Chứng khoán Mỹ lập kỷ lục giữa chiến tranh: Nghịch lý tăng trưởng từ tâm lý 'mua khi giá giảm'
Trong bối cảnh xung đột quân sự leo thang tại Trung Đông và nguy cơ đứt gãy nguồn cung năng lượng, thị trường chứng khoán Mỹ đang chứng kiến một hiện tượng đáng kinh ngạc: liên tục thiết lập các cột mốc kỷ lục mới. Tâm lý "mua khi giá giảm" cùng niềm tin vững chắc vào nền kinh tế đã thúc đẩy giới đầu tư gia tăng rủi ro, tạo nên một nghịch lý tăng trưởng ngay giữa thời chiến.
Khi tin xấu không còn là trở ngại
Vài ngày sau cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran, Anthony Reid, một tài xế giao hàng Amazon 30 tuổi tại Dallas, đã đối mặt với quyết định khó khăn: liệu một cú sốc năng lượng mang tính tận thế có phải là thời điểm chính xác để đặt cược một khoản tiền lớn vào cổ phiếu hay không? Reid nhìn chằm chằm vào điện thoại, cân nhắc việc dồn một phần tiền tiết kiệm vào Robinhood. Anh có lý do để trì hoãn: đó là số tiền lớn đối với người mới bắt đầu, và sự gián đoạn dầu mỏ từ chiến tranh có thể đẩy nhanh lạm phát, vùi dập thị trường. Nhưng Reid, cha của hai con trai, nhớ lại câu nói: thời điểm tốt nhất để đầu tư là khi người khác sợ hãi. "Kệ nó đi," anh nghĩ và nhấn nút "mua".
Hiện tại, tin xấu thậm chí không lọt vào tầm mắt của nhiều nhà đầu tư. Từ các nhà giao dịch trong ngày đến quỹ đầu cơ, giới đầu tư đang lao hết tốc lực vào cổ phiếu, gia tăng rủi ro dù có nhiều lý do để bi quan. Eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa, đàm phán hòa bình Mỹ-Iran tạm dừng, và Tổng thống Trump tiếp tục phong tỏa cảng Iran. Tuy nhiên, ba chỉ số chính của Mỹ - Nasdaq Composite, S&P 500 và Dow Industrials - đã hồi phục về mức trước chiến tranh và tăng thêm 2% đến 8%.
Đà tăng trưởng ấn tượng và những cảnh báo
Nhóm "Magnificent 7" trong ngành công nghệ đã tăng thêm 2.500 tỷ USD giá trị vốn hóa chỉ trong 8 ngày gần đây. Allbirds, thương hiệu giày từng được ưa chuộng, tăng gần 600% trong một ngày sau khi chuyển hướng sang AI. Các khoản đặt cược đầu cơ đã quay trở lại, nhưng những người nghi ngờ cảnh báo thị trường đang bị dẫn dắt bởi các khoản cược "YOLO" (bạn chỉ sống một lần) và thuật toán đuổi theo đà tăng. Luồng thông tin dồn dập khiến việc phân biệt thật giả trở nên khó khăn. Wall Street tin rằng thị trường là yếu tố kìm hãm đối với ông Trump, rằng ông sẽ làm mọi cách để đảo ngược đợt bán tháo.
Các nhà đầu tư dày dạn kinh nghiệm cho rằng sự tăng trưởng này xác nhận giá trị của việc giữ tiền trên thị trường qua biến động. Bốn trong số năm ngày tăng điểm lớn nhất của S&P 500 trong năm nay đã diễn ra trong thời gian chiến tranh, phản ánh xung lực "mua khi giá giảm" từng thúc đẩy cổ phiếu trong đại dịch Covid-19 và cuộc hỗn loạn thuế quan năm ngoái.
Triển vọng và rủi ro tiềm ẩn
Nền kinh tế Mỹ đã vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng nhờ sự trợ giúp từ chính quyền Washington. Sản lượng dầu khí khổng lồ của Mỹ cũng bảo vệ nền kinh tế khỏi những cú sốc từng thúc đẩy lạm phát trong những năm 1970. Đối với nhiều nhà giao dịch như Reid, khi cổ phiếu giảm giá, đó là lúc để mua thêm. Sau sụt giảm trong tháng Ba, cổ phiếu Robinhood của Reid đã tăng 31% trong một tuần. Anh tuyên bố: "Nếu cổ phiếu giảm lần nữa, tôi sẽ đổ thêm tiền vào thị trường".
Tuy nhiên, đây là một trò chơi đầy rủi ro. Ngay cả khi hòa bình lập lại và giao thông tàu bè qua Vịnh Ba Tư hoạt động trở lại, nhiều nhà phân tích tin rằng giá năng lượng sẽ cao hơn trong phần còn lại của năm. Một kỷ nguyên mới của xung đột và chủ nghĩa dân tộc kinh tế có thể ám ảnh thị trường sau đó, đặt ra thách thức cho sự tăng trưởng bền vững.
