Thị trường chứng khoán Việt Nam đang chứng kiến sự suy giảm rõ rệt về thanh khoản, khi giá trị khớp lệnh trên sàn HoSE chỉ dao động quanh mức 10.000-11.000 tỷ đồng mỗi phiên, thấp hơn đáng kể so với giai đoạn cao điểm quý I. Dù chỉ số VN-Index vẫn duy trì ở vùng điểm cao, nhưng dòng tiền tỏ ra thận trọng, khiến nhà đầu tư ít giao dịch hơn.
Thanh khoản thấp – “nhiệt kế” của thị trường
Kết phiên giao dịch ngày 10/7, thanh khoản thị trường cải thiện đôi chút, đạt 17.013 tỷ đồng trên sàn HoSE, tuy nhiên vẫn thấp hơn 23,1% so với mức bình quân 20 tuần. Theo giới phân tích, giá trị khớp lệnh được xem là “nhiệt kế” phản ánh sức khỏe của dòng tiền, khác với giao dịch thỏa thuận vốn đã được các bên thống nhất trước.
Chuyên gia Phan Mạnh Hà, Giám đốc Kinh doanh Công ty Cổ phần Chứng khoán VNDirect, cho rằng hiện tượng này đã diễn ra trong vài tháng qua. “Dòng tiền ngoại bị rút khỏi thị trường, còn nhà đầu tư trong nước cũng dần chuyển sang gửi tiết kiệm. Cùng với đó, dòng tiền cũng chỉ tập trung vào một số nhóm nhất định”, ông Hà nhận xét.
Nguyên nhân từ tâm lý thận trọng
Theo ông Hà, tình hình địa chính trị thế giới vẫn phức tạp khiến nhà đầu tư thận trọng hơn. Ông Nguyễn Việt Quang, Giám đốc Kinh doanh Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, cũng nhận định rằng mức độ lan tỏa của dòng tiền chưa mạnh, đà tăng chỉ tập trung vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi phần lớn cổ phiếu biến động trong biên độ hẹp. “Rất có thể điều này khiến nhà đầu tư chưa cảm thấy cơ hội đủ hấp dẫn để giải ngân”, ông Quang nói.
“Bên cạnh đó, sau giai đoạn thị trường biến động mạnh, tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn. Họ có xu hướng chờ đợi những tín hiệu rõ ràng hơn về tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp, chính sách tiền tệ, cũng như triển vọng kinh tế vĩ mô trước khi gia tăng tỷ trọng cổ phiếu”, ông Quang bổ sung.
Tác động của thanh khoản thấp
Theo ông Quang, thanh khoản thấp khiến quá trình hình thành xu hướng tăng bền vững trở nên khó khăn hơn, các nhịp tăng thường thiếu sự đồng thuận và dễ xuất hiện áp lực chốt lời. Tuy nhiên, ở góc độ tích cực, thanh khoản thấp phản ánh áp lực bán không còn quá lớn. Đây có thể là giai đoạn thị trường tích lũy, tạo nền giá trước khi bước vào chu kỳ tăng mới nếu xuất hiện các yếu tố hỗ trợ như kết quả kinh doanh cải thiện, lãi suất thấp hoặc chính sách thúc đẩy tăng trưởng.
Bà Nguyễn Thúy Hằng, chuyên gia tư vấn đầu tư của Chứng khoán Mirae Asset, nhận định thanh khoản giảm trong ngắn hạn biểu hiện tâm lý chờ đợi của nhà đầu tư. “Thanh khoản thấp đồng nghĩa áp lực bán chưa thực sự lớn. Nếu nhà đầu tư đồng loạt bán tháo, giá trị khớp lệnh thường sẽ tăng mạnh do lượng cổ phiếu được sang tay lớn. Ngược lại, việc VN-Index chỉ dao động trong biên độ hẹp với thanh khoản thấp cho thấy nhiều nhà đầu tư vẫn lựa chọn nắm giữ cổ phiếu thay vì bán bằng mọi giá”, bà Hằng nói.
Khi nào thanh khoản tăng trở lại?
Trong ngắn hạn, thị trường chưa có thay đổi đột phá. Tuy nhiên, ông Phan Mạnh Hà dự báo: “Từ nay đến cuối năm sẽ có những nguồn lực mới, dòng tiền mới đổ vào thị trường, thúc đẩy thanh khoản tốt hơn. Nhưng cần có sự đồng bộ, cộng hưởng từ nhóm đầu tư lẻ đến đầu tư có tổ chức giúp thị trường bứt phá”. Ông Hà khuyến nghị nhà đầu tư không nên vội vàng xuống tiền vì thị trường chưa có những cơn sóng lớn.
Ông Nguyễn Việt Quang cho rằng thị trường nhiều khả năng vẫn tích lũy và phân hóa trong ngắn hạn, tập trung vào doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt. “Với bối cảnh kinh tế vĩ mô đang dần ổn định và nhiều chính sách hỗ trợ tăng trưởng được triển khai, chúng tôi vẫn duy trì quan điểm tích cực đối với triển vọng trung và dài hạn của thị trường chứng khoán Việt Nam”, ông Quang nói.
Các chuyên gia VNDirect khuyến cáo nhà đầu tư có tỷ trọng cổ phiếu cao nên rà soát danh mục, hạ tỷ trọng cổ phiếu suy yếu, hạn chế đòn bẩy. Với nhà đầu tư có tỷ trọng tiền mặt cao, chưa nên giải ngân mạnh, có thể thăm dò nếu VN-Index ổn định quanh 1.820-1.830 điểm hoặc lấy lại vùng 1.840-1.850 điểm, ưu tiên cổ phiếu có kết quả kinh doanh quý II tích cực.
Kết phiên giao dịch 10/7, VN-Index giảm 12,36 điểm xuống 1.828 điểm; VN30 giảm 16,29 điểm xuống 1.970,82 điểm. Trên sàn Hà Nội, HNX-Index giảm 2,91 điểm xuống 303,76 điểm; UPCoM-Index giảm 0,28 điểm xuống 128,33 điểm. Khối ngoại mua ròng gần 1.400 tỷ đồng nhưng nếu loại trừ giao dịch đột biến tại VIC, nhóm này vẫn bán ròng hàng trăm tỷ đồng. Trên HNX, khối ngoại bán ròng gần 16 tỷ đồng.
