỹ sư Việt triển khai công nghệ quét 3D đám mây điểm. Sau mỗi đợt nâng mái thép, toàn bộ bề mặt kết cấu được quét laser, tạo ra "bản sao số" chính xác. Từ đó, các tấm kính được đặt hàng sản xuất theo đúng sai số thực tế, như một cách "may đo" cao cấp, rút ngắn thời gian lắp dựng xuống còn 1/3 so với dự kiến.
Cuộc chiến với bụi đỏ và thời tiết
Công trường Long Thành còn đối mặt với thách thức từ bụi đỏ bazan, loại bụi mịn có thể len lỏi vào thiết bị điện tử hàng không giá triệu đô. Các kỹ sư thiết lập "phòng sạch di động" bằng cách quây kín khu vực lắp đặt và dùng máy bơm không khí qua màng lọc để tạo áp suất dương, đẩy lùi bụi.
Thời tiết cũng là thách thức thường trực, với mùa mưa kéo dài từ tháng 6 đến tháng 11. Ông Dương Quang Điện, Phó giám đốc thường trực Ban quản lý dự án, cho biết đường cất hạ cánh số 1 đã rút ngắn ba tháng so với kế hoạch, hoàn thành trước ngày 30-4. Tiến độ rút ngắn đòi hỏi nhiều hạng mục làm song song, từ xây dựng đến lắp đặt thiết bị hàng không nhập khẩu.
Dọn dẹp đường băng: Nỗi lo lớn nhất
Trong hàng loạt đầu việc, dọn dẹp vệ sinh đường băng dài hơn 4km lại là khâu khiến chỉ huy công trường lo lắng nhất. Thượng tá Lê Văn Tiến chia sẻ: "Cát, sỏi, đá dăm, bụi bê tông… chỉ cần sót lại một ít là có thể lọt vào động cơ máy bay, hậu quả khôn lường."
Suốt gần một tháng, hàng trăm công nhân làm việc liên tục từ quét, thổi, tưới nước đến hút bụi, nhiều hôm kéo dài tới 11h đêm. Xe bồn nước được huy động từ Tân Sơn Nhất, Cần Thơ, Cam Ranh. "Sợ nhất là gió" - ông Tiến nói, vì một cơn gió mạnh có thể cuốn bụi mù mịt, xóa sạch công sức nhiều giờ.
Công trường sân bay Long Thành không chỉ là đại công trường mà còn là cuộc chạy nước rút 24/7, nơi các kỹ sư Việt được thử sức, "lớn lên" và vươn mình cùng dự án. Với sự chính xác và sáng tạo, họ đã chứng minh năng lực làm chủ công nghệ, đưa "cánh sen thép" tiến gần hơn đến ngày hoàn thiện.
