UBND TPHCM vừa phê duyệt ranh giới lập quy hoạch 5 khu vực TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng) dọc các nhà ga tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương), với tổng diện tích gần 940 ha. Tuyến metro Bến Thành - Tham Lương dài gần 11,3 km, khởi công ngày 15/1, kết nối trung tâm và phía Tây Bắc thành phố, trong đó hơn 9 km đi ngầm, phần còn lại là đoạn trên cao và đường dẫn vào depot. Tuyến có 10 ga ngầm, 1 ga trên cao và 1 depot, dự kiến hoàn thành năm 2030.
Chi tiết 5 khu vực TOD
Khu vực trung tâm (ga Bến Thành, Tao Đàn) rộng khoảng 188 ha, giới hạn bởi các tuyến đường Trương Định, Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Nguyễn Trung Trực, Lý Tự Trọng; phía Đông giáp sông Sài Gòn, các tuyến Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Bến Vân Đồn, Võ Văn Kiệt và Rạch Bến Nghé; phía Tây giáp Nguyễn Đình Chiểu, Hồ Bá Kiện, Nguyễn Thị Minh Khai, Lương Hữu Khánh, Bùi Thị Xuân và Nguyễn Trãi; phía Nam giáp Nguyễn Cư Trinh, Cống Quỳnh, Trần Hưng Đạo và Nguyễn Thái Học.
Khu vực 2 (ga Dân Chủ, Hòa Hưng, Lê Thị Riêng, Phạm Văn Hai, Bảy Hiền) rộng khoảng 265 ha, giới hạn phía Bắc bởi Hoàng Văn Thụ, Xuân Diệu, Nguyễn Thái Bình; phía Đông giáp kênh Nhiêu Lộc, Hoàng Sa, Trường Sa, Bà Huyện Thanh Quan, Lý Chính Thắng, Điện Biên Phủ; phía Tây giáp Tô Hiến Thành, Hồ Bá Kiện, công viên Lê Thị Riêng, Bành Văn Trân, Năm Châu; phía Nam giáp Cách Mạng Tháng Tám, Hòa Hưng.
Khu vực 3 (ga Nguyễn Hồng Đào) rộng khoảng 44 ha, giới hạn phía Bắc bởi Cộng Hòa và Đồng Xoài; phía Đông giáp Trường Chinh, Hoàng Hoa Thám, Đồng Đen; phía Tây giáp Trương Công Định, Ấp Bắc; phía Nam giáp Bàu Cát.
Khu vực 4 (ga Bà Quẹo, Phạm Văn Bạch, Tây Thạnh) rộng khoảng 149 ha, giới hạn phía Đông bởi ô phố đất ở, Trường Chinh, sân bay Tân Sơn Nhất, Phạm Văn Bạch, Trần Thái Tông, Phan Huy Ích; phía Tây giáp ô phố đất công nghiệp, đất ở và Tây Thạnh, CN2, D15, D10, D16, D9, Chế Lan Viên, hẻm 71, Lê Trọng Tấn; phía Nam giáp ô phố đất ở, công trình dịch vụ công cộng và Tân Kỳ Tân Quý; phía Bắc giáp khu công nghiệp, CN5.
Khu vực 5 (nhà ga và Depot Tham Lương) rộng khoảng 293 ha, giới hạn phía Đông bởi Tân Thới Nhất, đường số 22, đường số 17, ô phố dân cư và kênh Tham Lương; phía Tây giáp kênh 19/5; phía Nam giáp Lê Trọng Tấn, ô phố đất hỗn hợp và cây xanh, đất hạ tầng kỹ thuật, công trình dịch vụ công cộng và kênh Tham Lương; phía Bắc giáp Phan Văn Hớn.
Quy trình và tiến độ thực hiện
Ranh giới các khu vực TOD có thể được TPHCM điều chỉnh trong quá trình nghiên cứu để phù hợp với điều kiện thực tế và các dự án liên quan. Theo Nghị quyết 98 về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TPHCM, thành phố được phép thí điểm mô hình TOD và sử dụng ngân sách đầu tư công để bồi thường, hỗ trợ và tái định cư các khu vực gần nhà ga metro và nút giao Vành đai 3. UBND TPHCM giao các đơn vị liên quan xác định cụ thể ranh giới, tình trạng pháp lý quy hoạch, đất đai cùng các chức năng phát triển đô thị ở từng khu vực. Thành phố sẽ xem xét lập điều chỉnh quy hoạch, chọn nhà đầu tư và dự kiến năm 2025 sẽ ra quyết định phê duyệt dự án. Theo UBND TPHCM, các khu vực được chọn làm TOD phải dễ triển khai (nhiều thuận lợi trong thu hồi, giải phóng mặt bằng), sớm thực hiện, hiệu quả cao (giá trị khi đấu giá đất, đấu thầu dự án đem lại nguồn thu lớn cho ngân sách).
Kế hoạch phát triển 11 đô thị nén TOD
Trước đó, UBND TPHCM ban hành kế hoạch phát triển 11 đô thị nén theo mô hình TOD dọc tuyến metro số 1, metro số 2 và tuyến Vành đai 3 theo Nghị quyết 98/2023/QH15. Giai đoạn 2024 - 2025 thí điểm 9 vị trí: metro số 1 gồm khu vực quanh ga Phước Long (khu Trường Thọ, TP Thủ Đức cũ) diện tích hơn 160 ha; metro số 2 có 3 vị trí gồm ô phố I/82a, Tây Thạnh (26,65 ha), Trung tâm Triển lãm và Trung tâm Thể dục thể thao Tân Bình (5,1 ha), khu C30 gần ga Lê Thị Riêng (40,9 ha); Vành đai 3 gồm các khu đất như Nông trường Dừa (152,6 ha), Long Bình (29 ha) ở TP Thủ Đức cũ, khu số 8 rộng 198,4 ha ở Tân Hiệp, khu số 6 rộng 389,3 ha tại Xuân Thới Thượng và khu 104,9 ha ở Xuân Thới Sơn (huyện Hóc Môn cũ). Giai đoạn 2026 - 2028, TPHCM tiếp tục triển khai các khu vực TOD bổ sung, đặc biệt tại khu 290,2 ha tại xã Tân Hiệp (huyện Hóc Môn cũ) dọc Vành đai 3 và khu vực xung quanh ga Tân Kiên, huyện Bình Chánh cũ (314 ha) thuộc metro số 3 nối dài và tuyến đường sắt TPHCM - Cần Thơ.
