Bộ Tài chính vừa ban hành Công văn số 9200/BTC-QLCS gửi các bộ, cơ quan trung ương và UBND các tỉnh, thành phố về việc triển khai Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP của Chính phủ. Nghị quyết này quy định cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư phát sinh sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.
Cơ sở pháp lý quan trọng tháo gỡ khó khăn
Theo Bộ Tài chính, Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP có hiệu lực từ ngày 24/6/2026, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để tháo gỡ những khó khăn trong xử lý khối lượng lớn nhà, đất dôi dư. Việc triển khai hiệu quả các cơ chế đặc thù được kỳ vọng góp phần phát huy giá trị quỹ đất, sử dụng tiết kiệm tài sản công, đồng thời hạn chế tình trạng bỏ hoang, lãng phí hoặc thất thoát tài sản nhà nước.
Để Nghị quyết sớm phát huy hiệu quả, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành và địa phương tập trung chỉ đạo triển khai đầy đủ các quy định; tăng cường tuyên truyền, phổ biến chính sách để các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và người dân nắm rõ nội dung, bảo đảm thực hiện thống nhất trên phạm vi cả nước.
Xây dựng kế hoạch và phân công trách nhiệm cụ thể
Bộ Tài chính yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương và địa phương khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai với lộ trình, tiến độ và phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị. Việc xác định rõ trách nhiệm trong từng khâu sẽ giúp quá trình xử lý nhà, đất dôi dư đồng bộ, tránh chậm trễ hoặc đùn đẩy trách nhiệm.
Một trong những yêu cầu được Bộ Tài chính đặc biệt lưu ý là ưu tiên bố trí các cơ sở nhà, đất dôi dư phục vụ các mục tiêu phát triển y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao và các công trình phục vụ lợi ích công cộng theo đúng chủ trương của Đảng và Nhà nước. Đây được xem là hướng khai thác vừa bảo đảm hiệu quả sử dụng tài sản công, vừa đáp ứng nhu cầu phát triển hạ tầng xã hội tại nhiều địa phương.
Công khai thông tin và hỗ trợ doanh nghiệp
Bộ Tài chính yêu cầu các địa phương đẩy mạnh công khai thông tin về các cơ sở nhà, đất dôi dư trên các phương tiện thông tin đại chúng. Việc minh bạch dữ liệu tạo điều kiện cho doanh nghiệp, tổ chức và người dân tiếp cận thông tin, tham gia khai thác, sử dụng tài sản công theo đúng quy định, đồng thời tăng cường giám sát xã hội, hạn chế tiêu cực.
Bên cạnh đó, các bộ, ngành và địa phương được đề nghị sớm ban hành quy định về hỗ trợ thuê nhà, đất là tài sản công đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo cùng các đối tượng ưu tiên khác. Điều này nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận mặt bằng sản xuất, kinh doanh với chi phí phù hợp, nâng cao hiệu quả khai thác quỹ tài sản công.
Rà soát và báo cáo toàn bộ quỹ nhà đất dôi dư
Các cơ quan, đơn vị được yêu cầu tiến hành rà soát toàn bộ quỹ nhà, đất dôi dư thuộc phạm vi quản lý, cập nhật đầy đủ số liệu và thực hiện nghiêm chế độ báo cáo. Việc thống kê chính xác hiện trạng tài sản là cơ sở quan trọng để xây dựng phương án xử lý phù hợp, phục vụ công tác theo dõi, chỉ đạo và kiểm tra.
Tại Hội nghị tập huấn triển khai Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP do Bộ Tài chính tổ chức, Thứ trưởng Tài chính Tạ Anh Tuấn cho biết: "Cả nước hiện còn hơn 11.000 cơ sở nhà, đất đã hoàn thành việc thu hồi, chuyển giao về địa phương nhưng vẫn cần tiếp tục xử lý ở bước tiếp theo." Mục tiêu không chỉ hoàn thành sắp xếp trên hồ sơ mà phải sớm đưa các cơ sở nhà, đất dôi dư vào khai thác, sử dụng thực chất, đóng góp cho phát triển kinh tế-xã hội, tránh thất thoát, lãng phí.
Gắn kết quả xử lý với trách nhiệm người đứng đầu
Bộ Tài chính nhấn mạnh hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và hướng dẫn triển khai Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP đã cơ bản đầy đủ. Do đó, các bộ, ngành và địa phương cần khẩn trương tổ chức thực hiện ngay, không để chậm trễ ảnh hưởng đến tiến độ xử lý và khơi thông nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế-xã hội.
Các cơ quan, đơn vị được yêu cầu phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch ở tất cả các khâu. Cần tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng cơ chế, chính sách đặc thù để trục lợi, tham nhũng.
Một nội dung đặc biệt được Bộ Tài chính lưu ý là xây dựng và áp dụng hệ thống chỉ tiêu đánh giá kết quả thực hiện (KPI). Kết quả xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sẽ là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị. Các tập thể, cá nhân có thành tích cần được kịp thời biểu dương, khen thưởng.
Vai trò quyết định của tổ chức thực hiện
Thứ trưởng Tạ Anh Tuấn nhấn mạnh: "Nghị quyết số 31 chỉ tạo hành lang pháp lý thuận lợi, còn yếu tố quyết định vẫn là khâu tổ chức thực hiện. Kinh nghiệm cho thấy ở đâu cấp ủy, chính quyền chủ động, huy động được sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị thì ở đó việc xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư đạt kết quả tốt hơn."
Đối với địa phương còn nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư chưa được xử lý, Bộ Tài chính đề nghị Chủ tịch UBND cấp tỉnh trực tiếp chỉ đạo hoặc giao lãnh đạo Sở Tài chính thành lập đoàn công tác hướng dẫn, đôn đốc các xã, phường theo phương châm "cầm tay chỉ việc". Hướng dẫn tập trung vào vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn hoặc nơi hạn chế về nguồn nhân lực.
Tăng cường giám sát và thanh tra
HĐND các tỉnh, thành phố được đề nghị tăng cường giám sát việc sắp xếp, xử lý và khai thác nhà, đất dôi dư trên địa bàn. Các bộ, ngành và địa phương cần đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý nghiêm vi phạm.
Theo Bộ Tài chính, việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ theo Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP sẽ góp phần đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác quỹ nhà, đất dôi dư sau sắp xếp, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản công, hạn chế thất thoát, lãng phí và tạo thêm nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế-xã hội.
