Doanh nghiệp đề xuất cơ quan nhà nước xét duyệt hồ sơ nhà ở xã hội từ đầu
Tại hội thảo “Nhà ở xã hội: Bứt tốc nguồn cung, đảm bảo công bằng thụ hưởng”, các doanh nghiệp đã đưa ra đề xuất quan trọng: giao cơ quan nhà nước thực hiện việc xét duyệt đối tượng mua, thuê mua nhà ở xã hội ngay từ đầu, thay vì để chủ đầu tư tự thẩm định hồ sơ. Đề xuất này nhằm mục tiêu tăng cường tính minh bạch trong danh sách người mua và giảm thiểu áp lực, rủi ro pháp lý cho các doanh nghiệp phát triển dự án.
Quy trình hiện tại phức tạp và đầy rủi ro
Ông Lê Quang Huy, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần BIC Việt Nam, chia sẻ rằng quy trình xét duyệt hồ sơ đối tượng mua nhà ở xã hội hiện nay đang rất phức tạp. Lượng hồ sơ nộp vào thường cao gấp nhiều lần so với nguồn cung căn hộ thực tế, gây ra tình trạng quá tải. Theo ông Huy, hiện tại, doanh nghiệp là đơn vị trực tiếp tiếp nhận hồ sơ, ký hợp đồng, thu tiền và bàn giao nhà cho người dân. Sau đó, cơ quan quản lý mới tiến hành hậu kiểm. Nếu phát hiện người mua không đủ điều kiện sau bước hậu kiểm, việc thu hồi căn hộ trở nên vô cùng phức tạp.
“Khi đó, doanh nghiệp phải chấm dứt hợp đồng, thu hồi nhà, xử lý các vấn đề tài chính và làm lại toàn bộ quy trình bán hàng. Đây là rủi ro rất lớn đối với doanh nghiệp, trong khi lỗi có thể không xuất phát từ phía chúng tôi”, ông Huy nhấn mạnh. Từ thực tế này, đại diện doanh nghiệp đề xuất cơ quan quản lý nên thực hiện xét duyệt đối tượng ngay từ đầu để đảm bảo minh bạch. Về lâu dài, có thể xây dựng một cơ sở dữ liệu chung về đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội được xét duyệt ngay trên nền tảng VNeID. Khi người dân đăng ký mua nhà, doanh nghiệp chỉ cần tra cứu danh sách đã được xác nhận và tiến hành ký hợp đồng, giúp đơn giản hóa quy trình.
Áp lực lớn đối với chủ đầu tư
Ông Nguyễn Thành Trung, Giám đốc Ban Quản lý dự án Kim Chung, Đông Anh, cũng đồng quan điểm khi cho biết nhu cầu mua nhà ở xã hội tại nhiều dự án hiện nay tăng rất mạnh. Lượng người dân đăng ký nộp hồ sơ luôn ở mức cao, tạo ra áp lực đáng kể cho doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, chủ đầu tư vừa phải tiếp nhận hồ sơ, tổ chức bốc thăm lựa chọn khách hàng, đồng thời vừa làm việc với các đoàn thanh tra, kiểm tra trong quá trình xét duyệt. Điều này không chỉ gây áp lực mà còn làm chậm tiến độ triển khai dự án.
Các doanh nghiệp cho rằng, nếu cơ quan nhà nước đứng ra chủ trì việc tiếp nhận và thẩm định hồ sơ, quy trình sẽ rõ ràng và minh bạch hơn. Cơ quan chức năng sẽ thực hiện việc kiểm tra, chấm điểm và xác nhận những trường hợp đủ điều kiện theo quy định. Doanh nghiệp khi đó chỉ đảm nhận bước cuối cùng là ký hợp đồng với những khách hàng đã được phê duyệt. Theo các chủ đầu tư, cách làm này không chỉ giúp giảm rủi ro pháp lý mà còn giúp doanh nghiệp tiết kiệm nguồn lực, tập trung vào nhiệm vụ chính là phát triển và xây dựng dự án một cách hiệu quả.
Chấm dứt tình trạng “người giàu” tranh suất mua
Chị Nguyễn Phương Lan, một cư dân tại phường Hoàng Liệt, Hà Nội, cho biết gia đình đã nhiều lần nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội nhưng chưa trúng suất. Theo chị, việc xét duyệt hồ sơ hiện nay vẫn khiến nhiều người băn khoăn về tính minh bạch. “Nếu Nhà nước đứng ra tiếp nhận và xét duyệt hồ sơ ngay từ đầu thì sẽ rõ ràng hơn. Người đủ điều kiện thật sự mới được vào danh sách, hạn chế tình trạng người có điều kiện kinh tế vẫn tìm cách mua nhà ở xã hội”, chị Lan chia sẻ.
Tương tự, anh Trần Văn Nam, một công nhân đang làm việc tại khu công nghiệp ở Hoài Đức, Hà Nội, cho rằng việc xây dựng cơ sở dữ liệu về người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội trên nền tảng số sẽ giúp quá trình đăng ký thuận tiện và công bằng hơn. “Nhà ở xã hội vốn dành cho người thu nhập thấp. Nếu có hệ thống kiểm soát chặt chẽ từ đầu thì sẽ hạn chế được việc người giàu hoặc người không đúng đối tượng giành suất của người thực sự cần”, anh Nam nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh nhu cầu nhà ở xã hội ngày càng lớn, việc hoàn thiện cơ chế xét duyệt đối tượng mua nhà theo hướng minh bạch, ứng dụng dữ liệu số là yếu tố quan trọng để đảm bảo chính sách an sinh này đến đúng đối tượng thụ hưởng. Đề xuất cơ quan nhà nước trực tiếp thu hồ sơ và xét duyệt từ đầu được kỳ vọng sẽ chấm dứt tình trạng “người giàu” tranh suất mua, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cả doanh nghiệp và người dân có nhu cầu thực sự.
