Thị trường bất động sản New York đang chứng kiến cuộc tranh cãi nảy lửa xung quanh đề xuất đánh thuế các căn nhà thứ hai có giá trị từ 5 triệu USD trở lên. Kế hoạch này do Thị trưởng Zohran Mamdani và Thống đốc Kathy Hochul công bố, nhắm vào những bất động sản mà chủ sở hữu không cư trú thường xuyên tại thành phố. Theo ước tính, khoảng 13.000 căn nhà sẽ bị ảnh hưởng, chiếm 0,4% tổng số nhà ở New York, và dự kiến mang lại 500 triệu USD mỗi năm cho ngân sách.
Bối cảnh ra đời chính sách
Đề xuất này là một phần trong cam kết của Thị trưởng Mamdani nhằm tăng nguồn thu, giảm bất bình đẳng và giải quyết cuộc khủng hoảng nhà ở tại New York. Tuy nhiên, ngay sau khi công bố, chính sách đã vấp phải phản ứng dữ dội từ giới bất động sản hạng sang và các chủ sở hữu giàu có.
Những "cung điện tối đèn" giữa Manhattan
Thuật ngữ "pied-à-terre" trong tiếng Pháp có nghĩa là "đặt chân xuống đất", chỉ các căn hộ phụ mà chủ nhân chỉ ghé qua vài lần trong năm. Tại New York, đặc biệt là khu Billionaire's Row ở Manhattan, loại hình này đã trở thành biểu tượng của giới siêu giàu toàn cầu. Nhiều tòa tháp chọc trời sở hữu những căn penthouse trị giá hàng chục đến hàng trăm triệu USD nhưng thường xuyên vắng người ở. "Nhìn những tòa nhà đó vào ban đêm, rất ít cửa sổ sáng đèn", môi giới Fredrik Eklund của Douglas Elliman nhận xét.
Một trong những bất động sản nổi tiếng bị ảnh hưởng là căn penthouse trị giá 238 triệu USD của tỷ phủ Ken Griffin, nhà sáng lập Citadel. Căn hộ này từng là một trong những thương vụ nhà ở đắt đỏ nhất lịch sử nước Mỹ. Theo dữ liệu từ Sở Tài chính New York do Bloomberg phân tích, gần 1/3 số nhà ở tại thành phố hiện thuộc sở hữu của người không cư trú. Với các bất động sản trị giá trên 5 triệu USD, tỷ lệ này tăng lên tới 56%.
Lập luận ủng hộ và phản đối
Những người ủng hộ chính sách cho rằng nhiều căn hộ siêu sang đang bị biến thành "két sắt tài sản" của giới tinh hoa toàn cầu, trong khi New York đang thiếu nhà ở nghiêm trọng. Tỷ lệ nhà cho thuê còn trống tại thành phố hiện chỉ khoảng 1,4% - mức thấp kỷ lục. Với các căn hộ giá rẻ dưới 1.650 USD/tháng, tỷ lệ này thậm chí còn dưới 1%. Chủ tịch quận Manhattan Brad Hoylman-Sigal tuyên bố: "Đây là vấn đề công bằng. Giới siêu giàu toàn cầu dùng bất động sản Manhattan để cất giữ tài sản, trong khi họ vẫn hưởng lợi từ sự an toàn và dịch vụ công của New York".
Tuy nhiên, phe phản đối cảnh báo chính sách có thể tạo "hiệu ứng lạnh" đối với đầu tư và làm suy yếu phân khúc quan trọng của thị trường địa ốc. Ông Steven Fulop, Giám đốc điều hành tổ chức Partnership for New York City, cho rằng sắc thuế có nguy cơ đẩy các công ty và nhà đầu tư rời khỏi thành phố. Tỷ phú Ken Griffin công khai chỉ trích kế hoạch và cho biết Citadel sẽ tiếp tục mở rộng đầu tư tại Miami.
Thị trường phản ứng
Ngay sau khi kế hoạch được công bố, các môi giới bất động sản cao cấp cho biết họ nhận được hàng loạt cuộc gọi từ khách hàng giàu có muốn tìm cách hạn chế tác động. Ông Ian Slater, trưởng nhóm Trove Partners thuộc Compass, cho biết một số khách mua nhà đã tạm dừng kế hoạch đầu tư. Theo công ty môi giới Corcoran, trong hai tuần sau thông báo, khoảng 20% môi giới ghi nhận khách hàng hủy hoặc tạm dừng giao dịch tại New York, với mức giá trung bình 15,7 triệu USD.
Dù giới siêu giàu thường xuyên dọa rời thành phố mỗi khi có kế hoạch tăng thuế, dữ liệu thực tế cho thấy chưa có làn sóng tháo chạy rõ rệt. Ông Scott Bok, cựu Giám đốc điều hành ngân hàng Greenhill & Co, nhận định: "Mọi người đang phản ứng rất nhạy cảm với bất cứ điều gì ông Mamdani làm, nhưng tôi không nghĩ đây sẽ là yếu tố khiến người dân rời khỏi New York".
Tác động tiềm năng
Những người ủng hộ cho rằng sắc thuế mới không chỉ giúp tăng thu ngân sách mà còn khuyến khích giới siêu giàu bán hoặc cho thuê dài hạn các căn hộ bỏ trống, qua đó giảm áp lực nhà ở. Ngoài nguồn thu trực tiếp 500 triệu USD mỗi năm, thành phố còn có thể hưởng thêm thuế chuyển nhượng nếu các bất động sản này được bán lại. Các tổ chức nghiên cứu chính sách tại New York từ lâu đã ủng hộ việc đánh thuế nhà thứ hai, coi đây là cách điều chỉnh hệ thống thuế phù hợp với mức độ giàu có của thành phố.
Tuy nhiên, phe phản đối cho rằng chính sách có thể tạo tác dụng ngược. Người mua nhà thứ hai có thể chuyển sang săn tìm bất động sản dưới ngưỡng 5 triệu USD để né thuế, khiến cạnh tranh ở phân khúc thấp hơn thêm gay gắt và đẩy giá thuê leo thang. Ông Slater nói: "Nếu sắc thuế này được thông qua, nó sẽ không giải quyết được tình trạng thiếu nhà ở. Nó chỉ giải quyết thiếu hụt ngân sách".
Trong lúc chờ kế hoạch được thông qua, nhiều chủ sở hữu bất động sản hạng sang đang tìm cách ứng phó, từ chuyển căn hộ sang cho thuê dài hạn đến bán tài sản trước khi luật có hiệu lực.
