Người thuê nhà ở xã hội được ưu tiên mua trước thời hạn 10 năm
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 54/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều trong lĩnh vực nhà ở và kinh doanh bất động sản, có hiệu lực từ ngày 9/2. Nghị định này mang đến nhiều thay đổi quan trọng, đặc biệt là mở rộng điều kiện thụ hưởng, chuẩn hóa thủ tục và tăng cường công khai, minh bạch trong quá trình triển khai nhà ở xã hội.
Ưu tiên mua nhà cho người đang thuê
Theo Điều 38 của Nghị định 54, chủ đầu tư được ưu tiên bán nhà ở xã hội cho người đang thuê nếu họ đáp ứng đủ điều kiện và có nhu cầu mua. Điều này có thể thực hiện trước thời hạn 10 năm, thay vì phải chờ đủ thời gian thuê như quy định cũ. Trường hợp không bán cho người thuê, chủ đầu tư có thể bán lại cho Quỹ nhà ở quốc gia.
Nghị định cũng quy định cụ thể cách xác định giá bán nhà ở xã hội đang cho thuê, nhằm đảm bảo minh bạch và tránh tranh chấp. Giá bán được tính dựa trên:
- Giá bán nhà ở xã hội đã được thẩm định tại thời điểm xác định giá thuê.
- Cộng thêm lãi vay bình quân hàng năm của các ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước tương ứng với thời gian thuê.
- Trừ đi giá trị khấu hao của nhà ở trong thời gian đã thuê, tính theo tỷ lệ giữa thời gian đã thuê và số năm thu hồi vốn đầu tư.
Cách tính này giúp người thuê không phải mua lại nhà theo giá thị trường mới, đồng thời bảo đảm chủ đầu tư thu hồi hợp lý vốn đã bỏ ra.
Mở rộng đối tượng thụ hưởng và đơn giản hóa thủ tục
Nghị định 54 sửa đổi quy định về điều kiện nhà ở để được hưởng chính sách nhà ở xã hội, mở rộng đối tượng thụ hưởng. Trường hợp được xác định là chưa có nhà ở thuộc sở hữu không chỉ căn cứ vào việc không đứng tên sở hữu, mà còn bao gồm cả trường hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không có thông tin về nhà ở. Quy định này áp dụng cho cả người đăng ký và vợ hoặc chồng tại địa phương nơi có dự án.
Điểm mới là việc xác định điều kiện nhà ở không còn phụ thuộc vào thời điểm nộp hồ sơ, giúp tháo gỡ vướng mắc cho nhiều trường hợp thực tế. Thẩm quyền xác nhận được giao cho cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận theo pháp luật đất đai tại địa phương, với thời hạn xử lý trong 7 ngày.
Đơn giản hóa thủ tục cho lao động tự do
Nghị định mới sửa đổi quy định về điều kiện thu nhập, đơn giản hóa thủ tục nhưng tăng trách nhiệm của người đăng ký. Đối với lao động tự do không có hợp đồng lao động, việc xác nhận thông tin cá nhân được chuyển từ UBND cấp xã sang Công an cấp xã nơi thường trú, tạm trú hoặc nơi ở hiện tại.
Công dân tự kê khai và cam kết về mức thu nhập bình quân hàng tháng. Cơ quan công an sẽ phối hợp các đơn vị liên quan để xác minh và hậu kiểm khi cần thiết. Đơn đề nghị xác nhận thu nhập đồng thời được xác định là giấy tờ chứng minh đối tượng được hưởng chính sách, giúp giảm bớt thủ tục hành chính.
Chuẩn hóa quy trình bán và cho thuê mua
Nghị định 54 sửa đổi toàn diện Điều 38 Nghị định số 100/2024/NĐ-CP về trình tự, thủ tục bán, cho thuê mua và cho thuê nhà ở xã hội không sử dụng vốn đầu tư công. Quy định mới yêu cầu:
- Chủ đầu tư công khai thông tin dự án trên trang thông tin điện tử của Sở Xây dựng, chính quyền địa phương, báo địa phương và hệ thống thông tin về nhà ở.
- Hồ sơ đăng ký có thể nộp trực tiếp, trực tuyến, qua bưu chính hoặc thông qua cơ quan nơi làm việc.
- Thời hạn tiếp nhận hồ sơ tối thiểu là 30 ngày.
Chủ đầu tư có trách nhiệm tổng hợp danh sách hồ sơ gửi Sở Xây dựng để kiểm tra, công khai danh sách đủ điều kiện và tổ chức bốc thăm nếu số lượng vượt quá chỉ tiêu. Thứ tự ưu tiên bao gồm: người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ, người khuyết tật, người tái định cư và nữ giới.
Sau khi ký hợp đồng mua bán, thông tin giao dịch được cập nhật và công khai theo quy định, đảm bảo tính minh bạch trong toàn bộ quá trình.
