Chính phủ yêu cầu các địa phương khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê ngay trong tháng 6/2026, đồng thời đẩy mạnh triển khai các dự án quy mô lớn trong nửa cuối năm 2026. Định hướng của Đảng, Chính phủ cùng sự quyết liệt của các địa phương với phân khúc nhà cho thuê đang mang lại luồng sinh khí mới cho thị trường bất động sản.
Các địa phương vào cuộc mạnh mẽ, nhà cho thuê tăng tốc
Trước đó, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã chỉ đạo các tỉnh, thành chuẩn bị đầy đủ quỹ đất sạch, nguồn vốn, hạ tầng kỹ thuật và đẩy nhanh thủ tục đầu tư để hàng loạt dự án quy mô lớn có thể triển khai trong quý 3 và quý 4 năm nay. Đối với nhóm địa phương làm việc trực tiếp với Thủ tướng gồm Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hưng Yên và Ninh Bình, yêu cầu đặt ra là khẩn trương rà soát quy hoạch, xác định nhu cầu thực tế và xây dựng kế hoạch phát triển nhà ở cho thuê đến năm 2030, trong đó xác định rõ chỉ tiêu từng năm, danh mục dự án ưu tiên và nguồn lực thực hiện.
Không chỉ giao nhiệm vụ cho các địa phương, Thủ tướng cũng yêu cầu các bộ, ngành liên quan nhanh chóng hoàn thiện cơ chế, chính sách để tạo động lực phát triển thị trường nhà ở cho thuê. Bộ Xây dựng được giao nghiên cứu hoàn thiện hệ thống quy chuẩn kỹ thuật, rà soát sửa đổi các quy định pháp luật liên quan. Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu đề xuất các chính sách ưu đãi về tín dụng, thuế và tài chính nhằm thu hút doanh nghiệp và các nhà đầu tư dài hạn tham gia phát triển loại hình này.
Hà Nội và TP.HCM tiên phong triển khai
Sau chỉ đạo của Thủ tướng, Hà Nội là địa phương tiên phong khi đồng loạt khởi công 3 dự án tại Việt Hưng, Long Biên và Pháp Vân - Tứ Hiệp, với quy mô hơn 4.300 căn hộ, tổng vốn đầu tư khoảng 34.000 tỉ đồng. Đây được xem là những dự án mở màn cho chương trình phát triển nhà ở cho thuê trên phạm vi cả nước. Tại Hải Phòng, khu nhà ở cho thuê của Pegatron tại Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải đang là mô hình tham khảo cho việc phát triển nhà ở phục vụ công nhân trong các khu công nghiệp.
Tại TP.HCM, nơi nhu cầu nhà cho thuê rất cao, đã có 13 doanh nghiệp đăng ký tham gia phát triển hơn 97.000 căn nhà ở. Nhiều doanh nghiệp cam kết đầu tư mạnh vào phân khúc nhà cho thuê như Vingroup, Sun Group, Novaland, Hưng Thịnh Corporation, Kim Oanh Group, TTC Land. Bên cạnh đó, Liên đoàn Lao động TP.HCM ký kết với 7 doanh nghiệp để phát triển khoảng 125.000 căn nhà ở cho thuê và thuê mua dành cho công nhân giai đoạn 2026 - 2030. TP.HCM đặt mục tiêu phát triển 50.000 căn nhà ở cho thuê giai đoạn 2026 - 2030, là địa phương đầu tiên ghi nhận sự tham gia quy mô lớn của khu vực tư nhân.
Chuyển dịch tư duy từ sở hữu sang vận hành
TS Trần Việt Anh, Phó hiệu trưởng phụ trách Trường ĐH Hùng Vương TP.HCM, đánh giá: "Các chỉ đạo, định hướng từ Trung ương không đơn thuần là yêu cầu khởi công thêm một số dự án nhà cho thuê, mà là tín hiệu cho thấy Việt Nam đang bắt đầu xây dựng một 'thị trường nhà ở hai trụ cột': nhà để sở hữu và nhà để thuê. Đây là mô hình mà hầu hết các quốc gia có thị trường bất động sản phát triển đều đã hình thành từ rất sớm." Ông dẫn ví dụ tại Đức, khoảng một nửa dân số sống trong nhà thuê; tại Thụy Sĩ, tỷ lệ này còn cao hơn; ngay cả Singapore vẫn phát triển song song nhà ở cho thuê để bảo đảm tính linh hoạt của thị trường lao động. "Nhà để bán và nhà cho thuê phải là 2 bánh xe của cùng một cỗ xe. Việt Nam nhiều năm qua mới phát triển mạnh một bánh xe là sở hữu nhà ở. Chủ trương phát triển nhà cho thuê lần này chính là bước đi để hoàn thiện bánh xe còn lại, giúp thị trường vận hành cân bằng, ổn định và bền vững hơn", TS Trần Việt Anh nói.
