Chuyên gia kinh tế phản đối đề xuất cho doanh nghiệp vay vàng từ dân
Trong một kiến nghị gửi đến Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng về chính sách quản lý hoạt động kinh doanh vàng trang sức mỹ nghệ, Hiệp hội Kinh doanh vàng VN đã đề xuất cho phép các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh vàng trang sức được vay vàng trong dân với lãi suất thỏa thuận phù hợp pháp luật dân sự. Tuy nhiên, đề xuất này không nhận được sự ủng hộ từ hầu hết chuyên gia kinh tế, những người cảnh báo về nhiều rủi ro tiềm ẩn.
Không nên quay lại chính sách vay mượn bằng vàng
TS Cấn Văn Lực, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia, khẳng định: không ai muốn quay trở lại chính sách vay mượn bằng vàng. Ông nhấn mạnh rằng vàng là mặt hàng kinh doanh có điều kiện, liên quan trực tiếp đến ngoại hối và dự trữ quốc gia, do đó cần tiếp tục được quản lý chặt chẽ để kiểm soát rủi ro nền kinh tế. Kinh nghiệm từ nhiều năm trước cho thấy chính sách này đã từng gây ra hiện tượng "vàng hóa" nền kinh tế, dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng.
Ông Lực phân tích thêm: "Còn mục đích huy động vốn vàng trong dân đưa vào nền kinh tế thì sẽ có những cách khác như quyết tâm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cao và ổn định kinh tế vĩ mô, gia tăng niềm tin cho người dân và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh." Ông đề xuất các giải pháp thay thế như minh bạch hóa thị trường, tạo ra các kênh đầu tư hấp dẫn, và nghiên cứu phát hành chứng chỉ vàng hoặc lập sàn giao dịch vàng để thị trường phát triển an toàn và hiệu quả hơn.
Tiềm ẩn nhiều rủi ro cho thị trường
PGS-TS Đinh Trọng Thịnh, một chuyên gia kinh tế, cũng bày tỏ sự bất ngờ với đề xuất từ Hiệp hội Kinh doanh vàng VN. Ông cho rằng đề xuất này không phù hợp, đặc biệt khi hệ thống ngân hàng đã kiểm soát chặt chẽ và không được phép huy động hay cho vay bằng vàng. Việc cho phép doanh nghiệp vay vàng từ người dân có thể dẫn đến các vấn đề như đầu cơ, lừa đảo, và nguy cơ "vàng hóa" quay trở lại, ảnh hưởng tiêu cực đến chính sách tài chính tiền tệ và kiểm soát lạm phát.
TS Đinh Thế Hiển, Viện trưởng Viện Nghiên cứu tin học và kinh tế ứng dụng, phân tích sâu hơn về rủi ro: "Giả sử cho DN vay vàng từ người dân theo đề xuất nêu trên, khi DN phải trả lãi suất và trả lại số lượng vàng đã vay bình thường. Ví dụ DN vay 50 lượng vàng miếng để chế biến thành vàng trang sức và bán ra thị trường, sau một thời gian sẽ thu tiền về và mua lại vàng trả nợ cho khách hàng." Tuy nhiên, trong trường hợp giá vàng biến động mạnh, như tăng 30-40% hoặc hơn, doanh nghiệp có thể không đủ tiền để mua lại vàng trả nợ, dẫn đến thua lỗ và nguy cơ đổ vỡ dây chuyền.
Ông Hiển nhấn mạnh: chỉ cần một đốm lửa nhỏ là sẽ lan sang cả thị trường vàng, gây ra hệ lụy cho thị trường tài chính và cả nền kinh tế. Do đó, ông khẳng định không thể cho phép doanh nghiệp vay vàng từ người dân, mà thay vào đó cần tạo ra môi trường đầu tư ổn định và các kênh đầu tư khác phát triển để thu hút dòng vốn.
Kiến nghị loại bỏ điều kiện kinh doanh
Bên cạnh đề xuất vay vàng, Hiệp hội Kinh doanh vàng VN cũng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét sớm loại bỏ các điều kiện kinh doanh và giấy phép đối với hoạt động kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ, đồng thời cụ thể hóa quy định để hoạt động này được xem như hàng hóa thông thường khác. Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn giữ quan điểm thận trọng, nhấn mạnh sự cần thiết của việc quản lý chặt chẽ để đảm bảo an toàn cho thị trường và nền kinh tế tổng thể.
