Quốc hội thông qua dự án sân bay Long Thành với tổng vốn đầu tư khổng lồ 16 tỷ USD
Vào tháng 6 năm 2015, Quốc hội Việt Nam đã tiến hành biểu quyết và chính thức thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Kết quả biểu quyết cho thấy 428 trên tổng số 461 đại biểu có mặt tại hội trường đã tán thành, trong khi 17 đại biểu không tán thành và 16 đại biểu không tham gia biểu quyết. Đây là một quyết định mang tính lịch sử, mở đường cho việc xây dựng một cảng hàng không quốc tế trọng điểm của quốc gia.
Quy mô và thiết kế đẳng cấp quốc tế của dự án
Dự án được triển khai trên diện tích đất rộng lớn hơn 5.000 hecta tại xã Long Thành, tỉnh Đồng Nai. Tổng mức đầu tư khái toán cho toàn bộ dự án lên tới 336.630 tỷ đồng, tương đương khoảng 16,03 tỷ USD tính theo đơn giá năm 2014. Công suất thiết kế của sân bay khi hoàn thành sẽ đạt 100 triệu hành khách mỗi năm cùng với 5 triệu tấn hàng hóa hàng năm.
Theo Nghị quyết được Quốc hội thông qua, Cảng hàng không quốc tế Long Thành sẽ được xây dựng đạt cấp 4F theo tiêu chuẩn phân cấp của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO). Mục tiêu của dự án là hướng tới việc trở thành một trong những trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế quan trọng của khu vực, khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ hàng không toàn cầu.
Lộ trình đầu tư chia thành ba giai đoạn rõ ràng
Dự án được chia thành ba giai đoạn đầu tư chính với tổng vốn hơn 16 tỷ USD. Giai đoạn 1 kéo dài từ năm 2021 đến năm 2026 với tổng vốn đầu tư hơn 4,6 tỷ USD. Trong giai đoạn này, dự án sẽ tập trung xây dựng một đường cất hạ cánh, một nhà ga hành khách cùng các hạng mục phụ trợ đồng bộ, đạt công suất 25 triệu hành khách/năm và 1,2 triệu tấn hàng hóa/năm. Mục tiêu là hoàn thành và đưa vào khai thác chậm nhất vào năm 2025.
Giai đoạn 2 sẽ tiếp tục đầu tư xây dựng thêm một đường cất hạ cánh cấu hình mở và một nhà ga hành khách mới, nâng tổng công suất lên 50 triệu hành khách/năm và 1,5 triệu tấn hàng hóa/năm. Cuối cùng, Giai đoạn 3 sẽ hoàn thiện toàn bộ các hạng mục còn lại để đạt được công suất tối đa như thiết kế ban đầu.
Cơ cấu vốn đa dạng và phân bổ diện tích đất chi tiết
Nguồn vốn cho dự án được huy động từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm vốn ngân sách Nhà nước, vốn cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước trong ngành hàng không, vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), vốn doanh nghiệp, vốn đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP) cùng các loại vốn hợp pháp khác.
Về phân bổ diện tích, trong tổng số 5.000 hecta đất của dự án, có 2.750 hecta dành cho xây dựng kết cấu hạ tầng cảng hàng không, 1.050 hecta phục vụ cho mục đích quốc phòng, và 1.200 hecta còn lại được sử dụng cho các hạng mục phụ trợ, công nghiệp hàng không cùng các công trình thương mại khác.
Tiến độ thi công giai đoạn 1 đang được đẩy nhanh
Theo báo cáo mới nhất của Bộ Xây dựng vào giữa tháng 1 năm 2026, giai đoạn 1 của dự án sân bay Long Thành bao gồm 4 dự án thành phần chính. Trong đó, dự án thành phần 1 gồm các công trình trụ sở cơ quan quản lý nhà nước đã hoàn thành xây dựng toàn bộ 6 công trình. Dự án thành phần 2 là các công trình phục vụ quản lý bay, như đài kiểm soát không lưu và nhà kỹ thuật, đã cơ bản hoàn thành vào ngày 19/12/2025.
