Cơn bão giá dầu đe dọa tiến độ các dự án trọng điểm quốc gia
Giá dầu thế giới vượt mốc 100 USD/thùng, có lúc chạm gần 120 USD/thùng, đang tạo ra một cơn bão giá khiến các nhà thầu tại những dự án trọng điểm quốc gia như cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ và các công trình phục vụ APEC 2027 ở Phú Quốc rơi vào tình trạng quay cuồng. Tình hình khan hiếm nguồn cung nhiên liệu đang đặt ra những thách thức nghiêm trọng cho tiến độ thi công, với nguy cơ ảnh hưởng đến uy tín quốc gia.
Khủng hoảng nguồn cung tại cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ
Sáng ngày 9/3, Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận nhận được tin nhắn báo động từ nhà thầu thi công tuyến cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ: "Tình hình xăng dầu căng quá, không mua được dầu để làm luôn!". Đại diện Ban QLDA Mỹ Thuận cho biết, dù sẵn sàng chấp nhận giá cao để đảm bảo nguồn cung, nhưng họ vẫn không thể mua được dầu diesel. Một đơn hàng 16.000 lít với giá 31.000 đồng/lít chỉ được đáp ứng 2.000 lít, và giá đã tăng vọt lên 35.000 đồng/lít. Phần còn lại vẫn chưa tìm được nguồn cung thay thế.
Các nhà cung cấp nhiên liệu hiện đang có tâm lý chờ đợi thị trường trong nước điều chỉnh giá tăng, dẫn đến việc họ cầm chừng, gần như không bán hàng. Trong bối cảnh Bộ Xây dựng đã chỉ đạo địa phương và chủ đầu tư phải đảm bảo tiến độ thi công các hạng mục bổ sung của cao tốc này, phấn đấu hoàn thành trong năm nay, phía chủ đầu tư buộc phải gấp rút làm việc với các nhà cung cấp hiện hữu để ưu tiên bảo đảm nguồn hàng. Đồng thời, nhà thầu đang chủ động tìm kiếm và mở rộng thêm các đối tác cung cấp, ưu tiên tiếp cận các đầu mối lớn để giảm bớt khâu trung gian và tăng tính chủ động.
Phú Quốc: Cơn khát dầu tại các dự án APEC 2027
Tại Phú Quốc, tình hình còn căng thẳng hơn khi hàng loạt nhà thầu đang "xất bất xang bang" xoay xở giữa cơn khát dầu. Nhà thầu ACC, với kho dầu chỉ còn đủ dùng đến ngày mai, buộc phải chia quân đi mua từng lít. Ông Lê Vũ Minh Quang, Chỉ huy trưởng nhà thầu ACC tại dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, chia sẻ: "Nếu không có dầu thì máy móc đứng im, không làm gì được. Chưa kể hạng mục đường cất hạ cánh phải hoàn thành trước 30/6, sát nút rồi."
Dự án này hiện sử dụng khoảng 150 đầu máy chính, tiêu thụ 3.000 - 3.500 lít dầu mỗi ngày. Ông Quang lo ngại rằng nếu tình trạng khan hiếm kéo dài, máy móc ngừng hoạt động, công nhân có thể bỏ việc, đặc biệt là các cán bộ kỹ thuật sẽ khó huy động lại. Tương tự, ông Đỗ Văn Cảnh, phụ trách vật tư dự án DT975 của nhà thầu Đại Phong, cho biết: "Nhiên liệu là 'máu' của công trình. Hiện tại chúng tôi chỉ thi công được 50 - 60% công suất."
Với APEC 2027 chỉ còn khoảng 18 tháng, các dự án phục vụ hội nghị phải hoàn thành sớm 3 - 6 tháng để vận hành thử nghiệm. Ban Quản lý các dự án phục vụ APEC 2027 đang phải điều chỉnh ca kíp, ưu tiên phân bổ dầu cho các hạng mục nền móng thiết yếu và luân phiên vận hành máy móc để tối ưu hóa hiệu suất.
Kiến nghị và giải pháp từ các cấp
Trước cơn bão giá, các nhà thầu và chủ đầu tư đã kiến nghị Chính phủ sớm có chỉ đạo và cơ chế điều hành phù hợp để ưu tiên bảo đảm nguồn cung nhiên liệu cho các dự án trọng điểm quốc gia. Họ đề xuất cơ chế đặc thù trong trường hợp khan hiếm kéo dài, đồng thời yêu cầu sở xây dựng các địa phương cập nhật chỉ số giá xây dựng phù hợp với diễn biến thực tế, đặc biệt đối với nhiên liệu và vật liệu chịu tác động từ biến động giá.
UBND tỉnh An Giang và lãnh đạo Đặc khu Phú Quốc đã nhanh chóng nắm bắt tình hình. Sáng 7/3, UBND đặc khu Phú Quốc đã triệu tập cuộc họp khẩn, đề nghị thành lập tổ công tác liên ngành để kiểm tra sơ đồ cung ứng xăng dầu. Quản lý thị trường được yêu cầu trực chiến 24/7, thanh tra đột xuất các kho bãi, và rút giấy phép kinh doanh nếu phát hiện đại lý trữ hàng chờ lên giá. Đồng thời, một "luồng xanh" đã được tạo ra để ưu tiên phân phối dầu diesel cho các nhà thầu thi công dự án APEC 2027.
PGS-TS Trần Hoàng Ngân, đại biểu Quốc hội, nhấn mạnh: "Không thể để tình trạng khan hiếm dầu ảnh hưởng đến tiến độ các dự án trọng điểm quốc gia, nhất là các công trình phục vụ APEC 2027. Chính phủ cần xem xét lại thứ tự ưu tiên trong cung ứng xăng dầu và có thể chấp nhận bội chi ngân sách để giữ giá bình ổn." Ông cho rằng việc này không chỉ bảo vệ đà tăng trưởng của Việt Nam mà còn giữ vững uy tín quốc gia.
Mới đây, tỉnh An Giang đang xem xét thành lập tổ phản ứng nhanh để tiếp nhận phản ánh từ các nhà thầu. Nếu công trường nào báo "đứt" dầu, tổ này sẽ điều phối nguồn hàng dự trữ từ các kho đầu mối xuống thẳng công trường trong vòng 24 giờ, nhằm giảm thiểu gián đoạn và đảm bảo tiến độ thi công.
