Sân bay Long Thành đối mặt với thách thức kép: Thiếu lao động và chi phí tăng mạnh
Trong giai đoạn cao điểm thi công, dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 đang phải đối mặt với hai sức ép lớn chưa từng có: tình trạng thiếu hụt nhân lực quy mô lớn và chi phí đầu vào tăng nhanh chóng. Với mục tiêu hoàn thành trong năm 2026, những "nút thắt" này đang trực tiếp đe dọa khả năng bám sát kế hoạch của toàn bộ dự án trọng điểm quốc gia.
Thiếu hụt 5.500 lao động, nhiều gói thầu rơi vào tình trạng "đuối lực"
Theo báo cáo mới nhất từ Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), tính đến giữa tháng 4 năm 2026, toàn bộ công trường sân bay Long Thành chỉ huy động được khoảng 8.457 lao động, tương đương với khoảng 60% nhu cầu thực tế. Trong khi đó, để đảm bảo tiến độ thi công theo đúng kế hoạch, dự án này cần tới khoảng 14.000 lao động. Khoảng cách thiếu hụt lên tới hơn 5.500 lao động đang trở thành "điểm nghẽn" lớn nhất, đặc biệt trong giai đoạn thi công nước rút này.
Tại gói thầu nhà ga hành khách - hạng mục trọng tâm của toàn bộ dự án, số lượng nhân lực hiện tại chỉ vào khoảng 3.400 người, thấp hơn rất nhiều so với nhu cầu thực tế là khoảng 6.000 người. Đáng chú ý, thời điểm sau Tết Nguyên đán 2026, lực lượng thi công tại đây từng giảm xuống mức báo động chỉ còn khoảng 1.500 người, khiến tiến độ công việc bị gián đoạn đáng kể.
Tương tự, gói thầu hạ tầng giao thông nội cảng hiện chỉ có khoảng 1.200 lao động, trong khi nhu cầu thực tế cần gần 1.900 người. Tình trạng thiếu hụt kéo dài không chỉ làm chậm tiến độ trực tiếp mà còn gây áp lực nặng nề lên công tác tổ chức thi công và kiểm soát chất lượng công trình.
Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này xuất phát từ việc nhiều dự án hạ tầng lớn được triển khai đồng loạt trên khắp cả nước, đặc biệt là tại khu vực Đồng Nai và các vùng lân cận, khiến nhu cầu lao động xây dựng tăng cao đột biến. Bên cạnh đó, điều kiện thi công khắc nghiệt tại công trường với diện tích rộng lớn, nhiều hạng mục phải làm việc ngoài trời dưới thời tiết nắng nóng và bụi bặm cũng khiến việc thu hút và giữ chân lao động gặp nhiều khó khăn.
Thực tế cho thấy đã xuất hiện tình trạng công nhân nghỉ việc giữa chừng để chuyển sang các công trình khác có điều kiện làm việc tốt hơn hoặc mức thu nhập hấp dẫn hơn. Điều này làm trầm trọng thêm bài toán nhân lực tại công trường sân bay Long Thành.
Chi phí nhiên liệu và vật liệu xây dựng tăng mạnh tạo thêm áp lực
Song song với bài toán nhân lực, chi phí đầu vào tăng mạnh đang tạo thêm áp lực lớn lên tiến độ thực hiện dự án. Theo các báo cáo chi tiết, giá nhiên liệu - yếu tố chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí vận hành máy móc thiết bị - đã tăng gần gấp đôi so với thời điểm trước đó. Với khoảng 2.500 thiết bị đang hoạt động liên tục tại công trường, biến động giá nhiên liệu này khiến chi phí vận hành tăng lên đáng kể.
Chi phí vận chuyển vật liệu xây dựng cũng leo thang do phụ thuộc trực tiếp vào giá xăng dầu. Các nhà thầu chính cho biết chi phí vận chuyển đá, cát, thép từ các mỏ tại Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu đã tăng khoảng 15-25% trong thời gian gần đây. Đáng chú ý hơn, giá bê tông nhựa - vật liệu quan trọng cho thi công đường băng và hạ tầng giao thông - đã tăng khoảng 40-50% so với mức giá trước đó.
Các vật liệu xây dựng khác như xi măng, thép cũng đồng loạt tăng giá, khiến tổng chi phí thi công bị đội lên đáng kể. Trong khi đó, nhiều gói thầu được ký kết theo hình thức đơn giá cố định, khiến các nhà thầu gặp khó khăn lớn khi chi phí đầu vào biến động mạnh. Một số đơn vị thi công có xu hướng thực hiện công việc một cách cầm chừng, chờ đợi cơ chế điều chỉnh hợp lý hoặc nguồn cung ổn định hơn.
Bên cạnh đó, nguồn cung nhiên liệu bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu hạn chế, làm gia tăng nguy cơ gián đoạn thi công nếu không đảm bảo đủ nhiên liệu để vận hành đồng loạt các thiết bị máy móc. ACV đánh giá trong giai đoạn cao điểm hiện nay, việc thiếu hụt nguồn cung và giá vật liệu tăng mạnh có thể dẫn tới nguy cơ chậm tiến độ, thậm chí gián đoạn một số hạng mục quan trọng.
Với quy mô lớn và yêu cầu đồng bộ cao, bất kỳ "điểm nghẽn" nào cũng có thể ảnh hưởng theo hiệu ứng dây chuyền đến toàn bộ tiến độ dự án. Theo kế hoạch ban đầu, sân bay Long Thành dự kiến khai thác kỹ thuật vào tháng 9 và vận hành thương mại từ quý IV năm 2026. Tuy nhiên, với những áp lực hiện hữu về nhân lực và chi phí, khả năng bám sát các mốc tiến độ quan trọng này đang phụ thuộc lớn vào việc sớm tháo gỡ các "nút thắt" nói trên.
