Người trẻ thu nhập thấp vẫn có thể bắt đầu hành trình đầu tư chứng khoán
Nếu đã đi làm và phải tự lo chi phí sinh hoạt hàngngày, hẳn nhiều người trẻ phải thừa nhận một sự thật phũ phàng: Mọi dự định trên đời thường khởi đầu bằng câu hỏi “tiền đâu?”. Muốn học thêm kỹ năng, cần có tiền. Muốn ăn uống, vui chơi giải trí, cũng cần tiền. Muốn tích sản hay đầu tư, đương nhiên không thể thiếu tiền. Thế nên, những người trẻ mới đi làm với thu nhập chưa cao, hoặc dân freelancer có thu nhập bấp bênh, thường nghĩ rằng chỉ cố gắng sống qua ngày đã là may mắn, lắm lắm cũng chỉ dành dụm được 2-3 triệu đồng mỗi tháng – một khoản “chẳng đủ để làm gì”.
Tuy nhiên, vốn mỏng có thể không phải là lợi thế, nhưng cũng không nên vì điều đó mà mặc định “mình không có cửa đầu tư”. Vấn đề luôn có cách giải quyết nếu chúng ta đủ quyết tâm, trang bị kiến thức và xây dựng một kế hoạch bài bản. Vậy với những người thu nhập chưa cao, chưa có nhiều dư địa tài chính, làm sao để bắt đầu hành trình “tiền đẻ ra tiền”? Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với chuyên gia Khổng Thanh Hòa để tìm lời giải đáp cho thắc mắc này.
Xu hướng số hóa và chuyển đổi số định hình thị trường đầu tư 2026
Nhìn lại diễn biến thị trường trong năm 2025, chuyên gia Khổng Thanh Hòa cho biết, những thay đổi lớn nhất và có sức ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống kinh tế chính là xu hướng số hóa và chuyển đổi số. Công nghệ không còn chỉ là công cụ hỗ trợ mà đã len lỏi vào mọi hoạt động hằng ngày, từ thói quen sinh hoạt, cách làm việc cho đến hành vi đầu tư.
“Những doanh nghiệp triển khai chuyển đổi số hiệu quả đang ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc cả về doanh thu lẫn lợi nhuận, và thị trường chứng khoán cũng vận động theo xu hướng đó”, chị Hòa nhấn mạnh. “Vì vậy, trong năm 2026, tôi tin rằng các doanh nghiệp niêm yết có khả năng thích ứng nhanh, có câu chuyện tăng trưởng gắn với định hướng ưu tiên của Chính phủ sẽ là những lựa chọn nổi bật.”
Thế hệ nhà đầu tư trẻ hóa và tác động đến thị trường
Chuyên gia Khổng Thanh Hòa đồng tình với nhận định rằng thế hệ nhà đầu tư chứng khoán đang ngày càng trẻ hóa và tạo ra tác động không nhỏ tới thị trường. “Xu hướng trẻ hóa nhà đầu tư đang diễn ra rất rõ rệt, đặc biệt là sự tham gia mạnh mẽ của Gen Z”, chị cho biết. Tại Công ty Chứng khoán DNSE, nhóm nhà đầu tư Gen Z hiện chiếm khoảng 30% trong tổng số 1,5 triệu tài khoản. Trong tương lai không xa, họ sẽ trở thành lực lượng chủ lực của thị trường.
Người trẻ có lợi thế tiếp cận thông tin nhanh, phản ứng nhanh, nhạy bén với công nghệ và sẵn sàng thử nghiệm những điều mới. Sự tham gia của họ khiến thị trường trở nên sôi động hơn, tốc độ vận động cũng nhanh hơn. Đồng thời, các công ty chứng khoán cũng chủ động đổi mới để thu hút và đồng hành cùng thế hệ này, từ cách truyền thông đến sản phẩm dịch vụ.
Cột mốc tài chính tối thiểu trước khi đầu tư
Theo chuyên gia Khổng Thanh Hòa, trước khi nghĩ đến đầu tư, điều quan trọng nhất là mỗi người cần có mục tiêu và kế hoạch tài chính cụ thể. Cần hiểu rõ dòng tiền của mình, biết bao nhiêu dành cho chi tiêu thiết yếu và bao nhiêu có thể dành cho tích lũy, đầu tư.
“Nếu không có mục tiêu rõ ràng, rất dễ rơi vào tình trạng tiết kiệm được một thời gian rồi lại chi tiêu hết hoặc đầu tư theo cảm xúc”, chị cảnh báo. Một cột mốc tối thiểu nên có là quỹ dự phòng tương đương ít nhất 3 tháng chi phí sinh hoạt để tránh phải bán tháo tài sản khi có việc gấp.
