Ngày 22/6, Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM đã có văn bản gửi Bí thư Thành ủy và Chủ tịch UBND TP.HCM, kiến nghị điều chỉnh hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K) về mức 1 đối với các trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất và tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Đề xuất này không áp dụng cho chuyển nhượng nhà, đất.
Hệ số K cao gây sốc, tăng gần 300% so với đầu năm
Theo Viện, dự thảo bảng hệ số K do Sở Nông nghiệp và Môi trường trình UBND TP.HCM cho thấy nhiều hệ số K lớn hơn giá đất giao dịch thực tế, có khu vực tăng tới 259% so với giá đầu năm 2026. Biên độ tăng này được cho là bất thường vì quá trình xây dựng đã khảo sát theo giá thị trường, nhưng sau 6 tháng lại tăng gần 300%, gây khó khăn cho phát triển kinh tế TP.HCM do chi phí đất chiếm tỷ trọng lớn trong sản xuất và dịch vụ.
Trong bối cảnh kinh tế xã hội hiện nay, cộng đồng doanh nghiệp và người dân đang đối mặt với áp lực tài chính, chi phí đầu vào tăng cao và sức mua suy giảm mạnh. Bằng chứng là hơn 129.000 doanh nghiệp rút khỏi thị trường trong 6 tháng đầu năm 2026. Việc duy trì hệ số K cao hơn thực tế tạo gánh nặng nghĩa vụ tài chính, làm suy giảm nguồn lực đầu tư và cản trở phục hồi các dự án bất động sản, sản xuất kinh doanh.
Đề xuất hệ số K bằng 1 để giảm chi phí đất
Để tạo động lực cho nhà đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp, Viện kiến nghị điều chỉnh hệ số K về mức 1. Việc này sẽ đưa nghĩa vụ tài chính về đất đai tiệm cận giá trị thị trường, tránh “cào bằng” hoặc hệ số nhân quá cao gây rủi ro lạm phát. Hệ số K lớn hơn 1 chỉ áp dụng cho các khu quy hoạch TOD mật độ cao hoặc khu đô thị thương mại cao cấp chuẩn quốc tế. Ông Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM, khẳng định: “Hệ số K thấp sẽ giúp chi phí đất đai hợp lý hơn, từ đó giúp các doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc tiếp cận mặt bằng sản xuất, khơi thông nguồn vốn đầu tư, qua đó duy trì việc làm và ổn định an sinh xã hội.”
Ông Thuận cũng cho rằng hệ số K lớn không thể đạt mục đích xây dựng nhà ở cho thuê vì giá thuê lớn hơn thu nhập bình quân 8,6 triệu đồng/tháng. Chính sách này thể hiện sự linh hoạt, đồng hành cùng doanh nghiệp của chính quyền, tạo môi trường đầu tư hấp dẫn, kích cầu và phục hồi kinh tế.
Khảo sát thực tế và điều chỉnh có trọng điểm
Viện đề nghị TP.HCM chỉ đạo khảo sát, đánh giá sát dữ liệu giao dịch thực tế, chỉ điều chỉnh hệ số K tăng tại các khu vực, tuyến đường có giá giao dịch cao hơn rõ rệt so với bảng giá đất. Theo dự thảo hệ số K của Sở Nông nghiệp và Môi trường, ba tuyến đường có giá đất cao nhất TP.HCM gồm Lê Lợi, Nguyễn Huệ và Đồng Khởi được đề xuất hệ số K 1,39 lần. Tại khu vực Bình Dương (cũ), đất ở tại phường Thủ Dầu Một, Phú Lợi, Chánh Hiệp có hệ số K phổ biến 1,67 lần. Tại Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ), hệ số K cao nhất lên tới 2,66 lần trên một số tuyến đường ở phường Phước Thắng; các tuyến Quang Trung (146,3 triệu đồng/m2) và Thùy Vân (149,48 triệu đồng/m2) dự kiến áp dụng hệ số K 1,75 lần.
