Mã định danh điện tử: 'Căn cước số' cho bất động sản từ 1.3, hướng tới minh bạch thị trường
Theo Nghị định 357, mỗi sản phẩm bất động sản sẽ được gắn một mã định danh điện tử, được ví như "căn cước số" riêng biệt. Mã này tích hợp đầy đủ thông tin pháp lý, tình trạng sử dụng và lịch sử giao dịch, với mục tiêu lớn nhất là minh bạch hóa thị trường bất động sản. Từ ngày 1.3, quy định này chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước tiến quan trọng trong quản lý ngành.
Quy trình giao dịch sau khi cấp mã định danh
Sau khi bất động sản được cấp mã định danh điện tử, quy trình mua bán sẽ được thực hiện theo hai hướng chính:
- Giao dịch thông qua sàn giao dịch tập trung: Người mua có thể tra cứu thông tin pháp lý, vị trí và giá bán thông qua mã định danh. Việc thỏa thuận, hoàn thành nghĩa vụ tài chính và thủ tục sang tên được thực hiện trực tiếp tại sàn do Nhà nước quản lý, sau đó chờ nhận giấy chứng nhận quyền sở hữu.
- Giao dịch không qua sàn tập trung: Người mua có thể mua bán trực tiếp, thông qua môi giới hoặc chủ đầu tư. Hợp đồng được công chứng, thủ tục sang tên thực hiện tại văn phòng đăng ký đất đai, và nghĩa vụ tài chính hoàn thành tại cơ quan thuế. Sau khi cấp giấy chứng nhận, toàn bộ thông tin giao dịch sẽ được gắn với mã định danh và cập nhật lên hệ thống dữ liệu quốc gia.
Thực tế triển khai và thách thức ban đầu
Tuy nhiên, hiện nay, cả cơ sở dữ liệu nhà và thị trường bất động sản, cũng như trung tâm giao dịch bất động sản của Nhà nước, vẫn đang trong quá trình nghiên cứu và triển khai. Do đó, giao dịch bất động sản sau khi gắn mã định danh từ 1.3 dự kiến vẫn được thực hiện như quy trình trước đây, chủ yếu không thông qua sàn giao dịch tập trung.
Trước đó, vào tháng 1.2026, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã đồng ý giao Đảng ủy Bộ Xây dựng báo cáo Bộ Chính trị về chủ trương xây dựng chính sách và mô hình trung tâm giao dịch bất động sản do Nhà nước quản lý.
Nỗ lực của Bộ Xây dựng và tầm nhìn tương lai
Bà Tống Thị Hạnh, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), chia sẻ rằng bộ đang khẩn trương triển khai đồng bộ các công cụ liên quan khi nghị định có hiệu lực. Bộ Xây dựng đã phối hợp với đơn vị tư vấn và Trung tâm Công nghệ thông để xây dựng hệ thống phần mềm, xác định rõ cơ sở dữ liệu kết nối và chia sẻ thông tin bằng mã định danh.
Khi có mã định danh, toàn bộ thông tin liên quan đến bất động sản, như điều kiện kinh doanh, sẽ được hiển thị đầy đủ. Ngoài ra, cơ sở dữ liệu sẽ giúp cơ quan quản lý xác định giao dịch ở thị trường sơ cấp và thứ cấp, kiểm soát hàng tồn kho, và hoạch định chiến lược phát triển thị trường trong tương lai. Cơ quan quản lý cũng có thể nhận diện phân khúc bất động sản dư thừa hoặc có nhu cầu cao để điều chỉnh chính sách phù hợp.
Chi tiết về mã định danh điện tử
Theo Nghị định 357, mỗi căn nhà (chung cư hoặc riêng lẻ) và bất động sản trong công trình xây dựng sẽ được cấp mã định danh điện tử riêng. Mã là chuỗi ký tự số và chữ, tối đa 40 ký tự, bao gồm: mã thông tin dự án hoặc công trình, mã định danh địa điểm (nếu có), và dãy ký tự tự nhiên.
Đối với phần diện tích sàn xây dựng, mã định danh cũng được cấu thành từ các nhóm thông tin tương tự, như mã định danh thửa đất, mã số thông tin dự án, và dãy ký tự tự nhiên. Hệ thống cơ sở dữ liệu nhà và thị trường bất động sản phải có đầy đủ thông tin dự án, bao gồm tổng mức đầu tư, quy mô sử dụng đất, tiến độ, và các văn bản pháp lý liên quan.
Đồng thời, cơ sở dữ liệu sẽ thống kê giá mua bán (triệu đồng/m2), tổng giá trị giao dịch, bất động sản tồn kho, dữ liệu giao dịch qua công chứng, và thông tin hợp đồng mua bán. Các hợp đồng này bao gồm mã định danh của bất động sản và cá nhân/tổ chức giao dịch, thời gian ký kết, cùng hình thức giao dịch như mua bán, thuê, hoặc nhận chuyển nhượng.