Kênh đầu tư phù hợp với số tiền dư 2-3 triệu đồng mỗi tháng
Với số tiền dư mỗi tháng chỉ khoảng 2-3 triệu đồng, chuyên gia Khổng Thanh Hòa cho rằng ưu tiên hàng đầu không phải là tìm kiếm lợi nhuận cao, mà là duy trì thói quen tích lũy đều đặn và không bị gián đoạn.
- Tiết kiệm: Dành 50-60% để đảm bảo tính thanh khoản.
- Vàng: Dành 10-20% để đa dạng hóa và giữ giá trị.
- Chứng khoán: Dành 20-40% để vừa tích sản vừa học hỏi thực tế.
Chứng khoán là kênh tăng trưởng năng động, phù hợp với người trẻ và hiện nay rất tiện lợi khi nhiều ứng dụng tích hợp đa dạng tính năng tài chính. Khi tham gia, nên ưu tiên các cổ phiếu cơ bản tốt, an toàn, bắt đầu với số vốn nhỏ để vừa tích lũy tài sản vừa tích lũy kiến thức.
Chiến lược đầu tư cho người bận rộn
Với những người không có nhiều thời gian theo dõi thị trường vì bận đi làm, chuyên gia Khổng Thanh Hòa khuyên nên xây dựng danh mục gọn gàng từ 3-5 cổ phiếu dựa trên tiêu chí rõ ràng như tài chính lành mạnh, nền tảng cơ bản tốt và minh bạch thông tin, đồng thời hạn chế đầu cơ để không phải theo dõi thị trường liên tục.
“Bên cạnh đó, các bạn cũng cần rèn luyện tâm lý đầu tư và xác định rằng chứng khoán không phải là kênh làm giàu nhanh, mà là công cụ giúp giữ và phát triển vốn hiệu quả trong dài hạn”, chị nhấn mạnh.
Lời khuyên cho freelancer có thu nhập không ổn định
Với freelancer có thu nhập không ổn định, chuyên gia Khổng Thanh Hòa cho rằng nên lập ngân sách dựa trên mức thu nhập thấp nhất thường có để đảm bảo an toàn. Khi thu nhập cao hơn, có thể tăng tỷ lệ tích lũy hoặc đầu tư; khi thu nhập thấp, chỉ cần giữ nhịp tối thiểu hoặc thậm chí tạm dừng mà không nên quá áp lực.
“Điều quan trọng là luôn giữ một phần tiền an toàn để không phải rút danh mục đầu tư giữa chừng”, chị nói. “Trước khi giỏi đầu tư, hãy giỏi quản lý tiền. Giữ được tiền và kiểm soát được dòng tiền cá nhân mới là nền tảng để tiền có thể sinh sôi.”
Ưu tiên giảm rủi ro hay tối đa hóa lợi nhuận cho nhà đầu tư mới?
Theo chuyên gia Khổng Thanh Hòa, nguyên tắc quan trọng nhất vẫn là ưu tiên bảo toàn vốn trước khi nghĩ đến lợi nhuận. Nhà đầu tư không nên dồn toàn bộ tiền vào một lần mua mà nên chia thành 3-5 lần để giảm rủi ro mua đúng đỉnh. Đồng thời cần quản trị tốt tâm lý và kỳ vọng, ưu tiên đầu tư dài hạn thay vì lướt sóng quá nhiều.
Khi nào không nên đầu tư chứng khoán?
Chuyên gia Khổng Thanh Hòa liệt kê ba trường hợp mà người thu nhập thấp không nên đầu tư chứng khoán dù rất muốn:
- Chưa có quỹ dự phòng tối thiểu: Nếu đầu tư trong trạng thái chưa có “dự phòng”, chỉ cần một biến cố nhỏ như ốm đau, mất việc là phải rút vốn, làm gián đoạn kế hoạch đầu tư.
- Đang gánh nợ hoặc cần khoản tiền lớn trong 6-12 tháng tới: Ví dụ cho học tập, cưới hỏi hay mua nhà, vì chứng khoán là kênh có biến động cao.
- Đầu tư khiến mất sự thoải mái và tập trung vào công việc chính: Đây là dấu hiệu cho thấy chưa làm chủ được nhịp sống và thu nhập, nên ưu tiên ổn định nền tảng tài chính trước.
Chân thành cảm ơn chuyên gia Khổng Thanh Hòa vì những chia sẻ quý báu!
