Đất công TP.HCM bị chiếm giữ, mua bán bằng giấy tay: Dư luận kêu gọi minh bạch và truy trách nhiệm
Một khu đất công có diện tích khoảng 3.500 m2 tại địa chỉ 1658A, mặt tiền đường Võ Nguyên Giáp, phường Phước Thắng, TP.HCM, đang gây xôn xao dư luận khi bị chiếm giữ từ lâu và mua bán bằng giấy viết tay. Hiện nay, khu đất này được sử dụng sai mục đích, một phần làm quán cà phê "hát với nhau" và phần còn lại hoạt động như gara sửa chữa ô tô. Trước đây, khu vực này thuộc phường 12, TP.Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu.
Truy trách nhiệm từ khâu đầu
Trao đổi với phóng viên, một lãnh đạo UBND phường Phước Thắng cho biết, khu đất công này đã bị chiếm giữ qua nhiều thời kỳ lãnh đạo. UBND phường sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng để rà soát lại nguồn gốc, quá trình sử dụng và xây dựng, từ đó đưa ra hướng xử lý phù hợp.
Nhiều bạn đọc đã lên tiếng về vấn đề này. Bạn đọc Nguyễn Văn Hùng đặt câu hỏi: "Nguồn gốc ban đầu do ai quản lý? Cần xử lý người đó do sai phạm từ ban đầu và thu hồi đất". Đồng quan điểm, bạn đọc Jukami đề nghị: "Xin cứ gửi hồ sơ sang cho công an để làm rõ".
Về mức độ xử lý, bạn đọc Nguyễn Quang Minh nhấn mạnh: "Cần phân biệt rõ sai phạm hành chính và sai phạm có dấu hiệu hình sự để xử lý minh bạch". Bạn đọc Minh Châu bày tỏ: "Cần xử lý đúng người, đúng lỗi, đúng quy định pháp luật", đồng thời cho rằng người dân mong muốn sự công bằng và minh bạch.
Trách nhiệm tập thể và công tác giám sát
Bàn về trách nhiệm, bạn đọc Nguyễn Thị Bảo Vy cho rằng: "Trách nhiệm không nên chỉ quy về một cá nhân", vì trong quản lý thường có nhiều cấp, nhiều phòng ban cùng tham gia. Bạn đọc Trần Quốc Huy đề xuất cụ thể: "Ai ký giao đất, ai phụ trách theo dõi, ai kiểm tra định kỳ… đều phải được xác định bằng văn bản". Bạn đọc Võ Thành Lợi nêu quan điểm cần xem lại cả tập thể phụ trách trong từng giai đoạn.
Một số bạn đọc đặt vấn đề về công tác giám sát khi diện tích đất lớn như vậy vẫn bị sử dụng sai mục đích trong thời gian dài. Bạn đọc Lê Khánh Toàn nhận xét: "Nếu chỉ kiểm tra trên hồ sơ giấy mà không kiểm tra thực địa thì rất dễ xảy ra tình trạng báo cáo một đằng, thực tế một nẻo".
Minh bạch hồ sơ và hoàn thiện cơ chế
Bên cạnh việc truy trách nhiệm, nhiều ý kiến tập trung vào vấn đề minh bạch hóa quy trình quản lý. Với cơ chế mua bán bằng giấy tay, bạn đọc Hữu Nghĩa SG viết: "Giấy tay thường chỉ xuất hiện trong giao dịch dân sự giữa cá nhân với cá nhân, còn đất công phải có hồ sơ quản lý rõ ràng" và đề nghị rà soát lại các quy định liên quan đến chuyển nhượng, cho thuê.
Bạn đọc Thu Trang đặt câu hỏi: "Vì sao đất công lại có thể mua đi bán lại bằng giấy tay suốt thời gian dài mà không ai phát hiện? Cần công khai toàn bộ hồ sơ pháp lý của khu đất đó".
Đối với biện pháp xử lý, bạn đọc Lan Anh đề xuất: "Đất công mà bị sử dụng sai mục đích thì nên thu hồi ngay, không nên hợp thức hóa". Bạn đọc Trọng Nhân cho rằng: "Nếu quy định rõ thời hạn kiểm tra, nghĩa vụ báo cáo và chế tài khi không thực hiện thì sẽ hạn chế được tình trạng để sai phạm kéo dài".
Ứng dụng công nghệ và công khai thông tin
Bạn đọc Hải Nam đề xuất: "Có thể ứng dụng công nghệ quản lý đất đai, cập nhật hình ảnh, hiện trạng sử dụng theo thời gian thực". Liên quan đến việc công khai kết quả xử lý, bạn đọc Thanh Mai mong muốn: "Việc xử lý phải rõ ràng và thông tin kết quả đến người dân".
Bạn đọc Đỗ Quang Huy đưa ra giải pháp: "Ngoài xử lý vụ việc cụ thể, cần có báo cáo tổng kết để rút kinh nghiệm cho toàn thành phố". Bạn đọc Kim Ngân viết: "Công bố kết luận cuối cùng sẽ giúp tránh đồn đoán và tạo sự rõ ràng".
Bạn đọc Minh Khoa chia sẻ: "Người dân bình thường muốn xây cái nhà nhỏ còn phải xin đủ thứ giấy tờ… Mong cơ quan chức năng giải thích rõ". Về tương lai khu đất sau xử lý, bạn đọc Ngọc Hạnh đặt câu hỏi: "Sau khi rà soát và thu hồi (nếu có), khu đất đó sẽ được sử dụng ra sao để phục vụ cộng đồng?".
Kiểm tra chéo và nâng cao năng lực quản lý
Bạn đọc Trần Quốc Đạt ý kiến: "Cần xem lại cơ chế định giá và cho thuê đất công. Nếu giá cho thuê quá thấp hoặc hợp đồng thiếu điều khoản ràng buộc thì rất dễ bị lợi dụng. Theo tôi, nên có kiểm toán độc lập định kỳ đối với các khu đất có giá trị lớn, để đảm bảo khai thác đúng mục đích và không thất thoát ngân sách. Quản lý tài sản công phải có cơ chế kiểm tra chéo, chứ không thể chỉ dựa vào một đơn vị".
Ngoài xử lý vụ việc cụ thể, thành phố nên rà soát lại năng lực đội ngũ quản lý đất công ở cơ sở. Có khi quy định có rồi nhưng cán bộ không cập nhật kịp hoặc thiếu chuyên môn theo dõi biến động sử dụng thực tế.
Bạn đọc Lê Văn Phúc đề xuất: "Nên công khai danh sách toàn bộ đất công đang cho thuê hoặc sử dụng trên cổng thông tin điện tử để người dân dễ theo dõi. Khi thông tin minh bạch, người dân xung quanh cũng có thể phản ánh kịp thời nếu thấy sử dụng sai mục đích; vừa phòng ngừa vừa giảm áp lực cho cơ quan quản lý".
