Kiểm toán Nhà nước báo cáo nhiều vấn đề tại các tổ chức tài chính ngân hàng
Kiểm toán Nhà nước vừa trình báo cáo lên Quốc hội về một số kết quả kiểm toán chủ yếu trong năm 2025, với những nội dung đáng chú ý liên quan đến các tổ chức tài chính ngân hàng. Theo đó, các tổ chức tài chính, ngân hàng và bảo hiểm được kiểm toán cơ bản đảm bảo các chỉ tiêu an toàn trong hoạt động và kinh doanh có lãi. Nổi bật là Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) và Tổng công ty Bảo hiểm PVI, với lợi nhuận trước thuế và tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở hữu lần lượt đạt hơn 28.821 tỉ đồng, 21,47% tại MB và hơn 1.133 tỉ đồng, 10,75% tại PVI.
Hàng loạt khoản đầu tư không hiệu quả tại PVI
Tuy nhiên, cơ quan kiểm toán cũng chỉ ra nhiều tồn tại và hạn chế trong hoạt động của hai đơn vị này. Tại PVI, Kiểm toán Nhà nước xác định nhiều khoản đầu tư không hiệu quả hoặc hiệu quả thấp. Cụ thể, PVI đầu tư hơn 37 tỉ đồng vào cổ phiếu Ngân hàng TMCP Đông Á, đã xóa sổ kế toán theo quyết định của cấp có thẩm quyền. Đầu tư hơn 43 tỉ đồng vào Công ty CP Kinh doanh dịch vụ dầu khí, với số tiền trích lập dự phòng tại thời điểm 31.12.2024 là hơn 39 tỉ đồng.
Ngoài ra, Tổng công ty Bảo hiểm PVI còn đầu tư hơn 167 tỉ đồng vào trái phiếu Công ty CP Sông Đà Thăng Long, đã trích lập dự phòng 100%. Đầu tư hơn 103 tỉ đồng tiền gửi tại Ngân hàng TMCP Đại Dương (Oceanbank) chưa xác định được thời hạn thu hồi. Góp vốn 6 tỉ đồng vào Tổng công ty Bảo dưỡng - sửa chữa Công trình dầu khí, trích lập dự phòng 2,68 tỉ đồng, và từ năm 2011 đến thời điểm kiểm toán không có lợi nhuận.
Đáng chú ý, Tổng công ty CP Tái bảo hiểm Hà Nội cũng đầu tư 120 tỉ đồng tiền gửi tại Oceanbank, tiềm ẩn rủi ro về thu hồi nợ gốc. Kiểm toán còn phát hiện PVI hạch toán thiếu 18,12 tỉ đồng doanh thu phí bảo hiểm đối với đơn bảo hiểm đã có hiệu lực và đã phát sinh chi phí bồi thường. Đồng thời, giảm phí bảo hiểm cho khách hàng vượt mức quy định gần 4 tỉ đồng, và ước dự phòng bồi thường bảo hiểm gốc chưa chính xác hơn 18 tỉ đồng.
Nợ có khả năng mất vốn tăng mạnh tại MB
Tại MB, Kiểm toán Nhà nước xác định Công ty CP Chứng khoán MB còn 6 khoản đầu tư cổ phiếu doanh nghiệp chưa niêm yết trị giá 117 tỉ đồng, phát sinh từ trước thời điểm tái cấu trúc năm 2012. Các doanh nghiệp này hoạt động kém hiệu quả, trong đó 2 doanh nghiệp không cung cấp thông tin và không liên lạc được, 1 doanh nghiệp giao dịch trên sàn Upcom từ ngày 31.12.2024 nhưng thanh khoản kém và đang bị hạn chế giao dịch.
Kết quả kiểm toán cũng phản ánh MB hạch toán thiếu 5,78 tỉ đồng lãi dự thu; hạch toán thiếu hơn 3 tỉ đồng và thừa hơn 14 tỉ đồng phí bảo lãnh; hạch toán thiếu dự thu hơn 9 tỉ đồng và dự chi hơn 9 tỉ đồng phí dịch vụ thanh toán với các ngân hàng. Ngoài ra, MB còn hạch toán chi y tế cho cán bộ nhân viên ngoài quỹ lương hơn 23 tỉ đồng, không đúng với quy định nội bộ của đơn vị.
Đặc biệt, cơ quan kiểm toán xác định MB phân loại nợ chưa phù hợp: giảm dư nợ nhóm 1 (nợ đủ tiêu chuẩn) hơn 116 tỉ đồng, nhóm 2 (nợ cần chú ý) hơn 72 tỉ đồng, nhóm 4 (nợ nghi ngờ) hơn 72 tỉ đồng; trong khi lại tăng dư nợ nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) hơn 68 tỉ đồng, nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) hơn 192 tỉ đồng.
Tăng trưởng tín dụng đầu tư phát triển âm và rủi ro bất động sản
Báo cáo kiểm toán cũng cho thấy, năm 2024, Ngân hàng Nhà nước đã điều hành chính sách tiền tệ chủ động và linh hoạt, góp phần kiểm soát lạm phát, đảm bảo thanh khoản và an toàn hệ thống, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Cùng đó là tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu hệ thống tổ chức tín dụng, xử lý ngân hàng yếu kém và kiểm soát nợ xấu.
Tuy nhiên, tỷ trọng dư nợ một số lĩnh vực ưu tiên vẫn còn thấp; một số lĩnh vực chiếm tỷ trọng cao trong tổng dư nợ, với tăng trưởng tín dụng lĩnh vực ưu tiên thấp hơn so với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro. Đáng chú ý, tăng trưởng tín dụng lĩnh vực bất động sản đạt 20,79%, cao hơn mức tăng trưởng tín dụng nền kinh tế là 15,08%. Đồng thời, nợ xấu trong lĩnh vực này là hơn 80.515 tỉ đồng, tăng 9,2% so với năm 2023.
Ngoài ra, tăng trưởng tín dụng đầu tư phát triển của Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) không đạt chỉ tiêu được giao, với mức âm 4,5% so với chỉ tiêu 3%. Điều này cho thấy những thách thức trong việc thúc đẩy tín dụng cho các dự án phát triển quan trọng.
