Ngày 19/12/2025, hầm số 3 – Bình Đê, hầm cấp đặc biệt dài 3.200m nối tỉnh Quảng Ngãi và Gia Lai, chính thức được đào thông, đánh dấu bước ngoặt quan trọng cho dự án CTB-N phía Đông. Sự kiện này diễn ra sớm hơn 270 ngày so với tiến độ hợp đồng, nhờ áp dụng phương pháp thi công NATM cải tiến mang tên “NATM hệ Đèo Cả”.
Thời khắc hợp long và ý nghĩa
Vào ngày 1/7/2025, tại công trường hầm số 3, luồng ánh sáng từ cửa ống hầm trái phía Gia Lai lóe lên khi tảng đá cuối cùng được cho nổ tung. Chỉ huy trưởng mũi thi công Bắc hầm 3 cho biết: “Khoảnh khắc hợp long ống hầm trái có ý nghĩa quan trọng. Từ nay, công việc còn lại là mở rộng ống hầm và thi công nền đường như thiết kế, không còn lo ngại như cách đây vài tuần”. Đây là bước ngoặt để nhà thầu tăng mũi thi công, luân chuyển thiết bị nhanh nhất nhằm tăng tốc hoàn thành dự án.
Khó khăn địa chất và giải pháp
Hầm Bình Đê dài 3.200m, mỗi ống hầm có mặt cắt 12,75m, là nút thắt cuối cùng để thông toàn tuyến. Công tác thi công do nhà thầu Đèo Cả đảm nhận gặp nhiều khó khăn về địa chất: nhiều đoạn đá bị phong hóa mạnh, chuyển thành đất rời, không thể nghiền tái sử dụng. Giám đốc Ban điều hành gói thầu XL03 (Tập đoàn Đèo Cả) nhận xét: “Trong số các hầm có địa chất yếu mà tôi từng tham gia như Núi Vung hay Trường Vinh, hầm Bình Đê là kém nhất”. Địa chất yếu tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, buộc nhà thầu vừa thi công vừa tính toán lại giải pháp kỹ thuật.
Để vượt qua thách thức, Tập đoàn Đèo Cả đã mời các chuyên gia hầm đầu ngành từ Đại học Xây dựng và các đơn vị tư vấn cầu hầm trực tiếp vào công trường. Sau nhiều ngày khảo sát, đo đạc và họp bàn, nhà thầu quyết định áp dụng phương pháp NATM truyền thống nhưng cải tiến thành “NATM hệ Đèo Cả”. Phương pháp này tận dụng khả năng chịu lực của khối đất đá xung quanh, đào từng đoạn ngắn để kiểm soát biến dạng và gia cố ngay sau mỗi bước đào.
Hiệu quả vượt trội
Nhờ cải tiến, biện pháp thi công được tối ưu, tăng số mũi thi công, bình quân mỗi ngày đào được 4-6m thay vì 1-3m theo phương pháp truyền thống. Đơn vị tận dụng các bộ ván khuôn sau khi đào xong 2 hầm, sử dụng tới 10 bộ ván khuôn, tăng tốc độ đào. Với phương pháp này, thời gian đào hầm Bình Đê được rút ngắn từ 1.260 ngày xuống còn khoảng 990 ngày, hoàn thành sớm hơn 270 ngày so với hợp đồng.
Gần 1.000 kỹ sư, công nhân duy trì thi công ba ca liên tục, ăn ở ngay tại công trường. Chỉ huy trưởng mũi thi công Bắc hầm 3 cho biết: “Đây là thời khắc đặc biệt quan trọng không chỉ với người thợ đào hầm mà là bước ngoặt để nhà thầu tăng mũi thi công, luân chuyển, điều phối thiết bị một cách nhanh nhất”.
Đầu tư hệ thống kỹ thuật hiện đại
Không chỉ về đích sớm, hầm Bình Đê còn được đầu tư đồng bộ các hệ thống kỹ thuật hiện đại nhằm bảo đảm an toàn khai thác. Hệ thống báo cháy tự động gồm cáp quang dò nhiệt, đầu báo cháy địa chỉ, nút ấn khẩn cấp được tích hợp và điều khiển tập trung qua giao thức chuyên dụng và phần mềm quản lý trung tâm, giúp phát hiện sớm mọi dấu hiệu bất thường. Hệ thống chiếu sáng được đầu tư với hơn 1.730 bộ đèn công suất từ 40W đến 120W, bảo đảm tầm nhìn tối ưu cho các phương tiện lưu thông, đáp ứng yêu cầu vận hành liên tục và an toàn.