Bà Võ Nhật Liễu, Tổng giám đốc Công ty Tư vấn và Phát triển dự án BrandLift Asia, cho rằng việc Chính phủ yêu cầu mỗi địa phương khởi công ít nhất một dự án nhà cho thuê là tín hiệu cho thấy tư duy phát triển bất động sản đang dịch chuyển. "Trong nhiều năm, giá trị bất động sản ở Việt Nam chủ yếu được định giá bởi kỳ vọng tăng giá. Trong tương lai, sẽ có thêm một tiêu chí quan trọng: bất động sản tạo được dòng tiền ổn định sẽ có giá trị cao hơn bất động sản chỉ chờ tăng giá", bà Liễu nhấn mạnh.
Bố trí ngân sách và đất "sạch" để làm nhà cho thuê
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh yêu cầu chủ tịch UBND các địa phương chỉ đạo xác định nhu cầu, xây dựng kế hoạch phát triển nhà ở cho thuê cho từng nhóm đối tượng, tránh lệch pha cung - cầu. Các địa phương cần bố trí ngay nguồn vốn ngân sách và quỹ đất "sạch", áp dụng quy trình ưu tiên và đơn giản hóa thủ tục hành chính để khởi công ít nhất 1 dự án bằng vốn ngân sách ngay trong tháng 6/2026. Trong quý 3/2026 phải hoàn thành việc lập, kiện toàn và đưa vào vận hành hiệu quả Quỹ phát triển nhà ở của địa phương từ các nguồn thu như 20% đất nhà ở xã hội từ các dự án thương mại để đầu tư xây dựng hoặc mua lại nhà ở phục vụ cho thuê. Nghiên cứu cơ chế hỗ trợ, hướng dẫn tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn phòng cháy chữa cháy đối với hộ gia đình, cá nhân tham gia xây dựng nhà ở riêng lẻ nhiều tầng nhiều căn hộ để cho thuê.
Van điều tiết, giảm áp lực đầu cơ
TS Trần Việt Anh nhận định: "Khi thị trường có nguồn cung nhà cho thuê chất lượng với giá hợp lý, người dân sẽ không còn chịu áp lực phải mua nhà bằng mọi giá. Họ có thêm thời gian tích lũy tài chính, lựa chọn nơi ở phù hợp với công việc và nhu cầu của từng giai đoạn cuộc sống. Điều này sẽ góp phần làm giảm áp lực đầu cơ, giảm tâm lý 'phải sở hữu ngay' và từ đó giúp thị trường phát triển cân bằng hơn." Ông cho rằng phát triển mạnh nhà cho thuê sẽ tạo thêm một "van điều tiết" cho thị trường, kích thích đầu tư xây dựng, tạo việc làm, và đáp ứng nhu cầu thực rất lớn của công nhân, chuyên gia, người lao động trẻ, sinh viên.
Bà Võ Nhật Liễu bổ sung: "Nhà ở cho thuê sẽ buộc các địa phương cạnh tranh bằng năng lực phát triển kinh tế thực sự. Nhà cho thuê không thể tồn tại nếu không có người thuê, mà người thuê chỉ xuất hiện khi địa phương tạo được việc làm. Tỷ lệ lấp đầy của một dự án nhà ở cho thuê sẽ trở thành thước đo sức khỏe kinh tế địa phương." Bà cũng lưu ý doanh nghiệp cần chuyển từ mô hình bán nhanh sang giữ lại một phần sản phẩm để khai thác cho thuê, đòi hỏi năng lực quản lý vận hành và chăm sóc khách thuê.
Cần cơ chế khác nhà ở thương mại để bán
Ông Trần Quốc Dũng, Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, nhấn mạnh: "Đối với dự án nhà ở thương mại để bán, doanh nghiệp thường chỉ mất khoảng 36 - 48 tháng để hoàn thành và thu hồi vốn. Ngược lại, nhà ở cho thuê là mô hình đầu tư dài hạn, thời gian hoàn vốn có thể kéo dài 20 - 30 năm. Vì vậy, phát triển nhà ở cho thuê không thể áp dụng cùng cơ chế với nhà ở thương mại để bán. Nhà nước cần chuyển từ tư duy 'đầu tư thay doanh nghiệp' sang 'kiến tạo cơ chế để doanh nghiệp đầu tư'. Khi chi phí đất được đưa về 0, vốn vay đủ rẻ, thuế đủ ưu đãi, thủ tục đủ nhanh và hành lang pháp lý đủ ổn định, nhà ở cho thuê sẽ trở thành một phân khúc đầu tư hấp dẫn."
Theo các chuyên gia, nếu được triển khai đồng bộ, phát triển nhà cho thuê sẽ không chỉ giúp thị trường bất động sản khởi sắc trong ngắn hạn mà còn góp phần định hình một cấu trúc thị trường mới, nơi bất động sản phục vụ nhu cầu an cư nhiều hơn là đầu cơ tích trữ, tạo nền tảng phát triển lành mạnh, ổn định và bền vững trong dài hạn.
