Trước hết, cần khẳng định rằng việc doanh nghiệp gặp khó khăn hay trải qua những giai đoạn thách thức là điều bình thường, bởi rủi ro trong đầu tư và kinh doanh luôn hiện hữu. Điều này đồng nghĩa với việc cổ phiếu có thể đang ở trạng thái an toàn nhưng không loại trừ khả năng giảm mạnh trong tương lai. Nhận thức rõ yếu tố này sẽ tác động toàn bộ đến hành động của nhà đầu tư về sau, từ việc phân bổ danh mục cho đến xác định điểm chốt lời, ngưỡng chịu lỗ.
Biến động của cổ phiếu cơ bản
Có thể chỉ ra nhiều cổ phiếu thuộc hàng cơ bản đột ngột bị bán tháo, giảm mạnh vì một biến cố nào đó, rồi hồi phục và thậm chí tăng giá mạnh hơn trước khi giảm. Tuy nhiên, cũng không ít cổ phiếu cơ bản trải qua những biến động tiêu cực và rất vất vả để quay lại vị thế cũ. Không có đặc điểm chung nào cho câu chuyện cổ phiếu cơ bản giảm mạnh, mà phụ thuộc chi tiết vào từng biến cố mà các cổ phiếu này đối mặt. Giả sử, hai cổ phiếu cùng quy mô, ngành nghề cùng gặp thông tin bất lợi và cùng bị bán tháo, tỷ lệ giảm có thể khác nhau do thanh khoản và tỷ lệ sử dụng margin tại mỗi cổ phiếu. Cổ phiếu nào tích lũy margin đậm đặc hơn thì nguy cơ bị bán giải chấp cao hơn và có thể giảm gay gắt hơn trong ngắn hạn.
Cách ứng xử của nhà đầu tư
Các tổ chức đầu tư thường phản ứng với những trường hợp cổ phiếu cơ bản giảm mạnh khá thận trọng và bình tĩnh. Nguyên nhân chủ đạo là do kết cấu danh mục của tổ chức thường có nhiều cổ phiếu và giới hạn tỷ trọng. Còn với nhà đầu tư cá nhân, có nhiều trường hợp sẽ tất tay vào một cổ phiếu, nên mức độ thua lỗ trực tiếp sẽ lớn hơn. Chẳng hạn, một cổ phiếu chiếm 10% danh mục thì dù cổ phiếu này giảm 20%, danh mục chỉ giảm 2%; trong khi nếu danh mục chỉ có một cổ phiếu duy nhất thì cổ phiếu giảm bao nhiêu, danh mục cũng bốc hơi với tỷ lệ tương ứng. Nghiêm trọng hơn, nếu sử dụng margin, tài sản còn giảm nhanh hơn. Ví dụ, nếu vay với tỷ lệ 1:1 để all in vào một cổ phiếu, khi cổ phiếu giảm 10%, tài sản bốc hơi 20%; giảm 20%, tài sản bốc hơi 40%. Đây chính là điểm rủi ro nhất khi all in vào một cổ phiếu, dù đó là hàng cơ bản.
Chiến thuật và kỷ luật
Nếu nhà đầu tư vẫn giữ chiến thuật giao dịch này, cần sẵn sàng chuẩn bị cho viễn cảnh cổ phiếu đột ngột bị bán tháo do tin xấu. Thậm chí, trong trường hợp không xảy ra những viễn cảnh tiêu cực, sự thận trọng không bao giờ là thừa. Thông qua sự chuẩn bị kỹ lưỡng, nhà đầu tư sẽ tích lũy được tính kỷ luật và sự nhạy bén. Đặc biệt, khi chuẩn bị trước, nếu rủi ro xuất hiện thì hành động có thể được thực hiện ngay lập tức. Có những nhà đầu tư chia sẻ rằng khi giá cổ phiếu giảm 3-5% họ không chần chừ bán ra, đến khi giảm 7-10% đành phải ngậm ngùi cắt lỗ, cũng vì thiếu phương án dự phòng.
Hàng cơ bản rõ ràng là lựa chọn tốt, có tính an toàn cao, dài hạn cho nhiều nhà đầu tư cá nhân, nhưng cũng cần chiến thuật và tư duy giao dịch phù hợp để giảm thiểu rủi ro và tối đa hóa lợi nhuận.