Dự án thành phần 4 bao gồm các công trình khác như dịch vụ cung cấp suất ăn hàng không và khu bảo dưỡng tàu bay, hiện đang được thi công tích cực và dự kiến hoàn thành trong tháng 6/2026. Dự án thành phần 3 do Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) làm chủ đầu tư, đã hoàn thành 3 trên tổng số 15 gói thầu. Với 12 gói thầu còn lại đang thi công, Bộ Xây dựng đánh giá có 10 gói thầu có khả năng đảm bảo tiến độ hoàn thành và đưa vào khai thác trong tháng 6/2026.
Các hạng mục trọng điểm đạt tiến độ khả quan
Một số gói thầu quan trọng đã đạt được tiến độ đáng khích lệ. Gói thầu 4.6 bao gồm đường cất hạ cánh số 1, đường lăn và sân đỗ tàu bay đã cơ bản hoàn thành và phục vụ chuyến bay đầu tiên vào ngày 19/12/2025. Gói thầu 4.12 cho đường cất hạ cánh thứ 2 được khởi công từ ngày 30/5/2025 và dự kiến hoàn thành trong tháng 6/2026, với các hạng mục nền móng và lớp bê tông đang được thi công tích cực.
Gói thầu 4.7 về sân đỗ tàu bay và nhà ga hành khách được khởi công từ tháng 9/2024, hiện đã đạt hơn 87% khối lượng thi công tính theo giá trị sản lượng. Đặc biệt, Gói thầu 5.10 cho nhà ga hành khách đã hoàn thành kết cấu bê tông cốt thép phần ngầm, các tầng từ 1 đến 4, cùng kết cấu thép mái. Công tác lắp đặt vách kính và hoàn thiện nội thất dự kiến sẽ hoàn tất trước ngày 30/6.
Những thay đổi nhân sự cấp cao tại các đơn vị chủ chốt
Gần đây, một số nhà thầu lớn tham gia dự án đã có những điều chỉnh nhân sự cấp cao. Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) đã bổ nhiệm ông Lê Văn Khiên - thành viên Hội đồng quản trị kiêm nhiệm vị trí người đại diện theo pháp luật từ ngày 25/2, thay thế cho ông Vũ Thế Phiệt.
Tổng Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex) cũng công bố miễn nhiệm Chủ tịch Hội đồng quản trị Nguyễn Hữu Tới từ ngày 13/2 và bầu ông Trần Đình Tuấn lên thay thế. Các nhà thầu khác như Công ty CP Đầu tư xây dựng Newtecons và Tổng công ty Xây dựng số 1 (CC1) cũng có những thay đổi tương tự về nhân sự lãnh đạo.
Chi phí xây dựng tăng cao và những quan ngại về hiệu quả kinh tế
Theo báo cáo tài chính quý IV năm 2025, chi phí xây dựng dở dang của ACV tại dự án sân bay Long Thành giai đoạn 1 đã lên tới 34.190 tỷ đồng, tăng hơn 21.000 tỷ đồng so với đầu năm. Con số này phản ánh quy mô đầu tư khổng lồ và những thách thức trong quá trình triển khai.
Tại Hội nghị toàn quốc vào sáng 25/2, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh vấn đề hạch toán kinh tế và hiệu quả đầu tư của dự án. Ông đặt câu hỏi về thời gian thu hồi vốn 16 tỷ USD và đóng góp cụ thể của sân bay vào tăng trưởng kinh tế quốc gia, đồng thời cảnh báo về nguy cơ lãng phí, tiêu cực nếu không có sự tính toán kỹ lưỡng.
Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành không chỉ là một công trình trọng điểm về hạ tầng giao thông mà còn mang ý nghĩa chiến lược trong phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Việc theo dõi sát sao tiến độ thi công và đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn đầu tư sẽ là những yếu tố then chốt quyết định thành công của dự án trong tương lai.
