Chiến Tranh Tiền Tệ: Cơn Lũ Vàng Và Cuộc Cách Mạng Của Benjamin Strong
Cuốn sách Chiến tranh tiền tệ của tác giả Song Hong Bing, do Bách Việt Books và NXB Lao Động phát hành, cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách sức mạnh tiền tệ có thể can thiệp vào các công việc chung của thế giới. Tác phẩm phân tích các chính sách từ những trung tâm kinh tế như EU, Mỹ để xử lý khủng hoảng và bảo vệ nhà đầu tư, mỗi tập đề cập một khía cạnh, tạo nên bức tranh toàn cảnh về dòng chảy tài chính hiện đại.
Cơn Lũ Vàng Tràn Vào Hầm Chứa Ngân Hàng New York
Vào những năm 1920, Benjamin Strong, người đứng đầu Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, đã tận mắt chứng kiến những lô vàng được vận chuyển từ châu Âu đến New York bằng tàu, sau đó tràn vào hầm chứa của các ngân hàng New York như thác lũ. Strong, một nhân vật tầm cỡ của tập đoàn Morgan, có mối quan hệ thân thiết với Norman, Thống đốc Ngân hàng Anh và Schacht, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Đức. Họ được mệnh danh là ba chàng lính ngự lâm của đấu trường tài chính thế giới thời đó.
Kết quả của cơn lũ vàng này là tín dụng lan tràn và giá cả ngày càng tăng cao. Strong không thể khoanh tay đứng nhìn cơn lũ vàng phá vỡ con đập của đồng đôla, nên ông buộc phải thu hẹp nguồn cung tiền để giảm bớt áp lực tăng giá. Tuy nhiên, phương pháp điều chỉnh lãi suất chiết khấu truyền thống của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ không còn hiệu quả, vì vàng từ châu Âu đổ tới dữ dội, khiến các ngân hàng New York tràn ngập vàng thỏi, nguồn cung tiền dồi dào khiến họ không cần vay từ Ngân hàng Trung ương.
Sự Ra Đời Của Nghiệp Vụ Thị Trường Mở
Để đối phó với tình hình, Strong đã đi tiên phong bằng một phương pháp mới: Ngân hàng Trung ương bán tài sản trái phiếu kho bạc ra thị trường để rút tiền về, hoặc mua tài sản để bơm đôla vào thị trường khi cần thiết. Đây chính là nền tảng của nghiệp vụ thị trường mở ngày nay. Vào thời điểm đó, cách tiếp cận này bị coi là quái đản, vì trong hệ thống Bản vị Vàng, vàng là tài sản cốt lõi với tỷ trọng ưu thế, trong khi các tài sản khác như trái phiếu kho bạc chỉ là phụ trợ.
Việc thay thế vàng bằng trái phiếu kho bạc đã làm tăng tỷ lệ nợ quốc gia trong tổng tài sản của Ngân hàng Trung ương, về cơ bản phá vỡ định nghĩa về tài sản dự trữ. Theo hệ thống Bản vị Vàng, vàng và tiền tệ hoán đổi luôn có giá trị bằng nhau, đảm bảo sự cân bằng và ổn định. Trái phiếu kho bạc, với khả năng vỡ nợ, có thể gây ra chênh lệch giá và xu hướng giảm giá tiền tệ.
Phản Ứng Của Hệ Thống Ngân Hàng
Hệ thống ngân hàng rất hoan nghênh sự đổi mới này. Trong khi vàng ổn định nhưng không có thu nhập từ lãi, nợ quốc gia tuy không ổn định nhưng vẫn mang lại dòng tiền thông qua lãi suất. Nợ quốc gia được đảm bảo bởi thuế trong tương lai của người dân, và nếu thu từ thuế lớn hơn chi tài khóa, dòng tiền sẽ được đảm bảo. Các ngân hàng ủng hộ việc thay thế vàng bằng nợ quốc gia vì nó tạo cơ sở cho vay và thu lãi, mang lại hai nguồn lợi nhuận: lãi từ cho vay và lãi từ nợ quốc gia chuyển vào hệ thống tài chính.
Ngày nay, các ngân hàng trung ương thường sử dụng ngoại hối như nguồn tiền tệ dự trữ chính và tài sản thế chấp, phản ánh sự tiến hóa từ những bài học lịch sử như thời kỳ của Strong. Cuốn sách Chiến tranh tiền tệ không chỉ kể lại câu chuyện này mà còn cung cấp góc nhìn toàn diện về cách tiền tệ định hình thế giới hiện đại, từ khủng hoảng đến chính sách an toàn cho nhà đầu tư.
