Hàn Quốc chao đảo trước cơn bão kinh tế chưa từng có
Trong những ngày qua, Hàn Quốc - nền kinh tế lớn thứ tư châu Á - đang trải qua một cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng với những diễn biến bất thường chưa từng thấy. Từ thị trường chứng khoán lao dốc, đồng tiền mất giá đến hành vi tích trữ túi rác của người dân, tất cả đều phản ánh một bức tranh ảm đạm.
Người dân đổ xô mua túi rác, nỗi lo từ eo biển Hormuz
Tại Seoul và nhiều thành phố khác của Hàn Quốc, một hiện tượng lạ đang xảy ra: người dân không đổ xô mua thực phẩm hay thuốc men, mà lại tích trữ túi ni lông đựng rác. Mỗi ngày, gần 2,7 triệu túi rác được bán ra, cao gần gấp 5 lần mức bình thường.
Nguyên nhân sâu xa của hiện tượng này bắt nguồn từ quy định của thành phố yêu cầu sử dụng túi rác chuyên dụng làm từ naphta - một dẫn xuất dầu mỏ. Khi eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa, nguồn cung dầu bị siết chặt, nỗi lo thiếu nguyên liệu sản xuất túi rác đã lan rộng khắp cả nước.
Hàn Quốc nhập khẩu gần như toàn bộ dầu tiêu thụ, với hơn 2/3 đến từ khu vực Vịnh Ba Tư. Sự phụ thuộc này đang trở thành điểm yếu chí mạng khi xung đột tại Iran bùng phát.
Thị trường tài chính chao đảo, chỉ số Kospi lao dốc lịch sử
Hậu quả từ cuộc khủng hoảng năng lượng đã nhanh chóng lan sang thị trường tài chính. Các nhà đầu tư đã bán tháo cổ phiếu Hàn Quốc ồ ạt, đẩy chỉ số Kospi xuống mức giảm mạnh nhất lịch sử trong tháng này với mức giảm vượt 12%.
Đồng won cũng chịu chung số phận khi rơi xuống mức thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính 2008-2009. Tỷ giá có thời điểm chạm mức 1.530 won đổi 1 USD, mức thấp nhất trong 17 năm qua.
Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã phản ứng bằng việc hạ dự báo tăng trưởng năm 2026 của Hàn Quốc với mức giảm 0,4 điểm phần trăm xuống còn 1,7%. Con số này thấp hơn đáng kể so với dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Viện Phát triển Hàn Quốc và Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc.
Chính phủ phản ứng với gói tài khóa 26,2 nghìn tỷ won
Trước tình hình cấp bách, chính phủ Hàn Quốc đã hành động khẩn cấp. Đảng Dân chủ cầm quyền và đảng Quyền lực Quốc dân đối lập đã thống nhất thông qua gói ngân sách bổ sung 26,2 nghìn tỷ won (tương đương 17,3 tỷ USD) trước ngày 10/4.
Lãnh đạo đảng Dân chủ Jung Chung-rae cho biết ngân sách sẽ được xử lý với tốc độ nhanh nhất để ổn định chuỗi cung ứng và hỗ trợ:
- Doanh nghiệp nhỏ
- Người lao động trong lĩnh vực logistics
- Chủ cửa hàng
- Thanh niên
Ông Jung nêu rõ ba rủi ro chính mà Hàn Quốc đang đối mặt:
- Giá dầu tăng mạnh
- Đồng won suy yếu
- Lạm phát gia tăng
Chuyên gia cảnh báo rủi ro từ gói kích thích
Mặc dù gói hỗ trợ được coi là cần thiết, nhiều chuyên gia đã lên tiếng cảnh báo về những rủi ro tiềm ẩn. Giáo sư Hur Jung lo ngại rằng quy mô gói kích thích có thể quá lớn, và việc chi tiêu mạnh trong bối cảnh cú sốc nguồn cung có thể làm lạm phát gia tăng.
Giáo sư Kim Sang-bong cũng chia sẻ quan điểm tương tự, cho rằng thanh khoản dư thừa đang làm suy yếu đồng won. Ông cảnh báo: "Nếu triển khai toàn bộ gói chi tiêu, tỷ giá hối đoái và giá cả có thể tiếp tục tăng."
Chính phủ dự kiến tài trợ ngân sách bằng cách tăng thu thuế thay vì phát hành trái phiếu, nhưng nhiều ý kiến đặt câu hỏi về tính bền vững của phương án này.
Nguy cơ gián đoạn chuỗi sản xuất
Nghị sĩ Han Byung-do nhận định tình hình đã trở nên nghiêm trọng khi tác động từ eo biển Hormuz đã lan tới khu vực sản xuất trong nước. Ông cảnh báo nếu nguồn cung naphta bị gián đoạn, chuỗi sản xuất sẽ bị ảnh hưởng diện rộng.
Giáo sư Kim Gwang-suk nhấn mạnh: "Khủng hoảng hiện tại không chỉ là vấn đề giá cả mà còn là cú sốc nguồn cung. Các ngành phụ thuộc nhiều vào năng lượng như nhựa, vật liệu xây dựng và linh kiện công nghiệp đang chịu áp lực lớn."
Ông cho rằng gián đoạn nguồn cung còn nghiêm trọng hơn việc giá tăng, và chính sách cần tập trung vào việc giảm chi phí năng lượng và ổn định chuỗi cung ứng.
Chính phủ trấn an người dân về túi rác
Trước làn sóng tích trữ túi rác, Bộ trưởng Môi trường Kim Sung-hwan đã lên tiếng trấn an người dân. Ông khẳng định không có nguy cơ thiếu túi rác và trong kịch bản xấu nhất, túi nhựa thông thường vẫn có thể sử dụng được.
"Sẽ không xảy ra tình trạng rác thải chất đống trong nhà", Bộ trưởng Kim nhấn mạnh, kêu gọi người dân bình tĩnh và không nên tích trữ quá mức.
OECD cũng đưa ra cảnh báo nghiêm túc: nếu gián đoạn tại eo biển Hormuz kéo dài hoặc cơ sở hạ tầng dầu khí bị ảnh hưởng, các nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu năng lượng như Hàn Quốc sẽ chịu tác động sớm nhất và nặng nề nhất.
