Nghị định 243 mở rộng cơ chế bán điện mặt trời mái nhà
Ngày 27/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 243/2026 sửa đổi, bổ sung Nghị định 57 và Nghị định 58 về phát triển điện năng lượng tái tạo và cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA). Điểm nổi bật là lần đầu tiên quy định rõ cơ chế mua bán phần điện dư từ hệ thống điện mặt trời mái nhà, tháo gỡ vướng mắc kéo dài.
Theo đó, sản lượng điện dư được mua bán theo thỏa thuận giữa hai bên nhưng không vượt quá 50% sản lượng phát ra của hệ thống, xác định theo inverter. Mức này cao hơn đáng kể so với tỷ lệ 20% quy định trước đây. Đến hết ngày 31/12/2030, nếu hệ thống điện quốc gia đủ khả năng tiếp nhận và vận hành an toàn, tỷ lệ bán lên lưới có thể vượt 50%.
Giá mua điện dư được xác định minh bạch
Nghị định 243 bổ sung nguyên tắc xác định giá mua điện dư: giá mua bằng giá điện năng thị trường điện bình quân năm trước liền kề (đồng/kWh) do đơn vị điều hành giao dịch thị trường điện công bố, nhưng không vượt quá khung giá phát điện mặt trời do cơ quan có thẩm quyền ban hành. Nếu giá thị trường cao hơn giá trần khung giá phát điện mặt trời mặt đất không lưu trữ theo từng miền, giá mua sẽ áp dụng mức tối đa của khung giá tương ứng.
Phương thức thanh toán hằng tháng được quy định rõ: nếu sản lượng thực tế phát lên lưới lớn hơn thỏa thuận, bên mua chỉ thanh toán theo sản lượng hợp đồng; nếu thấp hơn, thanh toán căn cứ vào sản lượng thực tế đo đếm tại công tơ. Quy định này tạo cơ sở pháp lý minh bạch cho hợp đồng mua bán điện.
Ưu tiên vùng khó khăn và mục tiêu quốc gia
Các hệ thống điện mặt trời mái nhà tại miền núi, hải đảo hoặc nơi chưa có lưới điện quốc gia được áp dụng cơ chế linh hoạt, không bị giới hạn tỷ lệ bán điện dư. Hiện cả nước có khoảng 103.000 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất lắp đặt hơn 9.500 MW. Theo Quy hoạch điện 8 điều chỉnh, đến năm 2030, 50% tòa nhà công sở và nhà dân sẽ sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu.
