Ngày 28/7/2026, đúng 26 năm sau phiên giao dịch đầu tiên của thị trường chứng khoán Việt Nam, Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI phối hợp cùng Tập đoàn Daiwa Securities (Nhật Bản) tổ chức hội thảo "Lộ trình niêm yết cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam". Sự kiện đánh dấu cột mốc khi SSI từng là đơn vị tư vấn niêm yết cho hai doanh nghiệp đầu tiên lên sàn - REE và SAM - vào ngày 28/7/2000.
Mở rộng cơ hội cho khu vực FDI
Sau hơn ba thập kỳ thu hút đầu tư nước ngoài, khu vực FDI đã trở thành một cấu phần quan trọng của nền kinh tế Việt Nam, nhưng sự hiện diện trên thị trường chứng khoán vẫn chưa tương xứng với quy mô hoạt động. Việc mở rộng lộ trình niêm yết cho doanh nghiệp FDI không chỉ giúp các doanh nghiệp này tiếp cận nguồn vốn dài hạn mà còn bổ sung nguồn hàng chất lượng cho thị trường, tăng thêm lựa chọn đầu tư. Yêu cầu này càng có ý nghĩa khi Việt Nam hướng tới nâng hạng thị trường chứng khoán, bởi sức hấp dẫn không chỉ phụ thuộc vào hạ tầng và khả năng tiếp cận, mà còn bởi chất lượng và sự đa dạng của hàng hóa niêm yết, cùng năng lực hấp thụ các dòng vốn lớn.
Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) Hoàng Văn Thu đã chia sẻ một số nội dung trọng điểm từ Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với mục tiêu tăng trưởng cao, liên tục đến năm 2045. Đây là nội dung trích từ dự thảo do Bộ Tài chính trình Thủ tướng Chính phủ và chưa được phê duyệt chính thức.
Góc nhìn từ Đại sứ Nhật Bản và chuyên gia
Ngài Ito Naoki, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam, nhấn mạnh dư địa tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp Nhật Bản với thị trường vốn Việt Nam trong bối cảnh quan hệ hợp tác kinh tế - đầu tư hai nước ngày càng sâu rộng. Ông cho rằng việc hỗ trợ các doanh nghiệp Nhật Bản hiểu rõ lộ trình niêm yết sẽ mở ra cơ hội mới cho dòng vốn đầu tư.
Ông Thomas Nguyễn, Giám đốc Thị trường Nước ngoài của SSI, trình bày về triển vọng kinh tế vĩ mô và bối cảnh chính sách. Theo ông, cơ cấu dòng tiền trên thị trường chứng khoán Việt Nam đang thay đổi theo hướng chuyên nghiệp hóa. Trong bối cảnh khối ngoại bán ròng, dòng vốn tổ chức gia tăng và thị trường kỳ vọng vào các thương vụ IPO chất lượng từ doanh nghiệp FDI.
Phiên thảo luận về lộ trình niêm yết
Trọng tâm của hội thảo là phiên thảo luận do ông Thomas Nguyễn chủ trì, với sự tham gia của các chuyên gia từ cơ quan quản lý, sở giao dịch, tư vấn pháp lý, kiểm toán và ngân hàng đầu tư. Các ý kiến cho thấy niêm yết không chỉ là thời điểm đưa cổ phiếu lên giao dịch, mà là một quá trình chuẩn bị có tính hệ thống: từ xem xét điều kiện pháp lý, cấu trúc sở hữu và tài chính, đến nâng cấp quản trị, chuẩn hóa báo cáo, thực hiện nghĩa vụ công bố thông tin và xây dựng quan hệ nhà đầu tư.
Đối với doanh nghiệp FDI, quá trình này có yêu cầu đặc thù do sự giao thoa giữa pháp luật về đầu tư, doanh nghiệp, chứng khoán và quản lý ngoại hối. Một lộ trình niêm yết khả thi cần được xây dựng từ sớm, dựa trên mức độ sẵn sàng và chiến lược phát triển dài hạn của từng doanh nghiệp, thay vì chỉ bắt đầu khi có nhu cầu huy động vốn. Hoạt động ngân hàng đầu tư đóng vai trò kết nối giữa nhu cầu phát triển của doanh nghiệp và các tiêu chuẩn thị trường, từ đánh giá khả năng niêm yết, xây dựng cấu trúc vốn, đến lựa chọn thời điểm và duy trì chất lượng sau khi lên sàn.
Bổ sung nguồn hàng và phát triển nguồn vốn dài hạn
Hội thảo cũng đề cập đến việc phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp và quỹ hưu trí. Bà Hoàng Việt Phương, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Xếp hạng Tín nhiệm S&I (S&I Ratings), điều phối phiên thảo luận về các công cụ này. Bà nhấn mạnh rằng xếp hạng tín nhiệm cung cấp cơ sở độc lập để nhận diện khả năng thực hiện nghĩa vụ tài chính của tổ chức phát hành, giúp nhà đầu tư định giá trái phiếu dựa trên chất lượng tín dụng thay vì chỉ dựa vào lãi suất hay tài sản bảo đảm. Khi rủi ro được minh bạch và có thể so sánh, thị trường phân bổ vốn hiệu quả hơn.
Ở chiều ngược lại, sự phát triển của các quỹ hưu trí có thể hình thành một lớp nhà đầu tư tổ chức dài hạn. Với đặc điểm tích lũy đều đặn và đầu tư theo kỳ hạn dài, dòng vốn từ quỹ hưu trí góp phần ổn định cơ sở nhà đầu tư, hỗ trợ huy động vốn dài hạn và giảm phụ thuộc vào dòng tiền ngắn hạn. Sự tham gia của SSI AM và S&I Ratings trong hội thảo không tách rời câu chuyện niêm yết, mà nhấn mạnh yêu cầu bổ sung nguồn hàng đi kèm đa dạng hóa kênh dẫn vốn, nâng cao năng lực đánh giá rủi ro và phát triển nhà đầu tư dài hạn.
Kết nối Việt Nam - Nhật Bản trong thị trường vốn
Hội thảo tiếp nối các hoạt động hợp tác giữa SSI và Daiwa Securities Group, nhằm kết nối doanh nghiệp, nhà đầu tư và cơ hội huy động vốn giữa Việt Nam và Nhật Bản. Nhật Bản là một trong những đối tác đầu tư lâu dài, với cộng đồng doanh nghiệp hiện diện trong nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, kết nối giữa đầu tư trực tiếp và thị trường vốn còn dư địa lớn. Việc giúp doanh nghiệp Nhật Bản và FDI hiểu rõ yêu cầu, cơ hội và lộ trình tham gia thị trường chứng khoán có thể mở ra bước phát triển mới trong quan hệ đầu tư hai nước.
Khép lại chương trình, ông Tsutomu Hiramatsu, Giám đốc Điều hành cấp cao, Giám đốc vùng châu Á – Thái Bình Dương của Daiwa Securities Group, tái khẳng định cam kết đồng hành cùng SSI trong việc tăng cường kết nối doanh nghiệp, nhà đầu tư và dòng vốn giữa Việt Nam và Nhật Bản, qua đó góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường vốn cho các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam.
