TP.HCM đang đứng trước cuộc đại tu toàn diện hệ thống khu chế xuất và khu công nghiệp, với mục tiêu chuyển đổi sang mô hình sinh thái, thông minh và đa chức năng. Ông Nguyễn Trung Tín, Phó trưởng ban Quản lý các Khu chế xuất và Khu công nghiệp TP.HCM (HEPZA), cho biết tại Diễn đàn Công nghiệp 4.0 & Chuỗi cung ứng thông minh do VCCI tổ chức.
Hiện trạng và áp lực chuyển đổi
Thành phố hiện có 17 khu công nghiệp với tổng diện tích 3.733 ha, nhưng lộ trình tái cấu trúc lên tới hơn 3.800 ha. Các khu này đã đạt tỷ lệ lấp đầy khoảng 80%, thu hút 5.300 dự án đầu tư với tổng vốn gần 80 tỷ USD, tạo sinh kế cho 920.000 lao động. Tuy nhiên, mô hình phát triển truyền thống đang bộc lộ hạn chế như quỹ đất hẹp, cạnh tranh gia tăng, chi phí sản xuất cao.
Ông Nguyễn Thành Trung, Phó giám đốc Sở Tài chính TP.HCM, nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10% trong năm 2026 là thách thức lớn, khi vừa duy trì quy mô kinh tế hơn 3 triệu tỷ đồng, vừa tái cấu trúc dựa trên khoa học công nghệ và logistics thông minh.
Chiến lược kết nối liên vùng
TP.HCM giữ vai trò trung tâm tài chính, đổi mới sáng tạo và điều hành cung ứng toàn vùng. Bình Dương trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao, Bà Rịa - Vũng Tàu là trung tâm kinh tế biển và năng lượng sạch. Sự liên kết này tạo hệ sinh thái từ nghiên cứu, sản xuất đến logistics và xuất khẩu, giúp Việt Nam cạnh tranh với các siêu đô thị Đông Nam Á.
Rào cản và giải pháp
Ông Trung thừa nhận điểm nghẽn về thủ tục hành chính và khó khăn trong thu hút đầu tư. Quá trình tái cấu trúc gặp vướng mắc về đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng và dự án chậm triển khai. Thành phố đang chờ Luật Đô thị đặc biệt để tạo cơ chế vượt trội về phân cấp, phân quyền.
Để hiện thực hóa tầm nhìn, thành phố đầu tư vào các siêu dự án hạ tầng như Vành đai 3, Vành đai 4, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, Metro, sân bay Long Thành và cảng quốc tế Cần Giờ. Hạ tầng số cũng được đẩy mạnh với nền tảng quản trị số cho doanh nghiệp trong giai đoạn 2024 - 2030.
Phát triển logistics
Ông Lê Văn Danh, Phó giám đốc Sở Công Thương TP.HCM, cho biết thành phố mang trọng trách trở thành trung tâm dịch vụ logistics đẳng cấp quốc tế, tích hợp sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Năm 2025, GRDP thành phố tăng 7,83%, đạt gần 2,97 triệu tỷ đồng, trong đó dịch vụ vận tải và kho bãi tăng 12,7%, tương đương hơn 568.000 tỷ đồng, chiếm 19,1% quy mô kinh tế.
Ông Phạm Quốc Long, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Gemadept, cho biết hạ tầng logistics đạt nhiều cột mốc như động thổ cảng Gemalink giai đoạn 2 và chuẩn bị khởi công siêu cảng Cái Mép Hạ. Ông Long nhấn mạnh: Tôi tin rằng với những công trình mới, chuỗi cung ứng logistics của các doanh nghiệp Việt Nam sẽ ngày càng hòa nhập vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tuy nhiên, ngành logistics còn gặp rào cản như giá bốc xếp cảng biển thấp so với khu vực và tỷ trọng vận tải thủy nội địa khiêm tốn. Ông Long đề xuất đẩy mạnh vận tải thủy nội địa để giảm chi phí và phát thải, đồng thời điều chỉnh giá dịch vụ bốc xếp và đẩy nhanh quy hoạch cảng biển. Ông cũng cho rằng các nghị quyết của Chính phủ đã cởi trói cho ngành vận tải biển.
Nhìn về 5 năm tới, ngành logistics Việt Nam được kỳ vọng tăng trưởng nhanh hơn, nâng cao năng lực cạnh tranh, thích ứng với xu hướng xanh và chuyển đổi số, đồng thời cung cấp giải pháp logistics hiệu quả hơn.
