Doanh nhân Nguyễn Hữu Đường: Hành trình từ 'bia' đến những đề xuất táo bạo
Trong làng doanh nhân Việt, ông Nguyễn Hữu Đường, thường được biết đến với biệt danh "Đường bia", là một cái tên gắn liền với những ý tưởng đầy tham vọng và không ít tranh cãi. Sinh năm 1954, ông là nhà sáng lập và Chủ tịch Công ty TNHH Hòa Bình, một doanh nghiệp đa ngành từng để lại dấu ấn trong nhiều lĩnh vực như sản xuất bia, khách sạn cao cấp và phát triển nhà ở xã hội.
Khởi đầu từ bia và bước ngoặt bất động sản
Trước khi bước chân vào thị trường bất động sản, ông Nguyễn Hữu Đường đã tích lũy vốn và kinh nghiệm từ hoạt động sản xuất và thương mại. Biệt danh "Đường bia" xuất phát từ thời kỳ ông phát triển mạnh mẽ trong ngành bia và đồ uống. Tuy nhiên, bước ngoặt lớn trong sự nghiệp của ông lại nằm ở lĩnh vực bất động sản, khi Hòa Bình chuyển hướng đầu tư sang các dự án khách sạn và nhà ở. Phong cách "dát vàng" đã trở thành thương hiệu riêng biệt, giúp tên tuổi của ông nổi bật với những công trình như tháp đôi Hòa Bình Somerset trị giá 26 triệu USD, tổ hợp Hòa Bình Green City với nhiều chi tiết mạ vàng, và khách sạn Danang Golden Bay có bể bơi vô cực dát vàng trên tầng 29.
Thách thức tài chính và những quyết định khó khăn
Đại dịch COVID-19 đã giáng một đòn mạnh vào hệ sinh thái của Hòa Bình, khiến doanh nghiệp này mất khoảng 1.000 tỷ đồng doanh thu và 500 tỷ đồng lợi nhuận mỗi năm trong ba năm liên tiếp. Áp lực dòng tiền buộc ông Đường phải xem xét phương án chưa từng có: bán khách sạn dát vàng tại Hà Nội với giá khởi điểm 250 triệu USD. Tuy nhiên, đến tháng 9/2023, ông đã rút lại quyết định này sau khi Hà Nội chấp thuận cho Hòa Bình triển khai hai dự án nhà ở xã hội, với lý do doanh nghiệp đã có doanh thu và không cần bán khách sạn nữa.
Dù vậy, khó khăn tài chính vẫn tiếp tục đeo bám. Đầu tháng 8/2025, một khoản nợ hơn 560 tỷ đồng liên quan đến dự án Hoi An Golden Sea tại Quảng Nam đã được ngân hàng rao bán. Tính đến ngày 30/6/2025, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối của Đường Man âm hơn 270 tỷ đồng, trong khi tổng nợ phải trả của doanh nghiệp ghi nhận hơn 1.100 tỷ đồng.
Kế hoạch nhà ở xã hội trên cao: Sáng tạo hay thách thức?
Cuối năm 2025, ông Nguyễn Hữu Đường tiếp tục thu hút sự chú ý khi công bố kế hoạch xây dựng 100.000 căn nhà ở xã hội với giá bán từ khoảng 1 tỷ đồng mỗi căn. Trong bối cảnh giá nhà tại các đô thị lớn leo thang và quỹ đất ngày càng khan hiếm, mức giá này được xem là một thách thức lớn, đặc biệt khi xét đến chi phí đất đai, xây dựng và lãi vay.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô khổng lồ, mà còn ở mô hình phát triển độc đáo được ông đề xuất. Ông đưa ra ý tưởng xây dựng nhà ở xã hội trên nóc các tuyến metro hoặc đường sắt tốc độ cao, tạo ra một cấu trúc đa tầng với hạ tầng giao thông bên dưới và khu dân cư bên trên. Theo ông, việc tận dụng không gian trên cao sẽ giúp tiết kiệm quỹ đất, giảm chi phí giải phóng mặt bằng và tối ưu hóa hiệu quả đầu tư công. Ông thậm chí đề xuất Nhà nước chỉ cần tham gia tượng trưng 1 USD trong mô hình thí điểm, phần vốn còn lại do doanh nghiệp tự thu xếp.
Một trong những phương án cụ thể được nhắc đến là xây dựng nhà ở xã hội phía trên tuyến metro Hòa Lạc – Văn Cao, với thiết kế "siêu kết cấu" có hệ thống chịu lực độc lập để đảm bảo an toàn cho tuyến đường sắt bên dưới. Ý tưởng này nhanh chóng tạo ra hai luồng quan điểm trái chiều. Nhóm ủng hộ cho rằng đây là cách tiếp cận sáng tạo, phù hợp với xu hướng phát triển đô thị đa tầng tại các thành phố mật độ cao. Trong khi đó, nhiều người đặt câu hỏi về tính khả thi kỹ thuật, chi phí đầu tư bổ sung và khung pháp lý cho mô hình chưa có tiền lệ tại Việt Nam.
Di sản của một doanh nhân không ngừng đổi mới
Ở tuổi ngoài 70, ông Nguyễn Hữu Đường vẫn duy trì hình ảnh một doanh nhân tràn đầy năng lượng, với những phát biểu thẳng thắn và không ngần ngại đưa ra các con số đầy tham vọng. Dù các đề xuất của ông có thể chưa phải lúc nào cũng trở thành hiện thực, một thực tế không thể phủ nhận là mỗi lần ông công bố kế hoạch mới, thị trường lại được kích hoạt bởi những cuộc tranh luận sôi nổi về mô hình phát triển, cấu trúc chi phí và giải pháp cho bài toán nhà ở dành cho người thu nhập trung bình và thấp.
Thay vì chỉ tập trung vào việc kiến nghị các cơ chế ưu đãi, ông Đường luôn tìm cách "thiết kế lại" cấu trúc đầu tư, từ quỹ đất, hạ tầng đến phương thức thi công. Điều này cho thấy tầm nhìn dài hạn và sự kiên trì theo đuổi những ý tưởng táo bạo, bất chấp những thách thức tài chính và kỹ thuật đang hiện hữu.
