Trong kỷ nguyên văn hóa làm việc không ngừng nghỉ, khi nhiều người được khuyên phải nỗ lực gấp đôi, làm thêm việc để tăng thu nhập, cá mập 'Shark Tank' Kevin O'Leary lại đưa ra lời khuyên đi ngược số đông. Triệu phú tự thân này cho rằng tích lũy tài sản bền vững không đến từ những thương vụ hào nhoáng, mà từ những quyết định 'nhàm chán' nhưng cực kỳ kỷ luật.
'Bẫy' chi tiêu nhỏ và sức mạnh từ mẹ
Trong cuộc trò chuyện trên podcast The Diary of a CEO, Kevin O'Leary nhấn mạnh sai lầm lớn nhất của nhiều người trẻ là coi nhẹ những khoản chi tiêu nhỏ lẻ. Ông lấy ví dụ về việc một người có thu nhập ổn định nhưng vẫn sẵn sàng chi tới 28 USD (hơn 700.000 đồng) chỉ cho một bữa trưa. Theo triệu phú này, đây là thói quen khiến nhiều người mất đi cơ hội tích lũy khổng lồ. Ông đặt câu hỏi: 'Hãy thử nghĩ nếu số tiền nhỏ đó được đầu tư vào một quỹ chỉ số và sinh lời đều đặn 8-10% mỗi năm trong suốt 50 năm, con số sẽ to lớn đến mức nào?'.
Bài học này được O'Leary rút ra từ chính người mẹ quá cố, bà Georgette O'Leary. Thay vì tìm kiếm cổ phiếu nóng, danh mục đầu tư của bà chỉ xoay quanh các quỹ tương hỗ vốn hóa lớn, tập trung vào cổ phiếu blue-chip ổn định. Chính sự 'nhàm chán' này đã chứng minh sức mạnh thực sự của lãi kép theo thời gian.
Công thức đơn giản: Tiết kiệm 15% mỗi kỳ lương
Để đạt mục tiêu tài sản gấp 10 lần thu nhập hàng năm mà không cần làm việc vất vả hơn, O'Leary gợi ý chiến lược cốt lõi: trích 15% thu nhập sau mỗi kỳ nhận lương để đầu tư vào các quỹ chỉ số chi phí thấp. Dữ liệu từ FT cho thấy, trong bối cảnh thị trường tài chính hiện nay, duy trì tỷ lệ tiết kiệm ổn định là bài toán khó với nhiều người. Tại Mỹ, thống kê cho thấy người lao động trung bình chỉ tiết kiệm khoảng 4,5% thu nhập. Nếu nâng con số này lên 15%, người lao động sẽ rút ngắn đáng kể con đường tới tự do tài chính.
Ví dụ, với một người có thu nhập 62.500 USD/năm, nếu đều đặn đầu tư 15% (khoảng 9.400 USD mỗi năm) vào quỹ chỉ số với mức sinh lời trung bình 9%/năm, sau khoảng 22,5 năm, tổng tài sản tích lũy sẽ đạt 620.000 USD, gấp 10 lần thu nhập hàng năm. Điểm mấu chốt là chiến lược này không đòi hỏi phải được thăng chức hay sở hữu kỹ năng chọn cổ phiếu thiên tài. Tất cả những gì cần là thời gian và sự kiên trì.
'Lập trình' tài chính cá nhân để không phá sản
Dù công thức trên nghe có vẻ dễ dàng, O'Leary cảnh báo đa số mọi người vẫn thất bại do hai nguyên nhân chính: sự chủ quan bỏ dở thói quen tiết kiệm và những biến cố bất ngờ buộc phải rút vốn sớm. Để khắc phục, ông đề xuất 2 giải pháp mang tính hệ thống. Đầu tiên, hãy tự động hóa việc tiết kiệm bằng cách thiết lập lệnh chuyển tiền tự động ngay khi lương về, loại bỏ việc phải đưa ra quyết định 'có nên tiết kiệm hay không' mỗi tháng. Khi đầu tư trở thành một phần quy trình, khả năng từ bỏ kế hoạch sẽ giảm xuống mức thấp nhất.
Thứ hai, tách biệt danh mục đầu tư với quỹ dự phòng. Tích lũy một khoản tiền mặt tương đương 3-6 tháng chi phí sinh hoạt là 'phao cứu sinh' quan trọng. Nó giúp đối phó với mất việc hoặc đau ốm mà không phải chạm đến danh mục đầu tư dài hạn. O'Leary khẳng định: 'Chính việc xây dựng hệ thống quản lý tài chính chặt chẽ mới là chìa khóa giúp bạn thoát khỏi áp lực làm việc không ngừng nghỉ'.
