Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Thông tư 08, điều chỉnh cách tính tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) đối với bốn ngân hàng thương mại nhà nước (nhóm "Big 4") gồm Vietcombank, BIDV, VietinBank và Agribank. Theo đó, 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được đưa trở lại vào công thức tính LDR, giúp các ngân hàng này nới rộng dư địa tín dụng.
Thêm dư địa tín dụng cho nhóm Big 4
Theo báo cáo của Chứng khoán MB (MBS), thay đổi này sẽ giảm áp lực thanh khoản cho hệ thống ngân hàng, vốn đang chịu nhiều sức ép. Nhóm ngân hàng quốc doanh, nắm giữ khoảng 99% tổng tiền gửi Kho bạc Nhà nước, là đối tượng hưởng lợi lớn nhất. MBS ước tính, ba ngân hàng niêm yết gồm Vietcombank, BIDV và VietinBank có thể giảm tỷ lệ LDR khoảng 1,1-1,5% sau khi chính sách được áp dụng.
Việc điều chỉnh cách tính LDR cũng được dự báo sẽ bổ sung thêm dư địa cho vay tương đương 0,3-0,4% tổng dư nợ tín dụng hiện tại của toàn hệ thống. Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2026 ở mức cao, cùng với áp lực duy trì lãi suất thấp để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, việc nới kỹ thuật trong công thức tính LDR sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa tăng trưởng tín dụng mà không tạo áp lực quá lớn lên chi phí vốn.
Tín dụng ưu tiên cho lĩnh vực sản xuất và đầu tư công
Trao đổi với phóng viên, PGS. Đặng Ngọc Đức, Viện trưởng Viện Công nghệ tài chính, Trường Đại học Đại Nam, phân tích rằng quyết định này trước hết giúp giảm áp lực thanh khoản cho nhóm ngân hàng quốc doanh. Trước đó, từ ngày 1/1/2026, việc loại bỏ hoàn toàn tiền gửi Kho bạc Nhà nước khỏi công thức tính LDR đã đẩy tỷ lệ LDR của nhóm Big 4 tiến sát ngưỡng tối đa 85%, buộc các ngân hàng phải đẩy mạnh huy động vốn.
"Việc đưa trở lại 20% tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào công thức LDR có tác động tương tự như gia tăng lượng tiền cơ sở trong hệ thống, giúp cải thiện cung tiền và giảm áp lực thanh khoản", ông Đức nhấn mạnh. Tác động này sẽ hỗ trợ trực tiếp cho bốn ngân hàng quốc doanh, sau đó lan tỏa ra toàn hệ thống qua thị trường liên ngân hàng và hoạt động cung ứng tín dụng.
Dư địa tín dụng của nhóm Big 4 sẽ được mở rộng đáng kể. Theo tính toán, với quy định mới, Vietcombank và BIDV mỗi ngân hàng có thể bổ sung khoảng 37.000 tỷ đồng vào mẫu số LDR, tương ứng tăng thêm khoảng 31.500 tỷ đồng dư địa cho vay. VietinBank và Agribank cũng có khả năng gia tăng đáng kể việc cấp tín dụng cho nền kinh tế.
Ông Đức cho rằng, khi "room" tín dụng được nới rộng, các ngân hàng quốc doanh sẽ có điều kiện tăng cho vay đối với doanh nghiệp, đặc biệt ở các lĩnh vực ưu tiên như sản xuất, xuất khẩu, đầu tư hạ tầng và tiêu dùng. "Quá trình mở rộng tín dụng sẽ kéo theo sự gia tăng tiền gửi trong hệ thống ngân hàng, qua đó hỗ trợ thêm cho thanh khoản và vòng quay vốn của nền kinh tế", ông nói.
Ổn định lãi suất và kiểm soát chất lượng tín dụng
Một hệ quả tích cực khác của quyết định nới LDR là góp phần ổn định mặt bằng lãi suất. Trong thời gian qua, áp lực huy động vốn đã khiến nhiều ngân hàng phải tăng lãi suất tiền gửi. Tuy nhiên, khi áp lực thanh khoản giảm bớt, nhu cầu tăng lãi suất huy động sẽ hạ nhiệt.
"Đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đang nỗ lực duy trì mặt bằng lãi suất thấp nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Khi chi phí vốn đầu vào ổn định hơn, các ngân hàng có thêm điều kiện để giữ ổn định hoặc giảm lãi suất cho vay đối với doanh nghiệp và người dân", ông Đức nhận định.
Dù vậy, chuyên gia cũng lưu ý rằng việc nới LDR không đồng nghĩa với tín dụng sẽ tăng nóng. Ngân hàng Nhà nước vẫn còn nhiều công cụ để kiểm soát chất lượng tín dụng và áp lực lạm phát. Động thái lần này chủ yếu mang ý nghĩa hỗ trợ thanh khoản, tạo thêm dư địa tín dụng hợp lý và thể hiện sự linh hoạt trong phối hợp giữa chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa, trong bối cảnh dư địa điều hành lãi suất không còn nhiều.
