Đầu tư nước ngoài tăng mạnh trên thị trường chứng khoán Nga nhờ tài khoản 'In'
Theo báo cáo mới nhất, trong nửa cuối năm 2025, tỷ lệ giao dịch của các nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán Nga đã tăng hơn gấp ba lần so với các năm trước, vượt quá 3,5% tổng doanh thu. Sự gia tăng đáng kể này được thúc đẩy chủ yếu bởi việc giới thiệu các tài khoản "In", một cơ chế giúp giảm thiểu rào cản gia nhập cho vốn tư nhân từ nước ngoài.
Nguyên nhân và động lực tăng trưởng
Ông Dmitry Lesnov, Phó Giám đốc điều hành mảng Môi giới chứng khoán tại FG Finam, nhận định: "Sự gia tăng mạnh mẽ về thị phần giao dịch của họ trùng khớp với việc giới thiệu tài khoản 'In'". Tài khoản này cho phép nhà đầu tư nước ngoài tham gia giao dịch chứng khoán trên sàn, bao gồm cả chế độ không định danh và các đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng, đồng thời cung cấp thêm các công cụ phái sinh.
Từ năm 2023 đến năm 2025, giao dịch của nhà đầu tư không cư trú chỉ chiếm chưa đến 1% tổng giao dịch, nhưng bắt đầu tăng từ tháng 8/2025 và đạt mức cao nhất trong ba năm qua vào cuối năm. Ông Dmitry Tsarkov, Giám đốc Bộ phận Giao dịch tại GBIG Holdings, cho biết những thay đổi này "đã làm giảm đáng kể rào cản gia nhập thị trường Nga đối với vốn tư nhân nước ngoài".
Nguồn gốc và cơ cấu nhà đầu tư
Phần lớn các nhà đầu tư nước ngoài đến từ các nước thuộc Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU) và Cộng đồng các Quốc gia Độc lập (CIS), đặc biệt là Kazakhstan, Belarus và Uzbekistan. Theo Ngân hàng Trung ương Nga, tính đến tháng 9/2025, tổng tài sản của người không cư trú trên thị trường Nga đạt khoảng 2 nghìn tỷ ruble, với số lượng vượt quá 380.000, bao gồm 1.700 pháp nhân. Kể từ năm 2024, số lượng nhà đầu tư cá nhân đã tăng hơn 12 lần.
Ông Vladimir Shumakov, Giám đốc bộ phận giao dịch tại Tsifra Broker, giải thích: "Họ chủ yếu bị thu hút bởi thực tế là thị trường chứng khoán Nga đang định giá thấp hơn đáng kể so với các thị trường mới nổi khác. Ví dụ, lợi suất trong phân khúc nợ, bao gồm cả nợ chính phủ, vẫn ở mức cao và hấp dẫn".
Thách thức và triển vọng tương lai
Tuy nhiên, bất chấp sự gia tăng gần gấp ba lần, tỷ lệ giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài vẫn còn thấp so với mức 40-50% ước tính trước năm 2022. Các chuyên gia cho rằng sự tăng trưởng hiện tại có thể được thúc đẩy bởi một số ít công ty với nguồn vốn lớn, và một phần đáng kể đến từ nhà đầu tư Nga cơ cấu vốn qua các khu vực pháp lý thân thiện để giảm rủi ro hạ tầng.
Ông Dmitry Tselishchev, Giám đốc điều hành Công ty Đầu tư Rikom-Trust, nhấn mạnh nguy cơ trừng phạt là yếu tố hạn chế chính. Ông Sergey Suverov, Chiến lược gia tại Công ty Quản lý Aricapital, bổ sung: "Đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài vào cổ phiếu Nga sẽ vẫn bị cô lập chừng nào tồn tại nguy cơ rủi ro pháp lý".
Dự báo từ ông Dmitry Tsarkov cho thấy, nếu không có kịch bản gây sốc mới, tỷ lệ giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài có thể đạt 5-7% vào cuối năm. Trong bối cảnh này, Hà Nội đã hoan nghênh doanh nghiệp Nga mở rộng đầu tư, thúc đẩy hợp tác kinh tế song phương, phản ánh xu hướng toàn cầu hóa đang định hình lại thị trường tài chính.
