Chỉ trong một thập kỷ, tổng tài sản của 27 ngân hàng niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam đã tăng từ 4,73 triệu tỷ đồng cuối năm 2015 lên hơn 21,14 triệu tỷ đồng vào cuối năm 2025, tương đương mức tăng 16,41 triệu tỷ đồng và quy mô gấp 4,47 lần. Đây được xem là giai đoạn tăng trưởng mạnh nhất của ngành ngân hàng Việt Nam, với nhiều nhà băng mở rộng quy mô từ 5 đến 10 lần.
Cuộc đua quy mô: Từ vài chục nghìn lên triệu tỷ
Năm 2015, ngoài nhóm Big4 (BIDV, VietinBank, Vietcombank), không ngân hàng nào sở hữu bảng cân đối kế toán trên 500.000 tỷ đồng. MB khi đó mới đạt hơn 221.000 tỷ đồng, VPBank và Techcombank quanh ngưỡng 190.000 tỷ đồng, còn nhiều ngân hàng chỉ có quy mô vài chục nghìn tỷ. Đến cuối năm 2025, bức tranh đã thay đổi hoàn toàn: 13 ngân hàng vượt mốc 500.000 tỷ đồng, và lần đầu tiên xuất hiện những ngân hàng cán mốc 3 triệu tỷ đồng.
Ba ngân hàng quốc doanh tiếp tục dẫn đầu với quy mô tài sản dao động từ 2,4 đến 3,3 triệu tỷ đồng. MB, VPBank, Techcombank và ACB đều đã vượt mốc 1 triệu tỷ đồng. HDBank tiến rất sát cột mốc này, trong khi nhiều ngân hàng khác cũng đã đạt từ 600.000 đến 900.000 tỷ đồng.
Nam A Bank bứt phá ngoạn mục, HDBank vươn lên nhóm dẫn đầu
Nam A Bank là ngân hàng có tốc độ tăng trưởng tổng tài sản nhanh nhất giai đoạn 2015-2025. Từ mức chỉ hơn 35.000 tỷ đồng cuối năm 2015, tổng tài sản của ngân hàng đã tăng lên hơn 418.000 tỷ đồng vào cuối năm 2025, tương đương gần 12 lần chỉ sau một thập kỷ. Theo báo cáo tài chính, sự tăng trưởng này không chỉ đến từ tín dụng mà còn nhờ mở rộng mạng lưới khách hàng, tăng huy động vốn và đầu tư mạnh vào chuyển đổi số cùng ngân hàng bán lẻ.
Đứng ngay sau là HDBank với quy mô tài sản tăng gần 9 lần trong 10 năm. Nếu năm 2015 HDBank mới chỉ sở hữu hơn 106.000 tỷ đồng thì đến cuối năm 2025 con số này đã đạt hơn 931.000 tỷ đồng. HDBank là một trong số ít ngân hàng duy trì tốc độ tăng trưởng cao liên tục qua nhiều chu kỳ kinh tế, giúp ngân hàng vượt qua nhiều đối thủ như Sacombank, SHB và LPBank để trở thành ngân hàng tư nhân có quy mô lớn thứ tư, chỉ đứng sau VPBank, Techcombank và ACB.
Bán lẻ và số hóa là động lực tăng trưởng chính
Một xu hướng đáng chú ý là những ngân hàng tập trung vào bán lẻ đều nằm trong nhóm tăng trưởng nhanh nhất. TPBank và VIB đều tăng khoảng 6,6 lần quy mô tài sản sau 10 năm. VPBank và OCB cùng tăng khoảng 6,5 lần, còn Techcombank tăng hơn 6 lần. Điểm chung của nhóm ngân hàng này là đều đẩy mạnh số hóa từ rất sớm, liên tục mở rộng CASA, phát triển ngân hàng giao dịch, tăng trưởng mạnh tín dụng bán lẻ và SME. Khi lượng khách hàng và tiền gửi tăng lên, tổng tài sản cũng được mở rộng với tốc độ nhanh hơn mặt bằng chung.
Trong khi đó, xét về mức tăng tuyệt đối, lợi thế vẫn thuộc về nhóm ngân hàng quốc doanh. Dù không thể duy trì tốc độ tăng trưởng theo tỷ lệ cao như nhóm tư nhân, nhưng chỉ cần tăng thêm vài chục phần trăm mỗi năm cũng đủ tạo ra mức gia tăng hàng triệu tỷ đồng. Sau 10 năm, BIDV tăng thêm khoảng 2,48 triệu tỷ đồng, tiếp tục giữ vị trí ngân hàng có tổng tài sản lớn nhất hệ thống với hơn 3,33 triệu tỷ đồng. VietinBank bổ sung gần 2 triệu tỷ đồng tài sản, còn Vietcombank tăng thêm khoảng 1,77 triệu tỷ đồng.
Phân hóa rõ rệt giữa các ngân hàng
Ở chiều ngược lại, một số ngân hàng có tốc độ mở rộng khá chậm như Saigonbank, Eximbank hay ABBank. Điều này phần nào phản ánh chiến lược tăng trưởng thận trọng hơn, cũng như những giai đoạn tái cơ cấu hoặc xử lý tồn đọng kéo dài trong thập kỷ vừa qua.
Theo Quang Hưng, tác giả bài viết trên Nhịp sống thị trường, cuộc đua quy mô của các ngân hàng trong 10 năm qua không đơn thuần là cuộc đua về tài sản. Đằng sau những con số đó là sự thay đổi trong mô hình kinh doanh của cả ngành. Nếu giai đoạn trước, tăng trưởng chủ yếu đến từ mở rộng cho vay các doanh nghiệp lớn thì những năm gần đây, động lực đã đa dạng hơn, từ chuyển đổi số, mở rộng hệ sinh thái tài chính, phát triển ngân hàng bán lẻ và thu hút khách hàng mới. Chính những yếu tố này đã tạo nên sự phân hóa rõ rệt giữa các ngân hàng. Những nhà băng đầu tư sớm vào nền tảng số, liên tục tăng vốn và mở rộng tệp khách hàng đã tăng quy mô nhanh hơn đáng kể so với phần còn lại của thị trường.
