Báo cáo tài chính quý I/2026 của ba ngân hàng quốc doanh niêm yết gồm Vietcombank, VietinBank và BIDV đã hé lộ bức tranh kinh doanh trái chiều trong những tháng đầu năm. Nổi bật là sự bứt phá mạnh mẽ của VietinBank, khi lợi nhuận trước thuế tăng vọt hơn 60%, đạt 11.100 tỷ đồng, qua đó thu hẹp đáng kể khoảng cách với ngôi vương Vietcombank.
VietinBank tăng trưởng kỷ lục, bám đuổi ngôi vương
Tâm điểm tăng trưởng trong nhóm Big 4 thuộc về VietinBank. Nhà băng này ghi nhận lợi nhuận trước thuế 11.100 tỷ đồng, tăng hơn 60% so với cùng kỳ năm trước, mức tăng cao nhất trong khối ngân hàng có vốn Nhà nước. Đà bứt tốc này đến từ quy mô tín dụng tăng 14%. Đại diện ngân hàng cho biết đơn vị đã chủ động tái cơ cấu danh mục, tập trung vào lĩnh vực sản xuất và đẩy mạnh mảng bán lẻ (chiếm 60% dư nợ) để phân tán rủi ro, giảm sự phụ thuộc vào các lĩnh vực tiềm ẩn như bất động sản.
Đáng chú ý, VietinBank là cái tên duy nhất trong nhóm ghi nhận tỷ lệ nợ xấu giảm nhẹ về mức 1% nhờ xử lý hiệu quả nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn). Tỷ lệ bao phủ nợ xấu hiện ở mức 167%.
Vietcombank vững ngôi vương nhưng tăng trưởng chậm lại
Không có nhiều bất ngờ khi Vietcombank tiếp tục giữ vững ngôi vị quán quân với 11.800 tỷ đồng lãi trước thuế. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của nhà băng này đã chậm lại, chỉ ở mức 9%. Nguyên nhân chủ yếu đến từ chi phí dự phòng tăng mạnh. Với quan điểm quản trị rủi ro thận trọng, Vietcombank duy trì tỷ lệ bao phủ nợ xấu trên 250%, hiện là mức cao nhất hệ thống. Trong bối cảnh nợ nhóm 4 (nợ nghi ngờ) tăng gấp 7 lần so với đầu năm, việc tăng trích lập dự phòng (lên đến 50% giá trị nợ nhóm 4) đã trực tiếp bào mòn một phần lợi nhuận của ngân hàng.
BIDV xếp cuối bảng về lợi nhuận
Trong khi đó, BIDV dù duy trì đà tăng trưởng 15%, đạt khoảng 8.500 tỷ đồng lãi trước thuế, nhưng vẫn xếp cuối bảng về lợi nhuận trong nhóm ngân hàng quốc doanh. Đây cũng là đơn vị chịu áp lực nợ xấu lớn nhất nhóm với tỷ lệ 1,76%. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu của nhà băng này tính tới hết quý I là thấp nhất nhóm quốc doanh, chỉ đạt 87%.
Dù theo sau về các chỉ tiêu lợi nhuận, nhưng nếu xét về tổng tài sản thì BIDV lại đang dẫn đầu. Tính đến ngày 31/3, nhà băng này ghi nhận tổng tài sản đạt gần 3,39 triệu tỷ đồng. VietinBank và Vietcombank xếp sau, lần lượt đạt 2,92 triệu tỷ đồng và 2,55 triệu tỷ đồng.
Áp lực thanh khoản và chất lượng nợ
Một điểm chung của cả ngành ngân hàng và cũng xuất hiện ở nhóm Big 4 trong quý I là sự lệch pha giữa huy động vốn và tăng trưởng tín dụng. Tại Vietcombank, dư nợ cho vay tăng 6% so với đầu năm lên 1,75 triệu tỷ đồng nhưng tiền gửi khách hàng chỉ nhích nhẹ 0,6%, dừng ở mức 1,68 triệu tỷ đồng tại ngày 31/3. Tình hình tại BIDV còn thách thức hơn khi tiền gửi khách hàng giảm 3,7% so với đầu năm xuống còn 2,14 triệu tỷ đồng, trong đó tiền gửi không kỳ hạn (CASA) sụt giảm mạnh hơn 11%, còn tiền gửi có kỳ hạn cũng giảm gần 2%. Để bù đắp khoảng trống thanh khoản, nhà băng này đã đẩy mạnh kênh phát hành giấy tờ có giá. Ở chiều cho vay, dư nợ của ngân hàng đạt 2,43 triệu tỷ đồng, tăng hơn 2% so với hồi cuối năm 2025.
Ngược lại, VietinBank cho thấy sự cân bằng nhất khi cả huy động và cho vay đều giữ mức tăng trưởng ổn định 2% so với đầu năm, lần lượt đạt 2 triệu tỷ đồng và hơn 1,8 triệu tỷ đồng.
Bên cạnh áp lực thanh khoản, chất lượng tài sản của nhóm nhà băng này cũng đang có dấu hiệu suy giảm. Sự dịch chuyển nợ sang các nhóm rủi ro cao (nhóm 3 và nhóm 4) đã tăng. Ba tháng đầu năm, nợ nhóm 4 tại Vietcombank tăng đột biến gấp 7 lần. Trong khi đó, nợ nhóm 3 tại BIDV và VietinBank đều tăng ít nhất gấp đôi so với đầu năm.
