Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó đề xuất các chính sách hỗ trợ tín dụng mới. Ngoài các chính sách do Chính phủ quyết định, cơ quan soạn thảo bổ sung quy định cho phép doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể vay vốn với tài sản đảm bảo bằng nhiều hình thức, bao gồm bảo đảm bằng động sản, tài sản hình thành trong tương lai, quyền tài sản, quyền sở hữu trí tuệ, tài sản vô hình, tài sản số, tài sản ảo và các tài sản hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.
Khuyến khích cho vay dựa trên dữ liệu và chuỗi giá trị
Đồng thời, cơ quan quản lý cũng bổ sung nội dung khuyến khích các ngân hàng cho vay dựa trên xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp, phương án sản xuất kinh doanh, mở rộng thị trường, và các hình thức cho vay dựa trên dữ liệu, dòng tiền hoặc theo chuỗi giá trị. Chính sách này nhằm khơi thông nguồn lực cho khu vực kinh tế tư nhân, ưu tiên cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo theo Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị.
Thực trạng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và vừa
Theo Bộ Tài chính, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm hơn 98% doanh nghiệp trong nền kinh tế, nhưng chỉ tiếp cận khoảng 19-20% tổng dư nợ tín dụng. Hiện nay, phần lớn doanh nghiệp nhỏ gặp khó khăn khi vay vốn do ngân hàng yêu cầu tài sản đảm bảo theo tiêu chuẩn tín dụng truyền thống, như bất động sản. Trong khi đó, nhiều startup công nghệ có giá trị lớn nằm ở phần mềm, dữ liệu khách hàng, thuật toán, thương hiệu hay tài sản số nhưng chưa được công nhận rộng rãi trong hoạt động tín dụng.
Các hỗ trợ khác và sửa đổi tiêu chí
Ngoài tín dụng, dự thảo luật cũng bổ sung nhiều cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa như ưu đãi thuế cho hoạt động nghiên cứu phát triển, hỗ trợ chuyển đổi số. Đồng thời, dự thảo luật sửa đổi tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa, bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa, với số lao động bình quân năm không quá 300 người và tổng doanh thu năm trước liền kề không quá 400 tỉ đồng (cao hơn so với quy định hiện hành là 300 tỉ đồng).
Kinh nghiệm quốc tế
Bộ Tài chính dẫn kinh nghiệm quốc tế, cho biết hầu hết các quốc gia lớn đều coi khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa là "xương sống" của nền kinh tế. Nhóm này chiếm khoảng 97-99% tổng số doanh nghiệp và được xác định là động lực tăng trưởng, đổi mới sáng tạo tại nhiều nước. Một số nước như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Malaysia xây dựng luật khung về hỗ trợ để làm cơ sở triển khai các chính sách hỗ trợ tài chính, giảm thuế. Trong khi đó, Mỹ và EU xây dựng các đạo luật chi tiết với các cơ chế hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp nhỏ.
Dự kiến, luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) sẽ được trình tại kỳ họp Quốc hội vào tháng 10. Nếu được thông qua, luật sẽ có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2027.
