IPO của SpaceX đang là tâm điểm chú ý của giới tài chính toàn cầu, với khả năng tạo ra hàng nghìn triệu phú mới trong số các nhân viên. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư cá nhân nên thận trọng, tránh mua vào ngay ngày giao dịch đầu tiên.
Câu chuyện của Trevor Hise
Trevor Hise, một kỹ sư từng làm việc 12 năm tại SpaceX, là một điển hình cho thành công từ quyết định táo bạo. Năm 2011, thay vì chọn công việc ổn định tại General Electric (GE) như gia đình khuyên, anh quyết định gia nhập một công ty khởi nghiệp đầy rủi ro. Sau hơn một thập kỷ cống hiến, khối tài sản 100.000 cổ phiếu SpaceX của Hise, với giá IPO dự kiến 135 USD/cổ phiếu, ước tính đạt ít nhất 13,5 triệu USD.
"Quy mô của mọi chuyện thật sự vượt ngoài sức tưởng tượng", Hise, 37 tuổi và đã nghỉ hưu, chia sẻ với The New York Times.
Đợt IPO được chờ đợi nhất thị trường
Theo The New York Times, SpaceX dự kiến lên sàn với định giá khoảng 1.770-1.800 tỷ USD, cao hơn khoảng 20% so với Meta (Facebook) dù Meta đã niêm yết từ 14 năm trước. Sức hút của SpaceX đến từ vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực phóng vệ tinh, các hợp đồng không gian với Chính phủ Mỹ, mạng Internet vệ tinh Starlink và năng lực tính toán cho xAI.
Đáng chú ý, Elon Musk dự định dành 30% trong tổng số 555,5 triệu cổ phiếu chào bán cho các nhà đầu tư cá nhân, giúp giảm cảm giác cơ hội chỉ thuộc về các quỹ đầu tư lớn.
Hàng nghìn nhân viên thành triệu phú
Theo The New York Times, hơn 1.000 nhân viên hiện tại và cựu nhân viên đã cùng đàm phán để tối ưu hóa nghĩa vụ thuế và tiếp cận sản phẩm tài chính trước IPO. Ước tính khoảng 4.400 nhân viên có thể trở thành triệu phú nhờ cổ phiếu và quyền chọn cổ phiếu đang nắm giữ.
Nhiều người trong số họ là kỹ sư, nhân viên văn phòng, hoặc công nhân tại các cơ sở phóng tên lửa. Họ đã chấp nhận mức lương thấp hơn mặt bằng ngành công nghệ hoặc môi trường làm việc áp lực cao để đổi lấy cổ phần công ty. Giờ đây, những cổ phiếu như một phần đãi ngộ đang trở thành phần thưởng tài chính lớn nhất trong sự nghiệp của họ.
Lời khuyên cho nhà đầu tư cá nhân
Dù sự hào hứng quanh SpaceX rất lớn, giới chuyên gia từ The Motley Fool khuyến nghị thận trọng. Họ dẫn trường hợp Facebook năm 2012: khi IPO, Facebook được định giá 104 tỷ USD với doanh thu 5,1 tỷ USD (tăng 37%), trong khi SpaceX có doanh thu 18,7 tỷ USD (tăng 33%). Tuy nhiên, hệ số giá trên doanh thu (P/S) của SpaceX dự kiến khoảng 95 lần, so với 20 lần của Facebook thời điểm đó.
Lịch sử cho thấy nhiều nhà đầu tư không tham gia IPO Facebook thực tế không bỏ lỡ cơ hội. Chỉ vài tháng sau niêm yết, cổ phiếu Facebook giảm hơn 50% xuống dưới 18 USD trước khi phục hồi. Những người mua và nắm giữ dài hạn từ IPO vẫn thu được lợi nhuận lớn (cổ phiếu Meta tăng hơn 1.400% trong 14 năm), nhưng những người chờ đợi sau giai đoạn hưng phấn lại có cơ hội đạt hiệu quả tốt hơn với rủi ro thấp hơn.
Từ bài học này, các chuyên gia cho rằng SpaceX nhiều khả năng cũng trải qua giai đoạn tương tự sau IPO. Do đó, việc quan sát thị trường sau khi cổ phiếu chính thức giao dịch có thể là lựa chọn phù hợp hơn cho nhiều nhà đầu tư cá nhân.
