Việc đánh thuế bất động sản là xu hướng tất yếu, trong đó các bất động sản bỏ hoang có thể là đối tượng bị đánh thuế đầu tiên. Ông Nguyễn Quốc Anh – Phó Tổng giám đốc Batdongsan.com.vn, chia sẻ bên lề sự kiện Toàn cảnh thị trường bất động sản 6 tháng đầu năm 2026 rằng "cuộc chơi" của thị trường bất động sản đang trở nên rõ ràng hơn.
Chính sách minh bạch và định danh bất động sản
Các chính sách Nhà nước dần hoàn thiện để có mã định danh bất động sản hoặc sàn giao dịch bất động sản tập trung. Khi thông tin minh bạch, việc định giá và tư vấn sản phẩm của môi giới sẽ dựa trên dòng tiền và giá trị thực của bất động sản.
Nhu cầu ở thực và yếu tố thuế
Nhu cầu ở thực sẽ được quan tâm hơn khi người mua trở nên khó tính, sử dụng dữ liệu nhiều hơn và cân nhắc dòng tiền tạo ra để bù đắp trong bối cảnh lãi suất biến động, đặc biệt là yếu tố thuế.
Dự báo về thuế bất động sản
Ông Nguyễn Quốc Anh cho rằng thuế bất động sản có thể được áp dụng trong 2-3 năm tới. Đây là xu hướng chung, việc áp dụng chỉ là vấn đề thời gian. Trước đó, Nhà nước đang công khai, minh bạch thông tin và nắm dữ liệu giao dịch để đánh giá mức độ ảnh hưởng khi ban hành chính sách thuế. Sau đánh giá đầy đủ, chính sách mới được đưa ra chính thức.
Những loại hình như đất bỏ trống, bất động sản bỏ hoang rất có thể sẽ là đối tượng bị đánh thuế đầu tiên. Do đó, người mua phải tính toán lại dòng tiền.
Giải pháp tránh sốc thị trường
Trả lời câu hỏi về cách tránh gây sốc thị trường khi ban hành thuế, ông Quốc Anh cho biết: "Có rất nhiều cách và Việt Nam có thể học theo một số quốc gia đi trước". Ví dụ, nếu mục tiêu là đánh thuế 10%, chính sách nên bắt đầu với mức 2%, sau đó tăng lũy tiến đến mục tiêu và quan sát tác động. "Đây là cách tránh sốc tốt nhất", ông phân tích.
Cách thứ hai là áp mạnh ngay từ đầu rồi giảm dần. Dù cách nào cũng tạo ra một dạng "sốc" nhất định. Do vậy, cơ quan chức năng nên đưa ra lộ trình vừa phải, điều chỉnh dần và giãn ra theo thời gian. Chẳng hạn, trong 3 năm đầu, thuế cố định ở mức 2–3%, sau đó tăng dần với biên độ 0,5%/năm trong 3 năm tiếp theo. Điều này giúp người dân có thời gian làm quen.
Quan trọng nhất là phải công bố lộ trình rõ ràng và mức thuế tối đa để người dân không bị ảnh hưởng tâm lý. "Chúng tôi đã trao đổi với nhiều chuyên gia và nhà hoạch định chính sách và thấy rằng chính sách thuế bất động sản gần như là xu hướng", ông tái khẳng định. "Lúc đó, câu chuyện không chỉ là mua – bán nhà đất nữa, mà là tính toán dòng tiền của giới đầu tư. Các nhà tư vấn bất động sản cũng phải hiểu về dòng tiền, pháp lý. Cuộc chơi bất động sản sẽ khó hơn, phức tạp hơn rất nhiều".
Các khoản thu hiện hành liên quan đến bất động sản
Hiện tại, các khoản thu liên quan đến bất động sản được quản lý qua 3 giai đoạn:
- Giai đoạn xác lập quyền sở hữu, sử dụng: Tiền sử dụng đất/tiền thuê đất khi được Nhà nước giao đất, công nhận quyền sử dụng đất hoặc chuyển mục đích sử dụng; lệ phí trước bạ 0,5% giá trị tài sản (theo bảng giá đất của UBND tỉnh hoặc giá hợp đồng nếu cao hơn).
- Giai đoạn sở hữu, sử dụng (hàng năm): Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất ở nông thôn và đô thị. Việt Nam chưa áp thuế tài sản đối với nhà ở, khác biệt so với nhiều quốc gia.
- Giai đoạn giao dịch, kinh doanh: Thuế chuyển nhượng: cá nhân 2% trên giá trị chuyển nhượng, doanh nghiệp 20% trên lợi nhuận; thuế cho thuê bất động sản.
Biện pháp chống đầu cơ
Để chống đầu cơ, điều tiết thị trường và hạn chế lãng phí nhà đất, các cơ quan có thẩm quyền đang nghiên cứu các biện pháp như đánh thuế bất động sản thứ hai trở lên với mức cao hơn đối với người sở hữu nhiều nhà, đất bỏ hoang hoặc không khai thác thương mại; và thay đổi cách tính thuế chuyển nhượng.
