Một nam nhân viên văn phòng 30 tuổi ở Trung Quốc, được biết đến với tên Xiao Chen, đã tử vong do biến chứng nhiễm toan ceton vì tiểu đường cấp tính. Nguyên nhân gốc rễ được bác sĩ xác định xuất phát từ thói quen ăn sáng sai lầm kéo dài suốt 5 năm.
Thói quen ăn sáng tưởng vô hại nhưng nguy hiểm
Xiao Chen vốn có sức khỏe tốt và chưa từng phát hiện bệnh lý khi khám sức khỏe định kỳ. Tuy nhiên, để tiết kiệm thời gian, anh thường ăn sáng qua loa với bánh mì ngọt hoặc bánh kếp chiên kèm một chai nước ngọt mua tại cửa hàng tiện lợi. Thói quen này được duy trì liên tục trong 5 năm.
Gần đây, anh bất ngờ bị buồn nôn, nôn mửa liên tục rồi rơi vào hôn mê sâu ngay tại nơi làm việc. Dù được đưa đi cấp cứu lập tức, anh đã qua đời do biến chứng nhiễm toan ceton vì tiểu đường cấp tính. Trước đó, dù đã có các dấu hiệu cảnh báo như mệt mỏi, khô miệng, khát nước, Xiao Chen vẫn chủ quan không đi khám.
Cơ chế gây bệnh từ bữa sáng không lành mạnh
Bác sĩ điều trị buồn bã nhắc nhở, nguyên nhân gốc rễ dẫn đến cái chết của chàng trai trẻ xuất phát từ chính thói quen ăn sáng sai lầm. Sau một đêm dài nhịn ăn, lượng đường trong máu vào buổi sáng ở mức thấp nhất, khiến tuyến tụy trở nên nhạy cảm nhất. Khi nạp năng lượng vào sáng sớm, tuyến tụy sẽ tiết ra insulin để chuyển hóa thức ăn.
Nếu bữa sáng lành mạnh, đường huyết sẽ tăng tiến từ từ, giúp tuyến tụy hoạt động nhịp nhàng. Ngược lại, nếu nạp thực phẩm nhiều đường và chất béo ngay khi vừa ngủ dậy, đường huyết sẽ bị đẩy lên cao đột ngột. Cú sốc này ép tuyến tụy phải hoạt động kiệt quệ để phóng thích lượng insulin khổng lồ. Việc duy trì thói quen này liên tục sẽ khiến các tế bào tuyến tụy bị tổn thương không thể phục hồi, dẫn đến rối loạn tiết insulin và sinh ra bệnh tiểu đường.
Nguy cơ mắc tiểu đường loại 2 tăng gấp 3 lần
Các dữ liệu lâm sàng cho thấy, người ăn sáng sai cách có nguy cơ mắc tiểu đường loại 2 cao gấp 3 lần người bình thường. Nếu thường xuyên ăn 2 món sau, cơ thể sẽ rơi vào vùng nguy hiểm chỉ sau 2 tháng:
Bánh ngọt và đồ uống nhiều đường
Các loại bánh mì ngọt, bánh kem, trà sữa hoặc nước ngọt chứa lượng đường lớn trong khi chất xơ gần như bằng không. Khi ăn các món này vào buổi sáng, đường huyết sẽ tăng vọt trong thời gian ngắn, kích thích tuyến tụy tiết ra một lượng insulin lớn. Lâu dần, điều này dẫn đến hiện tượng kháng insulin. Khi cơ thể kém nhạy cảm với insulin, đường sẽ tích tụ trong máu và gây tăng đường huyết kéo dài, cuối cùng dẫn đến bệnh tiểu đường.
Các món ăn sáng chiên rán, nhiều dầu mỡ
Bánh quẩy chiên, bánh kếp rán hay các loại bánh bột mì chiên qua dầu mỡ chứa hàm lượng calo và chất béo bão hòa cao nhưng lại nghèo dinh dưỡng. Việc tiêu thụ các món chiên rán vào sáng sớm làm tích tụ mỡ thừa, gây béo phì và cholesterol cao. Lượng chất béo quá tải này làm giảm độ nhạy của insulin và cản trở quá trình chuyển hóa đường. Thói quen này không chỉ làm tăng đường huyết mà còn tàn phá hệ thống mạch máu, dễ dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như suy thận hoặc bệnh lý tim mạch.
Nếu liên tục ăn 2 nhóm món này, chỉ sau 1 đến 2 tháng, bạn sẽ bắt đầu thấy mệt mỏi vào buổi sáng, khô miệng, khát nước và đi tiểu đêm nhiều. Đó là lúc tuyến tụy phát đi tín hiệu cầu cứu, cần đi kiểm tra đường huyết lúc đói ngay lập tức.
Ăn sáng thế nào tốt cho sức khỏe?
Một bữa sáng tốt cho sức khỏe cần phải có đủ chất dinh dưỡng. Dưới đây là một số gợi ý để bữa ăn sáng vừa ngon, vừa lành mạnh.
Bữa sáng với trứng, rau và thịt
Trứng là nguồn protein hoàn hảo, cung cấp đến 98% axit amin thiết yếu, theo tạp chí Men's Journal (Mỹ). Để chế độ ăn cân bằng hơn, khi dùng trứng vào bữa sáng, nên thêm một lượng vừa đủ thịt bò nạc và rau bina hoặc cà chua vào khẩu phần ăn. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) và Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), việc bổ sung protein nạc vào bữa sáng cũng rất tốt cho việc xây dựng và duy trì cơ bắp.
Ăn sáng với yến mạch
Có nhiều cách thưởng thức loại thực phẩm bổ dưỡng này vào bữa sáng như: ngâm yến mạch qua đêm với sữa chua không đường, ngũ cốc, hạt chia và trái cây ít đường tự chọn (táo, dâu, việt quất…). Yến mạch và chuối: hỗn hợp xay nhuyễn gồm yến mạch, sữa hạt, chuối và ít mật ong tạo ngọt để có món ngon miệng và giàu protein cho bữa sáng.
Bánh mì sandwiches nướng bơ
Quả bơ là nguồn dinh dưỡng dồi dào, với hơn 20 loại vitamin, khoáng chất và dưỡng chất thực vật, có khả năng chống oxy hóa tốt. Mọi người có thể dùng 2 lát bánh mì nguyên cám kèm với bơ cắt lát, rưới một ít mật ong để tạo vị ngọt tự nhiên.
Sinh tố protein
Một lượng bột protein xay với sữa hạt, trái cây tạo nên thức uống tốt cho sức khỏe, rất phù hợp với những người có thói quen tập thể dục vào buổi sáng vì nó cung cấp năng lượng tức thời, lại không nặng bụng.
Nhìn chung, khi lựa chọn loại thực phẩm hay món ăn cho bữa sáng cần ưu tiên nạp đủ protein, chất xơ và vitamin cho cơ thể. Việc cân đo, kiểm soát liều lượng cũng rất quan trọng để giữ cho cơ thể luôn được cân bằng dinh dưỡng và khỏe mạnh.
