Chuyên gia dự báo khối ngoại chững lại đà bán ròng từ giữa 2026
Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa đạt bước tiến quan trọng khi được FTSE nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026–2030. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS), thị trường vốn nước ta vẫn cần tiếp tục cải cách mạnh mẽ để thu hút dòng vốn trong và ngoài nước.
Nguyên nhân và triển vọng của đà bán ròng
Ông Đạt cho biết, khối ngoại đã bán ròng liên tục từ năm 2022, với đỉnh điểm trong giai đoạn 2025 đến nay khi tổng giá trị bán ròng vượt 6 tỷ USD. Điều này khiến tỷ lệ sở hữu của khối ngoại theo vốn hóa giảm từ 22% năm 2019 xuống còn 12% hiện tại. Nguyên nhân chính bao gồm:
- Rủi ro từ thị trường bất động sản năm 2022.
- Lợi suất trái phiếu Mỹ và Nhật Bản tăng do lạm phát cao.
- Các yếu tố bất định như căng thẳng thương mại và rủi ro địa chính trị, đặc biệt là xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran.
Tuy nhiên, ông Đạt kỳ vọng từ giữa năm 2026, khối ngoại sẽ chững lại đà bán ròng và dần mua ròng trở lại. Lý do là lạm phát được kỳ vọng hạ nhiệt sau giai đoạn căng thẳng địa chính trị, cùng với việc nâng hạng thị trường chứng khoán và làn sóng IPO hay cổ phần hóa sắp tới sẽ trở thành các yếu tố xúc tác. Ông dự báo: “Ước tính giá trị mua ròng từ các quỹ thụ động khi nâng hạng chỉ khoảng 1-1,5 tỷ USD, trong khi quỹ chủ động thường gấp 4-5 lần, với quá trình giải ngân chia làm 4 giai đoạn.”
Bài toán thu hút dòng vốn thực sự
Theo chuyên gia, điểm sáng hiện nay là tỷ trọng thị trường chứng khoán Việt Nam có thể tăng cao hơn ước tính khi rủi ro địa chính trị toàn cầu mở ra cơ hội. Giá trị vốn hóa tại các thị trường Trung Đông đã giảm 35-40%, khiến tỷ trọng ở các thị trường khác trong rổ mới nổi được tăng lên, tạo lợi thế cho Việt Nam.
Để gia tăng dòng vốn, ông Đạt đề xuất các giải pháp:
- Bổ sung hàng hóa mới trên thị trường, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp nhà nước.
- Điều chỉnh quy định pháp luật, sớm ban hành hướng dẫn phát hành chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết để tăng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài.
- Rà soát và khuyến khích doanh nghiệp niêm yết điều chỉnh giấy phép kinh doanh, giảm nhóm ngành kinh doanh có điều kiện để thu hút nhà đầu tư nước ngoài hơn.
Yêu cầu đối với các thành viên thị trường
Ông Đạt nhấn mạnh, việc nâng hạng đòi hỏi các thành viên thị trường duy trì và nâng cao năng lực:
- Nâng cao hạ tầng công nghệ và vận hành: Dòng vốn ngoại thụ động hơn 1,5 tỷ USD sẽ đổ vào từng giai đoạn từ tháng 9/2026, đòi hỏi tốc độ khớp lệnh, xử lý thanh toán T+2, và năng lực quản trị rủi realtime. Các công ty chứng khoán cần đầu tư vào hệ thống, đáp ứng chuẩn FIX Protocol và kết nối trực tiếp với nhà đầu tư tổ chức quốc tế.
- Nâng cao năng lực tư vấn: Chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình quản lý tài sản.
- Minh bạch và bảo mật: Đảm bảo vận hành minh bạch và bảo mật cao trong giai đoạn tới.
Ông kết luận: “Nâng hạng thị trường không phải tín hiệu mua đồng loạt, mà là sự tái cấu trúc dòng vốn có chọn lọc. Các cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao, room ngoại còn trống sẽ được hưởng lợi trực tiếp và có thể định giá lại. Do đó, việc chọn cổ phiếu theo tiêu chí này hoặc đầu tư vào ETF cho cổ phiếu vốn hóa lớn sẽ là lựa chọn cho nhà đầu tư.”
