Chính phủ vừa ban hành Nghị định 241/2026/NĐ-CP (Nghị định 241), cho phép xe bán tải ca-bin kép có khối lượng toàn bộ không quá 3,5 tấn được tổ chức lưu thông như ô tô con. Quy định này đang thu hút sự quan tâm lớn từ người sử dụng và giới chuyên môn.
Xe bán tải ngày càng giống xe gia đình đa dụng
Theo các chuyên gia, việc cho phép xe bán tải lưu thông như ô tô con không phải là thay đổi đột ngột, mà là bước điều chỉnh phù hợp với sự chuyển dịch trong nhu cầu sử dụng loại phương tiện này tại Việt Nam.
Ông Thành Lê, quản trị viên diễn đàn Otofun, nhận định quy định mới có thể xem là sự "cởi trói" đối với dòng xe bán tải. Trong nhiều năm gần đây, nhu cầu sử dụng xe pickup tại đô thị tăng cao nhờ tính đa dụng và tiết kiệm. Xe bán tải ngày nay không còn chỉ phục vụ chở hàng mà được người dùng lựa chọn như phương tiện gia đình, du lịch và dã ngoại. Các mẫu xe như Ford Ranger, Toyota Hilux hay Mitsubishi Triton đã được nâng cấp mạnh về tiện nghi, công nghệ và trang bị an toàn, tiệm cận với xe SUV, crossover gia đình.
Tiến sĩ Nguyễn Thiết Lập, giảng viên Trường Đại học Giao thông Vận tải, cũng cho rằng quy định mới phù hợp với bối cảnh hiện nay. Theo ông, xe bán tải đang ngày càng có thiết kế và trang bị gần giống xe con, vai trò của chúng đã thay đổi đáng kể khi không chỉ phục vụ công việc mà còn đáp ứng nhu cầu đi lại của gia đình, du lịch và dã ngoại.
Gỡ bỏ rào cản tâm lý cho người dùng
Trước khi Nghị định 241 được ban hành, việc áp dụng các quy định liên quan đến xe bán tải từng khiến nhiều người dùng lo lắng. Ông Thành Lê cho biết vướng mắc lớn nhất là cách hiểu và áp dụng chưa thống nhất giữa các địa phương. Người dùng tại Hà Nội từng lo ngại xe bán tải bị hạn chế lưu thông trong nội đô theo khung giờ, trong khi chủ xe ở các địa phương khác băn khoăn liệu phương tiện của mình có phải tuân theo quy định dành cho xe tải khi lưu thông trên quốc lộ hay cao tốc.
Chuyên gia Vũ Tấn Công, nguyên Tổng thư ký Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), đồng thời là người đang sử dụng xe bán tải, cho rằng những quy định trước đây khiến nhiều chủ xe cảm thấy không được đối xử tương tự như ô tô du lịch, ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi lại và hoạt động kinh doanh. Ông cũng nhận định đây là một trong những nguyên nhân khiến thị trường xe bán tải chững lại trong nửa đầu năm 2026.
Theo các chuyên gia, việc xe bán tải được tổ chức giao thông như ô tô con sẽ giúp người dùng yên tâm hơn, tháo gỡ rào cản tâm lý cho khách hàng từng có ý định mua xe nhưng e ngại về quy định pháp lý. Ông Thành Lê nhận định, khi được lưu thông tương tự xe con, người sử dụng không còn chịu áp lực về khung giờ hay tuyến đường, qua đó khai thác đúng công năng đa dụng của dòng xe này. Vị chuyên gia dự báo thị trường xe bán tải nửa cuối năm có thể sôi động hơn khi rào cản tâm lý dần được tháo gỡ.
Không nên xem xe bán tải hoàn toàn giống xe con
Dù đánh giá tích cực, các chuyên gia cũng cho rằng điều này không đồng nghĩa xe bán tải hoàn toàn giống xe con về mọi mặt. Tiến sĩ Nguyễn Thiết Lập chỉ ra rằng xe bán tải vẫn có những khác biệt nhất định về kết cấu và đặc tính vận hành. Đây là dòng xe được thiết kế để vừa chở người, vừa chở hàng, đồng thời đáp ứng nhu cầu di chuyển trên địa hình phức tạp. Động cơ, khung gầm, hệ thống treo và lốp xe thường có đặc điểm riêng so với ô tô du lịch. Bên cạnh đó, xe bán tải thường có kích thước lớn, gầm cao và bán kính quay vòng lớn hơn, khiến khả năng di chuyển trong các tuyến phố nhỏ hẹp hoặc khu vực đông đúc không linh hoạt như xe con.
Chuyên gia này cũng lưu ý, dù Nghị định 241 được áp dụng trên phạm vi toàn quốc, nhưng trong tương lai không loại trừ khả năng một số địa phương vẫn có quy định riêng để phù hợp với điều kiện hạ tầng và đặc thù giao thông. Trên thế giới, nhiều đô thị hiện vẫn áp dụng biện pháp hạn chế đối với một số nhóm phương tiện dựa trên kích thước, khối lượng hoặc mức phát thải.
Ông Vũ Tấn Công cho rằng để quy định mới được triển khai hiệu quả, cơ quan quản lý cần tiếp tục rà soát hệ thống biển báo, hướng dẫn cụ thể cho lực lượng thực thi và người dân nhằm tránh phát sinh cách hiểu khác nhau. Theo ông, Nghị định 241 không phải là sự "ưu ái" dành cho xe bán tải, mà là bước điều chỉnh nhằm đưa cách thức tổ chức giao thông tiệm cận hơn với thực tế phát triển của thị trường ô tô Việt Nam. Tuy nhiên, để quy định phát huy hiệu quả lâu dài, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, địa phương và người sử dụng nhằm bảo đảm việc áp dụng thống nhất, minh bạch và phù hợp với điều kiện hạ tầng giao thông trong tương lai.
