Lãi suất vay mua nhà tăng mạnh: Chuyên gia khuyên không nên hoang mang
Bước sang tháng 3, lãi suất huy động và lãi suất cho vay tiếp tục tăng mạnh trên thị trường tài chính. Đáng chú ý, lãi suất vay mua nhà tại một số ngân hàng đã và đang nâng mặt bằng chung lên mức 12-14%/năm, với lãi suất thả nổi có nơi lên đến 15%/năm. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây chỉ là hiện tượng cục bộ và không phản ánh xu hướng chung của toàn thị trường tín dụng bất động sản.
Hiện tượng cục bộ, không phải xu hướng chung
Theo ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng tại Đại học Nguyễn Trãi, thông tin về lãi suất vay mua nhà lên tới 14-15%/năm đã thu hút sự quan tâm lớn của dư luận. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng mức lãi suất này không phải là mặt bằng phổ biến và chỉ xuất hiện ở một số khoản vay cụ thể trong những điều kiện nhất định.
Thông thường, các khoản vay mua nhà tại Việt Nam được cấu trúc theo hai giai đoạn chính:
- Giai đoạn ưu đãi (1-3 năm đầu): Lãi suất dao động khoảng 7-9%/năm, tùy thuộc vào từng ngân hàng và chính sách từng thời kỳ.
- Giai đoạn thả nổi: Lãi suất được tính theo công thức lãi suất tham chiếu cộng biên độ, thường từ 3-6%. Trong bối cảnh chi phí vốn đầu vào biến động, một số khoản vay khi chuyển sang giai đoạn thả nổi có thể ghi nhận mức lãi suất cao hơn, thậm chí tiệm cận 14-15%.
Ông Huy cho biết, nhiều ngân hàng, đặc biệt là khối ngân hàng nước ngoài và một số ngân hàng thương mại cổ phần, vẫn đang duy trì mức lãi suất ưu đãi khá cạnh tranh. Chẳng hạn, lãi suất cố định năm đầu khoảng 7,5-9%/năm và cố định 2-3 năm dao động từ 7,7-10%/năm. Điều này cho thấy mặt bằng lãi suất vay mua nhà vẫn trong vùng có thể tiếp cận nếu người vay lựa chọn đúng sản phẩm và có kế hoạch tài chính phù hợp.
Tác động tích cực đến thị trường bất động sản
Ông Huy nhận định, việc lãi suất tăng có thể góp phần điều tiết lại kỳ vọng thị trường, đặc biệt trong bối cảnh bất động sản đã trải qua giai đoạn tăng trưởng nhanh trước đó. Khi chi phí vốn không còn quá rẻ, các quyết định đầu tư sẽ trở nên thận trọng hơn, qua đó hạn chế các hành vi đầu cơ ngắn hạn.
Bên cạnh đó, thị trường có điều kiện tái cân bằng, hướng nhiều hơn tới nhu cầu ở thực. Đây là yếu tố quan trọng để tạo nền tảng phát triển bền vững, thay vì phụ thuộc vào dòng tiền đầu cơ. Chủ đầu tư buộc phải điều chỉnh chiến lược, từ giá bán, chính sách thanh toán đến chất lượng sản phẩm, mang lại cơ hội cho người mua nhà tiếp cận những sản phẩm phù hợp hơn về giá trị thực.
Lời khuyên cho người mua nhà
Ông Huy nhấn mạnh, trong bối cảnh hiện nay, yếu tố then chốt không nằm ở việc lãi suất tăng hay giảm, mà là khả năng quản trị tài chính của người vay. Người mua không nên vay vượt quá khả năng chi trả, với tổng nghĩa vụ trả nợ nên nằm trong khoảng 30-40% thu nhập. Ưu tiên kỳ hạn cố định dài hơn để giảm biến động trong giai đoạn đầu và xây dựng quỹ dự phòng đủ chi trả từ 6-12 tháng trong trường hợp thu nhập bị gián đoạn.
Chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực cũng cho rằng lãi suất là điều kiện cần nhưng chưa đủ để quyết định sức khỏe thị trường bất động sản. Các yếu tố then chốt khác bao gồm pháp lý dự án, nguồn cung mới, cải cách thủ tục hành chính và niềm tin thị trường. Lãi suất thấp chỉ phát huy hiệu quả khi đi kèm một hệ sinh thái minh bạch và nguồn cung đáp ứng đúng nhu cầu.
Nhu cầu mua nhà vẫn hiện hữu
Ông Nguyễn Xuân Lộc, Tổng giám đốc MHS, cho biết lãi suất tăng có thể làm chậm quyết định đầu tư, nhưng nhu cầu nhà ở thực của người dân vẫn luôn tồn tại. Trong bối cảnh thị trường nhiều biến động, dòng tiền của nhà đầu tư sẽ có xu hướng tìm đến những sản phẩm có giá trị thực và khả năng tạo dòng tiền ổn định.
Ông Nguyễn Văn Tân, Tổng Giám đốc AHS, nhận định lãi suất tăng hiện nay chủ yếu ảnh hưởng đến chi phí vốn của các chủ đầu tư hơn là trực tiếp tới người mua. Nhiều chủ đầu tư đang điều chỉnh chính sách bán hàng để thích nghi với bối cảnh mới, như kéo dài thời gian hỗ trợ lãi suất, giãn tiến độ thanh toán hoặc áp dụng các chương trình ưu đãi trực tiếp cho người mua.
Chính phủ vẫn duy trì quan điểm điều hành linh hoạt, theo dõi sát diễn biến thị trường để có điều chỉnh phù hợp. Sự linh hoạt này là yếu tố quan trọng giúp thị trường bất động sản giữ nhịp ổn định trong những năm gần đây và sẽ tiếp tục phát huy tác dụng trong giai đoạn 2025-2026.
