Những Chuyến Tàu Vượt Sóng Gió: Hành Trình Giao Thương Thời Bao Cấp
Giai đoạn Bao cấp từ năm 1975 đến 1985 là thời kỳ đầy thử thách, khi cả cán bộ Nhà nước lẫn nhân dân đều phải đối mặt với cảnh cơm độn bo bo, sắn lát hàng ngày. Để thoát khỏi tình trạng cơ hàn này, lãnh đạo tỉnh Quảng Nam-Đà Nẵng đã đưa ra một quyết định táo bạo: tổ chức các chuyến giao thương hàng hóa với các nước tư bản thông qua đường biển.
Sự Chỉ Đạo Táo Bạo Từ Cấp Cao
Khi lãnh đạo Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh báo cáo kế hoạch, đồng chí Hồ Nghinh, Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương và nguyên Bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam-Đà Nẵng, đã chỉ đạo chu đáo việc này. Đây là một hướng đi đầy mạo hiểm, và nếu không có sự tán đồng và ủng hộ của đồng chí Hồ Nghinh, kế hoạch khó có thể thực hiện được. Lúc bấy giờ, lãnh đạo tỉnh xác định rằng con đường giao thương duy nhất và khả thi nhất chính là đường biển, bởi giữa ta và các nước tư bản chưa có quan hệ ngoại giao chính thức.
Trong bối cảnh khó khăn đó, lãnh đạo tỉnh đã chỉ đạo một chiến lược thông minh: bắt đầu giao thương với các nước có cảm tình với ta trong chiến tranh hoặc các nước trung lập trước, sau đó mới tiến dần đến các nước tư bản khác. Tuy nhiên, nhiều người trong đoàn công tác đã lo lắng về những rủi ro tiềm ẩn, như nguy cơ bị bắt cóc, cướp tàu, hoặc thậm chí là mất mạng ngoài biển khơi.
Nhiệm Vụ Đặc Biệt Của Một Chính Trị Viên
Vào một sáng đầu tuần tháng 7 năm 1983, đồng chí Giám đốc Công an Trần Văn Đáng đã giao nhiệm vụ cho một cán bộ đi cùng đoàn công tác của tỉnh sang Hồng Kông để trao đổi hàng nông sản. Ban đầu, cán bộ này từ chối vì không quen đường biển, nhưng sau khi được động viên bởi đồng chí Đáng và gặp gỡ với đồng chí Hoàng Minh Thắng, Bí thư Tỉnh ủy, cùng đồng chí Phạm Đức Nam, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, anh đã nhận lời.
Đồng chí Hoàng Minh Thắng đã giao nhiệm vụ cụ thể: làm chính trị viên của đoàn, hỗ trợ thuyền trưởng trong công tác chính trị tư tưởng cho thuyền viên, và tham gia giải quyết các tranh chấp quốc tế nếu có. Quan trọng hơn, nếu đoàn bị bắt, chính trị viên phải là người chịu trách nhiệm "thế chấp" để các thành viên khác có thể trở về an toàn. Đồng chí Phạm Đức Nam nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý chặt chẽ thuyền viên và xử lý tốt các tình huống đối nội, đối ngoại.
Hành Trình Đầy Gian Nan Trên Biển Cả
Cuối tháng 2 năm 1983, chính trị viên được biệt phái sang Công ty Vận tải sông biển Quảng Nam-Đà Nẵng và đảm nhận vai trò Chính ủy trên tàu Sông Thu. Vào một sáng tháng 3, con tàu với 20 thành viên đã rời bến cảng Đà Nẵng, chở đầy hàng nông sản. Mặc dù tất cả đều hứa quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ, nhưng trong suốt hành trình, không ít lúc tinh thần của anh em bị ảnh hưởng bởi sự lo lắng và bi quan.
Với tư cách chính trị viên, anh đã động viên mọi người bằng cách kể những câu chuyện hấp dẫn về thời kỳ kháng chiến, khơi dậy tinh thần mạo hiểm và dũng cảm. Sau khoảng ba ngày đêm vượt sóng gió, con tàu đã đến vùng lãnh hải Hồng Kông. Nhờ sự giúp đỡ của các bạn hàng từng có cảm tình với ta trong chiến tranh, thương vụ đầu tiên đã diễn ra thành công, mang về ngoại tệ và hàng hóa thiết yếu để phân phối cho người dân.
Thử Thách Sinh Tử Trên Biển Khơi
Tuy nhiên, chuyến thứ hai lại gặp phải sự cố nghiêm trọng. Khi tàu đến hải phận quốc tế, một trận cuồng phong bất ngờ nổi lên, khiến con tàu tròng trành và hỏng máy. Hầu hết thành viên đều say sóng nặng, và tình thế trở nên vô cùng nguy cấp. Chính trị viên và thuyền trưởng đã động viên anh em giữ bình tĩnh, quyết tâm ở lại trên tàu thay vì nhảy xuống biển.
Sau một ngày đêm trôi dạt, khi tàu bị sóng đánh dạt vào vùng biển giáp giới Philippines, may mắn thay, bộ phận kỹ thuật đã sửa chữa thành công và con tàu "sống lại". Dù vậy, nguy cơ bị bắt giữ vẫn còn đó, nhưng đoàn đã nhanh chóng rời khỏi vùng nguy hiểm và tiếp tục hành trình đến Hồng Kông. Thương vụ sau đó đã được thực hiện suôn sẻ, và các bạn hàng nước ngoài đã bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với tinh thần kiên cường của đoàn.
Thành Công Và Ý Nghĩa Lịch Sử
Từ những chuyến đầu tiên thành công, đoàn thủy thủ đã thực hiện thêm hàng chục chuyến nữa, đem lại nguồn thu lớn cho ngân sách tỉnh và góp phần quan trọng trong việc giải quyết nạn đói cho nhân dân trong thời kỳ khó khăn. Những hành trình này không chỉ là minh chứng cho sự sáng tạo và dũng cảm của lãnh đạo địa phương, mà còn khẳng định tinh thần vượt khó của người dân Việt Nam.
(Theo lời kể của Đại tá Nguyễn Hạnh Kiểm, nguyên Giám đốc Công an Quảng Nam-Đà Nẵng, nguyên Giám đốc Công an Quảng Nam, nguyên Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Quảng Nam). Ký của PHẠM THANH NGHỊ
